Համարը 
N 79-Ն
Տեսակը 
Ինկորպորացիա
Տիպը 
Որոշում
Կարգավիճակը 
Գործում է
Սկզբնաղբյուրը 
ՀՀԳՏ 2005.08.01/19(196) Հոդ.240
Ընդունման վայրը 
Երևան
Ընդունող մարմինը 
Հանրային ծառայությունները կարգավորող հանձնաժողով
Ընդունման ամսաթիվը 
24.06.2005
Ստորագրող մարմինը 
Հանրային ծառայությունները կարգավորող հանձնաժողովի նախագահ
Ստորագրման ամսաթիվը 
24.06.2005
Վավերացնող մարմինը 
Վավերացման ամսաթիվը 
Ուժի մեջ մտնելու ամսաթիվը 
11.08.2005
Ուժը կորցնելու ամսաթիվը 

Փոփոխողներ և ինկորպորացիաներ

ՀՀ ՀԱՆՐԱՅԻՆ ԾԱՌԱՅՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ ԿԱՐԳԱՎՈՐՈՂ ՀԱՆՁՆԱԺՈՂՈՎԻ ՈՐՈՇՈՒՄԸ ՈՌՈԳՄԱՆ ՋՐԻ ՄԱՏԱԿԱՐԱՐՄԱՆ ԾԱՌԱՅՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՄԱՏՈՒՑՄԱՆ ՍԱԿԱԳՆԵՐԻ ՄՇԱԿՄԱՆ ՄԵԹՈԴԻԿԱՆ ՀԱՍՏԱՏԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ

 

«ԳՐԱՆՑՎԱԾ Է»

ՀՀ ԱՐԴԱՐԱԴԱՏՈՒԹՅԱՆ

ՆԱԽԱՐԱՐՈՒԹՅԱՆ ԿՈՂՄԻՑ

14 հուլիսի 2005 թ.

ՊԵՏԱԿԱՆ ԳՐԱՆՑՄԱՆ ԹԻՎ 60005285

 

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

 

ՀԱՆՐԱՅԻՆ ԾԱՌԱՅՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ ԿԱՐԳԱՎՈՐՈՂ ՀԱՆՁՆԱԺՈՂՈՎ

 

24 հունիսի 2005 թ.
ք. Երևան

  N 79-Ն

 

Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ

 

ՈՌՈԳՄԱՆ ՋՐԻ ՄԱՏԱԿԱՐԱՐՄԱՆ ԾԱՌԱՅՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՄԱՏՈՒՑՄԱՆ ՍԱԿԱԳՆԵՐԻ ՄՇԱԿՄԱՆ ՄԵԹՈԴԻԿԱՆ ՀԱՍՏԱՏԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ
(վերնագիրը  փոփ. 06.11.17 N 478-Ն)

 

Հիմք ընդունելով Հայաստանի Հանրապետության ջրային օրենսգրքի 14-րդ հոդվածը` Հայաստանի Հանրապետության հանրային ծառայությունները կարգավորող հանձնաժողովը որոշում է.

1. Հաստատել ոռոգման ջրի մատակարարման ծառայությունների մատուցման սակագների մշակման մեթոդիկան (հավելված):

(1-ին կետը  փոփ. 06.11.17 N 478-Ն)

2. Սույն որոշումն ուժի մեջ է մտնում պաշտոնական հրապարակման օրվան հաջորդող տասներորդ օրը:

 

ՀՀ հանրային ծառայությունները
կարգավորող հանձնաժողովի
նախագահ`

Ռ. Նազարյան

 

 

Հավելված

 

 

Հաստատված է
ՀՀ հանրային ծառայությունները
կարգավորող հանձնաժողովի
2005 թվականի հունիսի 24-ի
N 79-Ն որոշմամբ

 

ՈՌՈԳՄԱՆ ՋՐԻ ՄԱՏԱԿԱՐԱՐՄԱՆ ԾԱՌԱՅՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՄԱՏՈՒՑՄԱՆ ՍԱԿԱԳՆԵՐԻ ՄՇԱԿՄԱՆ ՄԵԹՈԴԻԿԱՆ
(վերնագիրը  փոփ. 06.11.17 N 478-Ն)

 

Սույն մեթոդիկան սահմանում է ոռոգման ջրի մատակարարման ծառայություններ (այսուհետ` Ծառայություններ) մատուցող անձի (այսուհետ` Անձ) կողմից ջրօգտագործողների ընկերություններին, ջրօգտագործողների ընկերությունների միություններին և այլ ջրօգտագործողներին (այսուհետ` Սպառողներ) մատուցվող ծառայությունների սակագնային համակարգի մշակման սկզբունքները: Սույն մեթոդիկան չի տարածվում ջրօգտագործողների ընկերությունների, ջրօգտագործողների ընկերությունների միությունների, համայնքների, համայնքային բյուջետային հիմնարկների և ոչ առևտրային կազմակերպությունների կողմից, ինչպես նաև բացառապես սեփական կարիքների համար ոռոգման ջրի մատակարարման հետ կապված հարաբերությունների վրա:

(պարբերությունը խմբ. 06.11.17 N 478-Ն)

 

1. Սակագնային համակարգի մշակման փուլերը

 

1.1 Սակագնային համակարգի մշակումը իրականացվում է հետևյալ փուլերով`

ա) Անձի տարեկան անհրաժեշտ հասույթի որոշում,

բ) ծախսերի վերլուծություն և Սպառողներին ու սպառողական խմբերին մատուցվող ծառայությունների արժեքի որոշում,

գ) սակագների կառուցվածքների մշակում:

(1.1-ին կետը  փոփ. 06.11.17 N 478-Ն)

 

2. Անհրաժեշտ հասույթի որոշումը

 

2.1 Սակագների մշակման գործընթացն իրականացնելիս Անձն առաջնորդվում է անհրաժեշտ տարեկան հասույթի ապահովման սկզբունքով, համաձայն որի անհրաժեշտ հասույթը բավարարում է իրականացնելու Անձի հուսալի, անվտանգ և շարունակական գործունեության համար պահանջվող բոլոր գործառնական ծախսերը և ապահովելու ներգրավված կապիտալի դիմաց թույլատրելի (ողջամիտ) շահույթը:

Անհրաժեշտ հասույթը (ԱՀ) հաշվարկվում է հետևյալ բանաձևով`

ԱՀ = ԹԾ + Մ + ԹՇ - ԱԵ,

որտեղ`

ԹԾ - թույլատրելի տարեկան ծախսերն են,

Մ - հիմնական միջոցների տարեկան մաշվածության գումարն է,

ԹՇ - թույլատրելի շահույթն է,

ԱԵ - այլ եկամուտներն են:

(2.1-ին կետը  փոփ. 06.11.17 N 478-Ն)

2.2 Թույլատրելի ծախսերում (ԹԾ) ներառվում են սակագների հաշվարկման 12-ամսյա ժամանակաշրջանի (այսուհետ` հաշվարկային տարի) ընթացքում Ծառայություններ մատուցելու համար կատարվող անհրաժեշտ ընթացիկ ծախսերը, այդ թվում`

ա) շահագործման և պահպանման ծախսերը, ներառյալ` աշխատավարձերը, նպաստները, ինչպես նաև ոռոգման համակարգերի շահագործման և ընթացիկ վերանորոգման համար պահանջվող ծախսերը,

բ) հարկերը (բացի շահութահարկից և ավելացված արժեքի հարկից) և Հայաստանի Հանրապետության օրենքով սահմանված տուրքերն ու պարտադիր այլ վճարները,

գ) Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ նախատեսված հիմնավորված և անհրաժեշտ այլ ծախսերը,

դ) Հայաստանի Հանրապետության կառավարությունից կամ Հայաստանի Հանրապետության կառավարության երաշխավորմամբ ստացված արտոնյալ վարկերի սպասարկման և մարման հետ կապված ծախսերը:

Ծառայությունների մատուցման հետ չառնչվող ծախսերը չեն ընդգրկվում անհրաժեշտ հասույթի հաշվարկում:

2.3 Հիմնական միջոցների տարեկան մաշվածության (Մ) գումարները հաշվարկվում են գծային մեթոդով` ելնելով Ծառայությունների մատուցման համար Հայաստանի Հանրապետության հանրային ծառայությունները կարգավորող հանձնաժողովի (այսուհետ` Հանձնաժողով) կողմից օգտակար և օգտագործվող ճանաչված հիմնական միջոցների սկզբնական (ձեռքբերման) արժեքից կամ ֆինանսական հաշվետվություններում դրան փոխարինող այլ գումարից և օգտակար ծառայության ժամանակահատվածից:

2.4 Թույլատրելի է համարվում շահույթի (ԹՇ) այն մեծությունը, որն Անձը հնարավորություն է տալիս կատարել ակտիվների ֆինանսավորման համար ներգրավված կապիտալի հետ կապված պարտավորությունները և չխոչընդոտել Անձի զարգացման համար անհրաժեշտ լրացուցիչ սեփական կամ փոխառու միջոցների ներգրավումը:

Անձի ակտիվների ֆինանսավորման աղբյուրներից, պայմաններից և հնարավորություններից ելնելով` թույլատրելի շահույթի որոշման համար օգտագործվում են հետևյալ եղանակները.

ա) զուտ ակտիվների շահույթի նորմայի եղանակ,

բ) անհրաժեշտ ֆինանսական ծախսերի հատուցման եղանակ:

(2.4-րդ կետը  փոփ. 06.11.17 N 478-Ն)

2.5 Զուտ ակտիվների շահույթի նորմայի եղանակի կիրառման դեպքում թույլատրելի շահույթը հաշվարկվում է որպես շահույթի հաշվարկման բազայի (ՇԲ) և թույլատրելի շահույթի նորմայի (ՇՆ) արտադրյալ`

ԹՇ = ՇԲ * ՇՆ:

Շահույթի հաշվարկման բազան Անձի զուտ ակտիվների արժեքն է, որը հաշվարկվում է հետևյալ բանաձևով`

ՇԲ = ՕՕՈԸԱ - ԿՄ + ՇԿ,

որտեղ`

ՕՕՈԸԱ - Ծառայությունների մատուցման համար Հանձնաժողովի կողմից օգտակար և օգտագործվող ճանաչված ոչ ընթացիկ ակտիվների, այդ թվում` հողի, շենքերի, կառուցվածքների և սարքավորումների, մեքենա-մեխանիզմների և այլ նյութական ակտիվների արժեքն է,

ԿՄ - ոչ ընթացիկ ակտիվների կուտակված մաշվածությունն է, որը հաշվարկվում է սույն մեթոդիկայի 2:3 կետով սահմանված մեթոդով:

ՇԿ - շրջանառու կապիտալի` Հանձնաժողովի կողմից թույլատրելի համարվող մեծությունն է, որի մեջ մտնում են Ծառայությունների իրականացման գծով Անձի ընթացիկ պարտավորությունների կատարման համար պահանջվող կանխիկ միջոցները, նյութերը և պահեստամասերը:

Շահույթի թույլատրելի նորման Անձի փոխառու և սեփական կապիտալի միջին արժեքն է` հաշվարկված կապիտալի կառուցվածքում նրանց բաժնեմասերին համապատասխան`

Ներմուծեք նկարագրությունը_1285 

որտեղ`

ՍԿ և ru - համապատասխանաբար սեփական կապիտալի մեծությունն է հաշվարկային տարվա սկզբում և նրա թույլատրելի շահույթի նորման` մինչև հարկումը,

ՓԿi և rՓi - համապատասխանաբար i-րդ փոխառության չմարված մնացորդն է հաշվարկային տարվա սկզբում և նրա սպասարկման արժեքը:

Այս եղանակի կիրառման դեպքում ներգրավված կապիտալի նկատմամբ պարտավորություններն ամբողջությամբ իրականացվում են շահույթի և մաշվածության գումարների հաշվին: Հանձնաժողովի կողմից հաստատված ներդրումային ծրագրերի համաձայնեցման կարգի պահանջներին համապատասխան կատարված ներդրումները հաշվի են առնվում դրանց իրականացումից հետո` շահույթի և մաշվածության բազայում ներառման միջոցով:

(2.5-րդ կետը  փոփ. 06.11.17 N 478-Ն)

2.6 Շահույթի և մաշվածության հաշվարկման բազայում, ինչպես նաև շահույթի թույլատրելի նորմայի հաշվարկում չեն ընդգրկվում այն ներդրումները, որոնք իրականացվում են դրամաշնորհների, Հայաստանի Հանրապետության կառավարությունից կամ Հայաստանի Հանրապետության կառավարության երաշխավորմամբ ստացված արտոնյալ վարկերի հաշվին:

2.7 Անհրաժեշտ ֆինանսական ծախսերի հատուցման եղանակի կիրառման դեպքում թույլատրելի շահույթը հաշվարկվում է` հաշվի առնելով Անձի փաստացի ֆինանսական պարտավորությունները և սույն մեթոդիկայի 2.2 կետում նշված թույլատրելի ծախսերի կազմում չընդգրկված այն լրացուցիչ ծախսերը, որոնք անհրաժեշտ են ոռոգման համակարգի պահպանման և համալրման համար: Հաշվի առնելով, որ այդպիսի ծախսերի ֆինանսավորման աղբյուր են նաև մաշվածության գումարները, անհրաժեշտ հասույթի հաշվարկում մաշվածության և շահույթի փոխարեն ընդգրկվում են հետևյալ մեծությունները`

ա) Հանձնաժողովի հետ համաձայնեցված փոխառու միջոցների սպասարկման (տոկոսավճարներ) և մարման ծախսերը, որոնք որոշվում են Անձի առկա պարտքերի սպասարկման և մարման ժամանակացույցից,

բ) փոխառու միջոցներով և շահագործման ծախսերով չֆինանսավորվող տարեկան կապիտալ ծախսերը, որոնք Անձը կատարում է հիմնական միջոցների համալրման համար` Ծառայությունների անխափանությունն ապահովելու նպատակով, և որի ֆինանսավորումը պետք է իրականացվի տվյալ տարվա հասույթից:

Նշված ծախսերը ներառվում են անհրաժեշտ հասույթի կազմում` Հանձնաժողովի հետ նախապես համաձայնեցված ներդրումային ծրագրերում նախատեսված չափերով:

(2.7-րդ կետը  փոփ. 06.11.17 N 478-Ն)

2.8 Այլ եկամուտները ներառում են Ծառայությունների մատուցման համար ներգրավված ակտիվների այլ նպատակներով օգտագործումից (օտարումից) ստացվող լրացուցիչ հասույթների և դրանց պատճառով առաջացող լրացուցիչ ծախսերի տարբերությունը:

2.9 Անհրաժեշտ հասույթի հաշվարկում ընդգրկված ծախսերի որոշման համար հիմք են հանդիսանում հաշվարկային տարվան նախորդող 12-ամսյա ժամանակաշրջանում Ծառայությունների մատուցման համար Անձի կողմից կատարված փաստացի ծախսերը, որոնց վերաբերյալ գոյություն ունի սպառիչ տեղեկատվություն:

Նշված փաստացի ծախսերը ճշգրտվում են` հաշվի առնելով սակագնային հայտի ներկայացման պահին արդեն հայտնի և նոր սակագնի գործողության ընթացքում կանխատեսվող ողջամիտ փոփոխությունները:

(2.9-րդ կետը  փոփ. 06.11.17 N 478-Ն)

 

3. Ծախսերի վերլուծություն ԵՎ Ծառայությունների արժեքի որոշում

 

3.1 Սակագնային համակարգի մշակման հաջորդ փուլը ծախսերի վերլուծությունն է, որի միջոցով իրականացվում է ընդհանուր ծախսերի բաշխումը բոլոր սպառողական խմբերի միջև:

Ծախսերի վերլուծությունը բաղկացած է հետևյալ քայլերից`

ա) ծախսերի տարանջատում ըստ գետավազանային բաժանումների,

բ) սպառողների խմբավորում,

գ) ծախսերի դասակարգում:

3.2 Ծախսերի վերլուծության համար Անձն իր կողմից սպասարկվող տարածքը բաժանում է ըստ գետավազանների (մասնաճյուղերի):

(3.2-րդ կետը  փոփ. 06.11.17 N 478-Ն)

3.3 Սպառողների խմբավորումն իրականացվում է այնպես, որ նույն խմբում ընդգրկվեն սպառողներ, որոնց սպասարկումը գրեթե նման ծախսային բեռնվածք է ստեղծում Անձի համար: Սպառողները բաժանվում են երկու խմբի`

ա) ինքնահոս եղանակով սպասարկվող սպառողներ,

բ) մեխանիկական եղանակով սպասարկվող սպառողներ:

(3.3-րդ կետը  փոփ. 06.11.17 N 478-Ն)

3.4 Ծառայությունների մատուցման համար Անձի կողմից իրականացվող ընդհանուր ծախսերը դասակարգվում են երկու խմբի` ուղղակի և անուղղակի:

Ուղղակի են այն ծախսերը (Ծու), որոնք հնարավոր է անմիջականորեն վերագրել տվյալ գետավազանի սպառողների յուրաքանչյուր խմբին Ծառայություններ մատուցելու համար կատարված ծախսերին:

Ինքնահոս եղանակով սպասարկվող սպառողների համար դրանք հիմնականում ջրառի, ջրատարների և այլ հիդրոտեխնիկական կառուցվածքների (մինչև բաժանարար հանգույց) շահագործման և պահպանման ծախսերն են:

Մեխանիկական եղանակով սպասարկվող սպառողների համար ուղղակի ծախսերն են պոմպային ջրհան կայանների, մղման խողովակաշարերի, ջրավազանների և այլ հիդրոտեխնիկական կառուցվածքների (մինչև բաժանարար հանգույց) շահագործման և պահպանման ծախսերը, այդ թվում` էլեկտրական էներգիայի:

(3.4-րդ կետը  փոփ. 06.11.17 N 478-Ն)

3.5 Անուղղակի ծախսերը (Ծա) կապված են միաժամանակ մի քանի կամ բոլոր գետավազանների հետ, և քանի որ դրանք հնարավոր չէ ուղղակիորեն վերագրել որևէ գետավազանի, ապա յուրաքանչյուր գետավազանի անուղղակի ծախսերի հատուցվող մասնաբաժինը որոշվում է այդ գետավազանից մատակարարված ջրի ծավալով`

Ներմուծեք նկարագրությունը_1395,

որտեղ` n - գետավազանների քանակն է,

ki - i -րդ գետավազանի անուղղակի ծախսերի բաշխման գործակիցն է,

Vi - i-րդ գետավազանից մատակարարված ջրի ծավալն է:

Այսպիսով, i-րդ գետավազանի անուղղակի ծախսերի հատուցվող մասնաբաժինը կլինի`

Ծաi = ki * Ծա:

3.6 Յուրաքանչյուր գետավազանի անուղղակի ծախսերի հատուցվող մասնաբաժինը բաշխվում է տվյալ գետավազանի ինքնահոս (Ծիաi) և մեխանիկական (Ծմաi) եղանակներով սպասարկվող սպառողական խմբերի միջև`

Ծիաi=qիi աi ,

 

Ծմաi=qմi աi ,

որտեղ` qիi և qմi - i-րդ գետավազանի համապատասխանաբար ինքնահոս և մեխանիկական եղանակներով սպասարկվող սպառողական խմբերի անուղղակի ծախսերի բաշխման գործակիցներն են, որոնք որոշվում են հետևյալ բանաձևերով`

qիi = 

Vիi

 Vi 

 

qմi = 

Vմi

 Vi 

որտեղ`

Vիi և Vմi - i-րդ գետավազանից համապատասխանաբար ինքնահոս և մեխանիկական եղանակներով սպասարկվող սպառողներին մատակարարված ջրի ծավալներն են:

 

4. Սակագների մշակումը

 

Յուրաքանչյուր գետավազանի ինքնահոս և մեխանիկական եղանակներով սպասարկվող սպառողական խմբերի սակագնային դրույքները համապատասխանաբար որոշվում են հետևյալ բանաձևերով`

Ներմուծեք նկարագրությունը_1286 ,

Ներմուծեք նկարագրությունը_1288 ,

որտեղ`

 

Ծիուi և Ծմուi - i-րդ գետավազանի համապատասխանաբար ինքնահոս և մեխանիկական եղանակներով սպասարկվող սպառողական խմբերի կողմից հատուցվող ուղղակի ծախսերի մասնաբաժիններն են,

 

Ծիաi և Ծմաi - i-րդ գետավազանի համապատասխանաբար ինքնահոս և մեխանիկական եղանակներով սպասարկվող սպառողական խմբերի կողմից հատուցվող անուղղակի ծախսերի մասնաբաժիններն են,

 

ՋԾիi և ՋԾմi - i-րդ գետավազանի համապատասխանաբար ինքնահոս և մեխանիկական եղանակներով սպասարկվող սպառողական խմբերի կողմից տարվա ընթացքում ծախսվող ոռոգման ջրի ծավալն են:

(հավելվածը  փոփ., խմբ. 06.11.17 N 478-Ն)