Համարը 
N 754-Ն
Տեսակը 
Ինկորպորացիա
Տիպը 
Որոշում
Կարգավիճակը 
Գործում է
Սկզբնաղբյուրը 
ՀՀՊՏ 2003.07.16/37(272) Հոդ.656
Ընդունման վայրը 
Երևան
Ընդունող մարմինը 
ՀՀ կառավարություն
Ընդունման ամսաթիվը 
17.06.2003
Ստորագրող մարմինը 
ՀՀ վարչապետ
Ստորագրման ամսաթիվը 
20.06.2003
Վավերացնող մարմինը 
ՀՀ Նախագահ
Վավերացման ամսաթիվը 
26.06.2003
Ուժի մեջ մտնելու ամսաթիվը 
17.07.2003
Ուժը կորցնելու ամսաթիվը 

Փոփոխողներ և ինկորպորացիաներ

ՀՀ ԿԱՌԱՎԱՐՈՒԹՅԱՆ ՈՐՈՇՈՒՄԸ ՀՀ ՎԱՅՈՑ ՁՈՐԻ ՄԱՐԶԻ ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԵՎ ՄՇԱԿՈՒՅԹԻ ԱՆՇԱՐԺ ՀՈՒՇԱՐՁԱՆՆԵՐԻ ՊԵՏԱԿԱՆ ՑՈՒՑԱԿԸ ՀԱՍՏԱՏԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ

 

«Վավերացնում եմ»

Հայաստանի Հանրապետության

Նախագահ Ռ. Քոչարյան

26 հունիսի 2003 թ.

 

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԿԱՌԱՎԱՐՈՒԹՅՈՒՆ

 

Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ

 

17 հունիսի 2003 թվականի N 754-Ն

 

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԱՅՈՑ ՁՈՐԻ ՄԱՐԶԻ ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԵՎ ՄՇԱԿՈՒՅԹԻ ԱՆՇԱՐԺ ՀՈՒՇԱՐՁԱՆՆԵՐԻ ՊԵՏԱԿԱՆ ՑՈՒՑԱԿԸ ՀԱՍՏԱՏԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ

 

«Պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ու պատմական միջավայրի պահպանության և օգտագործման մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքի 13-րդ հոդվածին համապատասխան՝ Հայաստանի Հանրապետության կառավարությունը որոշում է.

1. Հաստատել Վայոց ձորի մարզի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների պետական ցուցակը՝ համաձայն հավելվածի։

2. Ուժը կորցրած ճանաչել Հայկական ՍՍՀ Մինիստրների խորհրդի 1983 թվականի հուլիսի 4-ի «Հայկական ՍՍՀ տարածքում պետական պահպանության տակ վերցված պատմության և կուլտուրայի հուշարձանների և նրանց պահպանական գոտիների ցուցակների հաստատման մասին» N 377 որոշման 1-ին կետը՝ նախկին Եղեգնաձորի և Ազիզբեկովի շրջանների պատմության և կուլտուրայի հուշարձանների ցուցակի մասով։

3. Սույն որոշումն ուժի մեջ է մտնում պաշտոնական հրապարակմանը հաջորդող օրվանից։


Հայաստանի Հանրապետության
վարչապետ

Ա. Մարգարյան 

 

2003 թ. հունիսի 20

Երևան

 

 

Հավելված

ՀՀ կառավարության 2003 թվականի

հունիսի 17-ի N 754-Ն որոշման

 

Պ Ե Տ Ա Կ Ա Ն  Ց ՈՒ Ց Ա Կ

 

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԵՎ ՄՇԱԿՈՒՅԹԻ ԱՆՇԱՐԺ ՀՈՒՇԱՐՁԱՆՆԵՐԻ

 

9. ՎԱՅՈՑ ՁՈՐԻ ՄԱՐԶ

 

9.1. Եղեգնաձոր քաղաք

 

Հուշարձանի համարը

Հուշարձանի ենթահամարը
(ենթահամարը)

Հուշարձանախումբը, հուշարձանը

Ժամանակը

Տեղը բնակավայրի նկատմամբ, հասցեն

Նշանակությունը հանրապետական, տեղական

Ծանոթագրություն

1

2

3

4

5

6

7

8

9

1.       ԱՂԲՅՈՒՐ 1890 թ. Միկոյան փող. Հ պատվիրատու՝ Ալեքսան աղա Անդրեասյան վրկնգ.՝ 2000թ. ճարտ.՝ Ս. Աղաջանյան
2.       ԱՄՐՈՑ «ՔՅՈՇԿ» մթա 7-րդ դ.-մթ 5-րդ դ., 17-րդ դ. հվ-ամ մասում Հ  
  2.1.     եկեղեցի ս. Սարգիս 17-րդ դ.   Տ ամրոցից հս
    2.1.1   խաչքար 1456 թ.   Հ ագուցված աե պատին, արտաքուստ
    2.1.2   տապանաքար 16-րդ դ.   Տ եկեղեցու հվ պատի տակ, արտաքուստ
3.       ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 19-րդ դ. վրջ Մոմիկի փող. 3 Տ Կ. Հախնազարյանի տունը
4.       ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 13-20-րդ դդ. հվ-ամ մասում Տ գործող գերեզմանոցի աե եզրը զբաղեցնող բլրի վրա
  4.1.     խաչքար 1281 թ.   Հ ընկած գետնին, կիսաթեք
  4.2.     խաչքար 16-րդ դ.   Հ կիսով թաղված հողի մեջ
5.       ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 10-17-րդ դդ. 1,5 կմ հվ Տ Ագարակաձոր տանող ճանապարհից աջ, տարածքում պահպանվում է ժամանակակից ս. Գևորգ մատուռը
6.       ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ մթա 2-1 հզմ հվ-աե մասում Հ Պանրագործարանի մոտ
7.       ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ մթա 2 հզմ-մթ 3-րդ դ. ամ մասում Հ ներկայիս գերեզմանատան և մեքենաների կայանի տարածքում
8.       ԹԱՆԳԱՐԱՆԻ ՇԵՆՔ. ՎԱՅՈՑ ՁՈՐԻ  ԵՐԿՐԱԳԻՏԱԿԱՆ ԹԱՆԳԱՐԱՆԸ 1957 թ. Շահումյան փող. 2 Տ վրկնգ.՝ 1984 թ.
9.       ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ` ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1970 թ. ամ մասում Տ ճարտ.՝ Ռ. Իսրայելյան
10.       ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ` ԵՍԱՅԻ ՆՉԵՑՈՒ 1980 թ. հվ մասում Տ

Երևան-Եղեգնաձոր մայրուղու խաչմերուկում

քանդ.՝ Լ. Թոքմաջյան

ճարտ.՝ Հ. Խաչատրյան

11.       ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ` ԽՈՐՀՐԴԱՅԻՆ ԿԱՐԳԵՐԻ ՀԱՍՏԱՏՄԱՆ ՀԱՄԱՐ ԶՈՀՎԱԾ ՄԱՐՏԻԿՆԵՐԻՆ 1971 թ. քաղաքի մեջ (այսուհետև՝ ք. մ.) Տ Մարզպետարանի շենքի մոտ
12.       ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ` ԱՆԱՍՏԱՍ ՄԻԿՈՅԱՆԻ 1947 թ. ք. մ. Հ Մոմիկի անվ. քաղաքային այգում քանդ.՝ Ս. Մերկուրով
13.       ՄԱՏՈՒՌ Ս. ՀՈՎՀԱՆՆԵՍ 10-17-րդ դդ. 1 կմ հվ-աե Տ Ագարակաձոր տանող ճանապարհից աջ
  13.1.     խաչքար 10-րդ դ.   Հ հենած հս պատին, արտաքուստ
  13.2.     խաչքար 13-րդ դ.   Հ բեմին
14.       ՎԻՇԱՊԱՔԱՐ մթա 2 հզմ ք. մ. Հ Մոմիկի անվ. քաղաքային այգում

 

____________

*Հուշարձանների պետական ցուցակը կազմելիս հիմք է ընդունվել «Հայաստանի Հանրապետության վարչատարածքային բաժանման մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքով սահմանված կառուցվածքը` մարզի և բնակավայրերի նույն համարակալմամբ

 

9.2. Ջերմուկ քաղաք

 

1 2 3 4 5 6 7 8 9
1.       ԱՌԱՆՁՆԱՏՈՒՆ ՀԿԿ ԿԵՆՏԿՈՄԻ ՔԱՐՏՈՒՂԱՐ ԳՐԻԳՈՐ ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆԻ 1952 թ. Անտառային փող. 2 Հ ճարտ.՝ Մ. Գրիգորյան
2.      

ԱՌՈՂՋԱՐԱՆԱՅԻՆ ՀԱՄԱԼԻՐ.

ՀՀ ԱՌՈՂՋԱՊԱՀՈՒԹՅԱՆ ՆԱԽԱՐԱՐՈՒԹՅԱՆ ԱՌՈՂՋԱՐԱՆԱՅԻՆ ՀԱՄԱԼԻՐԸ

1952-1953 թթ. ք. մ. Հ  
  2.1.     առողջարանի շենք. N 3 կլինիկական առողջարանը 1953 թ.   Հ ճարտ.՝ Գ. Թամանյան
  2.2.    

առողջարանի շենք.

ՀՀ առողջապահության նախարարության ընդունարանը (N 4 վարչության առողջարանը)

1952-1953 թթ.     ճարտ.՝ Մ. Գրիգորյան
  2.3.     ըմպելասրահի շենք 1966 թ.   Հ ճարտ.՝ Գ. Թամանյան
3.       ԲՆԱԿԱՏԵՂԻ մթա 2-1 հզմ   Հ Օդանավակայանի մոտ, մի մասը մնացել է թռիչքուղու տակ
4.       ՀՅՈՒՐԱՆՈՑԻ ՇԵՆՔ 1950-ական թթ. ք. մ. Տ ճարտ.՝ Հ. Հակոբյան 1972-ից՝ ՀՀ Ազգային պատկերասրահի  Ջերմուկի մասնաճյուղի  շենք
5.       ՀՈՒՇԱՂԲՅՈՒՐ 1978 թ. ք. մ. Տ քաղաք մտնող ճանապարհին ճարտ.՝ Ն. Սողոմոնյան
6.       ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ` ԻՍՐԱՅԵԼ ՕՐՈՒ 1978 թ. ք. մ. Տ  
7.       ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ` ՄԵԾ ՀՈԿՏԵՄԲԵՐԻ 50- ԱՄՅԱԿԻՆ 1967 թ. ք. մ. Տ  
8.       ՇԱՏՐՎԱՆ «ՊԱՐՈՂ ԱՂՋԻԿՆԵՐ» 1978 թ. ք. մ. Տ քանդ.՝ Կ. Մեծատուրյան ճարտ.՝ Վ. Ակշեհիրլյան

 

9.2.1. Կեչուտ գյուղ

 

1 2 3 4 5 6 7 8 9
1.       ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 9-17-րդ դդ. 0,5 կմ հվ-ամ Տ Ղուշչի գյուղատեղից հվ, գերեզմանոցի հիմնական մասը մնացել է Կեչուտի ջրամբարի տակ
2.       ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 13-20-րդ դդ. հվ-ամ մասում Տ հվ-ամ եզրին, լճափին, բարձունքի վրա
  2.1.     խաչքար 13-14-րդ դդ.   Հ պատվանդանին
  2.2.     խաչքար 14-րդ դ.   Հ խրված հողի մեջ, վերնամասը կոտրված
3.       ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ՂՈՒՇՉԻ» 7-20-րդ դդ. ամ մասում Տ Հին Կեչուտ գյուղն է, որի 7-րդ-րդ դ. եկեղեցին մնացել է Կեչուտի ջրամբարի տակ
  3.1.     եկեղեցի 13-14-րդ դդ.   Տ ավերակ
  3.2.     եկեղեցի 17-18-րդ դդ.   Տ ավերակ
  3.3.     եկեղեցի ս. Հովհաննես 19-րդ դ.   Տ  
  3.4.     մատուռ ս. Գևորգ 19-րդ դ.   Տ  
  3.5.     մատուռ Թուխ Մանուկ 19-րդ դ.   Տ  
    3.5.1   խաչքար 10-11-րդ դդ.   Հ ագուցված ամ պատին, մուտքից ձախ, արտաքուստ
    3.5.2   խաչքար 12-13-րդ դդ.   Հ մատուռի ներսում, վերնամասն ու ձախ եզրագոտին կոտրված
    3.5.3   խաչքար 15-րդ դ.   Հ ագուցված աե պատին, ներքուստ
4.       ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ՆԵՐՔԻՆ ԶԻՐԱԿ» 13-19-րդ դդ. 1,5 կմ հս-աե Տ քարհանք տանող ճանապարհի 2 կողմերում
5.       ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ՋՐԱՆԼՈՒ» 13-19-րդ դդ. 2 կմ հս-ամ Տ Վայք-Ջերմուկ հին ավտոճանապարհից հս, Կեչուտի ջրամբարի հս եզրից 0,5 կմ դեպի հս
6.       ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ՎԵՐԻՆ ԶԻՐԱԿ» 13-19-րդ դդ. 3 կմ հս-աե Տ նախկին Զիրակ գյուղն է՝ լքված 1949թ.
7.       ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ մթա 2-1 հզմ 1-2 կմ հվ Հ Վայք-Ջերմուկ ավտոճանապարհի աջ կողմում, պահպանվել է 2 կղզյակներով
8.       ԽԱՉՔԱՐ ԴԱՎԹԻ 886 թ. գյուղի մեջ (այսուհետև՝ գ. մ.) Հ «Էլեկտրոն» առողջարանի տարածքում, կանգնեցված գետնին, վերնամասը չի պահպանվել,
կազմող՝ Հուսեփ
9.       ԽԱՉՔԱՐ 9-10-րդ դդ. գ. մ. Հ «Էլեկտրոն» առողջարանի տարածքում, ընկած գետնին
10.       ԽԱՉՔԱՐ 9-10-րդ դդ. գ. մ. Հ ընկած դպրոցի բակում
11.       ԽԱՉՔԱՐ 11-րդ դ. գ. մ. Հ ընկած դպրոցի բակում
12.       ԽԱՉՔԱՐ 1286 թ. գ. մ. Հ ընկած դպրոցի բակում կոտրված
13.       ԽԱՉՔԱՐ` ԱՄԻՐԻ 16-17-րդ դդ. գ. մ. Հ դպրոցում ստորին մասը կոտրված
14.       ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ` ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1985 թ. գ. մ. Տ հեղ.՝ Է. Թադևոսյան
15.       ՔԱՐԱՅՐ-ԿԱՑԱՐԱՆՆԵՐԻ ՀԱՄԱԼԻՐ «ՓԻԼՔԱՀԱՍ» մթա 3-1 հզմ, 10-17-րդ դդ. 1 կմ հս Տ Արփա գետի կիրճում, Ջերմուկ քաղաքից 2,5 կմ հվ, Վայք-Ջերմուկ հին ավտոճանապարհից ձախ
  15.1.     քարայր-կացարան 10-17-րդ դդ.   Տ  
  15.2.     քարայր-կացարան 10-17-րդ դդ.   Տ աղբյուրով
  15.3.     քարայր-կացարան 10-17-րդ դդ.   Տ խաչքարերով
  15.4.     քարայր-կացարան 10-17-րդ դդ.   Տ  
  15.5.     վիշապաքար մթա 3-1 հզմ   Հ աղբյուրով քարայր-կացարանի մուտքի մոտ

 

9.3. Վայք քաղաք

 

1 2 3 4 5 6 7 8 9
1.       ԲՆԱԿԱՏԵՂԻ մթա 2-1 հզմ ք. մ. Հ  
2.       ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 16-20-րդ դդ. հս-աե մասում Տ գործող գերեզմանոցի հին հատվածն է
3.       ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ մթա 2-1 հզմ հս մասում Հ  
4.       ԽԱՉՔԱՐ 1222 թ. աե մասում Հ Վայք-Ջերմուկ ճանապարհի ձախ կողմում, կանգնեցված գետնին, պատվիրատու՝ Շապուհ
5.       ԽԱՉՔԱՐ` ԱԼԱՄՀԱՏԻ 1251 թ.   Հ Վայքի ենթաշրջանի մուտքի մոտ, քաղաք մտնող ճանապարհի աջ կողմում
6.       ԽԱՉՔԱՐ 1541 թ.   Հ Վայք տանող ճանապարհի աջ կողմում, ընկած գետնին, երկատված, վերին աջ քառորդը չի պահպանվել
7.       ԽԱՉՔԱՐ 16-րդ դ.   Հ Վայքի ենթաշրջանի մուտքի մոտ, քաղաք մտնող ճանապարհի աջ կողմում, եղծված արձանագրությամբ
8.       ԿԱՄՈՒՐՋ. ՊԱՍԿԵՎԻՉԻ ԿԱՄՈՒՐՋԸ 17-րդ դ. 1 կմ ամ Տ Արփա գետի վրա վրնրգ.՝ 1827 թ. Պասկևիչի կողմից

 

9.4. Ագարակաձոր գյուղ

 

1 2 3 4 5 6 7 8 9
1.       ԱՄՐՈՑ 9-րդ դ. 1,5 կմ հվ-աե Հ  
  1.1.     գյուղատեղի «Անապատ» 9-15-րդ դդ. 1,5 կմ հվ-աե Տ ամրոցի հվ ստորոտին
  1.2.     մատուռ «Անապատ» 13-14-րդ դդ., 19-րդ դ.   Տ վրկնգ.՝ 1960 թ.
  1.3.     գերեզմանոց 12-14-րդ դդ.   Տ  
2.       ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 9-10-րդ դդ. 9,5 կմ հվ Տ Գանձակ գյուղատեղի տանող ճանապարհի աջ կողմում
  2.1.     խաչքար 9-10-րդ դդ.   Հ եզրագոտին ջարդոտված
  2.2.     խաչքար 10-րդ դ.   Հ  
3.       ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 10-17-րդ դդ. հվ-աե մասում Տ գյուղի եզրին, ջրի մագիստրալի մոտ
4.        ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 13-15-րդ դդ. 2 կմ աե Տ Արփա գետի ափին, բարձունքի վրա
  4.1.     խաչքար` Մարկոսի, Վարդի և Միրի 1281 թ.   Հ  
  4.2.     խաչքար 1303 թ.   Հ  
  4.3.     խաչքար 1456 թ.   Հ  
5.       ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ ԲՈԼՈՐԱԲԵՐԴ 16-20-րդ դդ. 10 կմ հվ Տ նախկին Բոլորաբերդ գյուղն է՝ ապաբնակեցված 1960-ական թթ.
  5.1.     եկեղեցի Թուխ Մանուկ 18-րդ դ.   Տ  
    5.1.1   խաչքար 1572 թ.   Հ ագուցված հվ պատին, մուտքից ձախ
    5.1.2   խաչքար 16-17-րդ դդ.   Հ հենած հվ պատին, երկատված
    5.1.3   խաչքար 16-17-րդ դդ.   Հ ագուցված հվ պատին, արտաքուստ
    5.1.4   խաչքար 17-րդ դ.   Հ ագուցված հվ պատին, արտաքուստ
  5.2.     գերեզմանոց 10-16-րդ դդ.   Տ գյուղատեղիի հվ-ամ եզրին
  5.3.     խաչքար 1551 թ.   Հ գյուղատեղիի հս կողմում, Ագարակաձոր տանող ճանապարհի ձախ կողմում, կանգնեցված գետնին
6.       ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ ԳԱՆՁԱԿ (ՆՈՐԻՔ, ԷՆԳԻՋԱ) 13-20-րդ դդ. 12 կմ հվ-ամ Հ Գնիշիկ տանող ճանապարհից ձախ, Գնիշիկից 3-4 կմ հս-աե, նախկին Գանձակ գյուղն է՝ ապաբնակեցված 1970-ական թթ.
  6.1.     եկեղեցի 19-րդ դ.   Տ գյուղատեղիի կնտ-ում
    6.1.1   խաչքար` Խորամփաշու 13-14-րդ դդ.   Հ ագուցված հս ավանդատան մուտքից աջ, ստորին մասն ու ձախ եզրը կոտրված պատվիրատու՝ Հովսեփ
    6.1.2   խաչքար 14-15-րդ դդ.   Հ ագուցված հս ավանդատան մուտքից վեր, հորիզոնական դիրքով, արձանագիր
    6.1.3   խաչքար 1587 թ.   Հ ագուցված եկեղեցու բեմին, 5 խաչքարերից ձախից 4-րդը
    6.1.4   խաչքար Էլաղեսի 1597 թ.   Հ եկեղեցու բեմին
    6.1.5   խաչքար 16-րդ դ.   Հ ագուցված եկեղեցու բեմին, 5 խաչքարերից ձախից 3-րդը, արձանագիր, ստորին մասը չի պահպանվել
    6.1.6   խաչքար 16-րդ դ.   Հ ագուցված եկեղեցու բեմին, 5 խաչքարերից ձախից 2-րդը, արձանագիր, ստորին մասը կոտրված
    6.1.7   խաչքար` Փիրիջանի 16-րդ դ.   Հ ագուցված հվ ավանդատան մուտքից ձախ
    6.1.8   խաչքար 16-17-րդ դդ.   Հ ագուցված հվ պատին, արտաքուստ, արձանագիր
    6.1.9   տապանաքար 16-17-րդ դդ.   Տ եկեղեցու հվ պատի մոտ
  6.2.     գերեզմանոց 10-17-րդ դդ.   Տ գյուղատեղիի հս-աե եզրին, բլրալանջին
    6.2.1   խաչքար 1085 թ.   Հ ընկած գետնին, վերին ձախ անկյունը կոտրված
    6.2.2   խաչքար` Մաթի 13-րդ դ.   Հ ընկած գետնին, եզրերը կոտրատված
    6.2.3   խաչքար 1222 թ.   Հ ընկած գետնին, պահպանվել է ստորին մասը
    6.2.4   խաչքար 1242 թ.   Հ ընկած գետնին, վերին եզրը ջարդված
  6.3.     գերեզմանոց 10-20-րդ դդ.   Տ գյուղատեղիի հվ եզրին, Գնիշիկ տանող ճանապարհի ձախ կողմում
  6.4.     խաչքար 10-րդ դ.   Հ հենած ավերակ տներից մեկի պատին
  6.5.     մատուռ 10-13-րդ դդ.   Տ գյուղատեղիից 0,5 կմ ամ
7.       ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ ՎԱՐԴԱԲԼՈՒՐ 13-18-րդ դդ. 12-14 կմ հվ Տ Բոլորաբերդից 2 կմ հվ, Վարդաբլուր լեռան լանջին
  7.1.     եկեղեցի 1740 թ.   Տ  
  7.2.     գերեզմանոց 17-18-րդ դդ.   Տ եկեղեցու շուրջը
8.       ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ մթա 2-1 հզմ հվ-ամ մասում Հ  
9.       ԵԿԵՂԵՑԻ 17-րդ դ. հս-աե մասում Տ ծիրանի այգիների մեջ
  9.1.     խաչքար 1461 թ.   Հ բեմին
  9.2.     խաչքար 15-րդ դ.   Հ ամ պատի տակ, երկատված
10.       ԿԱՄՈՒՐՋ ԴԱԴԱԼԻ 13-րդ դ. 2,5 կմ ամ Հ Արփա գետի վրա վրնրգ.՝ 1957 թ.
11.       ՁԻԹՀԱՆ 18-19-րդ դդ. գ. մ. Տ  
12.       ՄԱՏՈՒՌ 1605 թ. 9,5 կմ հվ Տ Գանձակ գյուղատեղի տանող ճանապարհից աջ, բլրի վրա
  12.1.     խաչքար 9-10-րդ դդ.   Հ 10 մ հս, ընկած գետնին
  12.2.     խաչքար 14-15-րդ դդ.   Հ մատուռի ներսում պահպանվել է միջին մասը
  12.3.     գերեզմանոց 10-19-րդ դդ.   Հ մատուռի շուրջը

 

9.5. Ազատեկ գյուղ

 

1 2 3 4 5 6 7 8 9
1.       ԱՄՐՈՑ մթա 1 հզմ, 19-րդ դ. 1,5 կմ հվ Հ  
  1.1.     մատուռ ս. Վարվառա 19-րդ դ.   Տ  
2.       ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 13-20-րդ դդ. հվ-ամ մասում   գյուղի եզրի սարալանջի ստորոտին
  2.1.     խաչքար 13-14-րդ դդ.   Հ գերեզմանոցի հվ եզրին, ընկած գետնին
  2.2.     խաչքար 1521 թ.   Հ կանգնեցված գետնին, ստորին մասը կոտրված պատվիրատու՝ Ջանիբեկ
  2.3.     խաչքար Սերզազի և Ասամզատի 16-17-րդ դդ.   Հ կանգնեցված որպես պատվանդան ծառայող ջրաղացի քարին, պատվիրատու՝ Միրէսբէկ
3.       ԵԿԵՂԵՑԻ Ս. ՍՏԵՓԱՆՈՍ 17-րդ դ. գ. մ. Տ վրկնգ.՝ 1830-ական թթ.
4.       ԽԱՉՔԱՐ 13-14-րդ դդ. գ. մ. Հ գյուղի գերեզմանոցից 150 մ հս, կանգնեցված Թորգոմ Ղազարյանի գոմի մոտ, ցանկապատին կից, ստորին մասը կոտրված
5.       ԽԱՉՔԱՐ 13-14-րդ դդ. գ. մ. Հ գյուղի գերեզմանոցից 150 մ հս, կանգնեցված Թորգոմ Ղազարյանի գոմի մոտ, ցանկապատին կից
6.       ԽԱՉՔԱՐ 13-14-րդ դդ. գ. մ. Հ գյուղի գերեզմանոցից 150 մ հս, կանգնեցված Թորգոմ Ղազարյանի գոմի մոտ, ցանկապատին կից, ստորին մասը կոտրված
7.       ԽԱՉՔԱՐ 13-14-րդ դդ. գ. մ. Հ կանգնեցված պատվանդանին, արձանագիր, «Փոքր սուրբ» կոչվող մատուռի հս պատի տակ, ներքուստ
8.       ՄԱՏՈՒՌ Ս. ՀԱԿՈԲ (ՄԵԾ ՍՈՒՐԲ) 1623 թ. 2 կմ ամ Տ  
  8.1.     տապանաքար Շաքարբէկի 1623 թ.   Տ մատուռի ներսում այս գերեզմանի վրա էլ կառուցվել է մատուռը

 

9.6. Աղավնաձոր գյուղ

 

1 2 3 4 5 6 7 8 9
1.       ԱՄՐՈՑ մթա 2-1 հզմ 5-6 կմ հս-աե Հ  
  1.1.     բնակատեղի մթա 2-1 հզմ   Հ  
  1.2.     դամբարանադաշտ մթա 2-1 հզմ   Հ  
2.       ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ 10-14-րդ դդ. 2 կմ հս Տ լեռան գագաթի տափարակին և նրան հարող լանջերին
  2.1.     գերեզմանոց 10-14-րդ դդ.   Տ  
3.       ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ՎԱՆՔԻ ՁՈՐ» («ՆԵՐՔԻՆ ՈՒԼԳՅՈՒՐ») 9-14-րդ դդ. 4 կմ հս-ամ Տ Ռինդ և Աղավնաձոր գյուղերի միջև, Վերին Ուլգյուրից  աե
  3.1.     եկեղեցի ս. Աստվածածին 13-14-րդ դդ.   Հ  
  3.2.     գերեզմանոց 10-14-րդ դդ.   Տ եկեղեցու շուրջը
    3.2.1   խաչքար մթա 2 հզմ, 1009 թ.   Հ հվ-ամ կողմում: Նախնական նշանակությամբ՝ ցլակերպ վիշապ պատվիրատու՝ Սարգիս երեց
    3.2.2   խաչքար մթա 2 հզմ, 1199 թ.   Հ հվ-ամ կողմում: Նախնական նշանակությամբ՝ ցլակերպ վիշապ
    3.2.3   խաչքար 12-րդ դ.   Հ ընկած գետնին
    3.2.4   խաչքար 1263 թ.   Հ եկեղեցուց աե, ընկած գետնին, երկատված, ստորին մասը չի պահպանվել, պատվիրատու՝ Հովհաննես
    3.2.5   խաչքար 1274 թ.   Հ հենած եկեղեցու հս պատին պատվիրատու՝ Լիպարիտ
    3.2.6   խաչքար 13-րդ դ.   Հ հենած եկեղեցու ամ պատին, վերնամասը թեքությամբ կոտրված
    3.2.7   խաչքար 13-րդ դ.   Հ հենած եկեղեցու աե պատին
    3.2.8   խաչքար 13-րդ դ.   Հ եկեղեցու ներսում, դրված հորիզոնական դիրքով
    3.2.9   խաչքար 14-րդ դ.   Հ ընկած գետնին
4.       ԽԱՉՔԱՐ 9-10-րդ դդ. հս-աե մասում Հ «Խաչի թիլ» վայրում, ավերակ շինության ներսում, աջ կողմը վնասված
5.       ԽԱՉՔԱՐ 13-րդ դ. 5 կմ հս-ամ Հ «Ներքին Ուլգյուր» գյուղատեղիից 1 կմ աե, Ժայռախաչ
6.       ԽԱՉՔԱՐ 1564 թ. գ. մ. Հ Արուս Հովհաննիսյանի տանը, ստորին մասը կոտրված
7.       ԽԱՉՔԱՐ 16-րդ դ. գ. մ. Հ Զուլալ Պետրոսյանի տան մոտ գտնվող և որպես մատուռ ծառայող կիսաքանդ շինության ներսում
8.       ՀՈՒՇԱՂԲՅՈՒՐ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1947 թ. գ. մ. Տ  
9.       ՄԱՏՈՒՌ «ՀՈԲԿԱԽԱՉ» 10-12-րդ դդ. հվ մասում Տ հվ եզրին, դաշտամիջյան ճանապարհից աջ
  9.1.     խաչքար 10-12-րդ դդ.   Հ  

 

9.7. Աղնջաձոր գյուղ

 

1 2 3 4 5 6 7 8 9
1.       ԱՄՐՈՑ մթա 2-1 հզմ, 4-14-րդ դդ. 10 կմ հս Հ Սելիմի քարավանատնից հս-աե
  1.1.     դամբարանադաշտ մթա 2-1 հզմ   Հ  
  1.2.     Քարավանատուն Սելիմի 1332 թ.   Հ  
2.       ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ 11-13-րդ դդ., 14-րդ դ., 19-րդ դ. 2 կմ հս Տ Գեղարքունիք-Վայոց Ձոր հին քարավանային ճանապարհին, Սելիմի լեռնանցքի հվ ստորոտին
  2.1.     գեեզմանոց 11-13-րդ դդ.   Տ  աե մասում, ձորալանջին
  2.2.     քարավանատուն 14-րդ դ.   Հ  հս մասում, միանավ
  2.3.     կամուրջ 19-րդ դ.   Տ  հվ մասում
  2.4.     կամուրջ 19-րդ դ.   Տ հվ մասում
3.       ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ՅԱՎԱՐ» 11-17-րդ դդ. 2 կմ հս-աե Տ  
  3.1.     խաչքար 12-13-րդ դդ.   Հ  
4.       ԽԱՉՔԱՐ 10-րդ դ. գ. մ. Հ Ս. Խուդոյանի տնամերձում, երկատված
5.       ԽԱՉՔԱՐ 11-րդ դ. 5 կմ ամ Հ խնձորի այգիների մեջ, կանգնեցված գլխիվայր

 

9.8. Արենի գյուղ

 

1 2 3 4 5 6 7 8 9
1.       ԱՄՐՈՑ մթա 2-1 հզմ 9 կմ հվ-ամ Հ «Ամաղու» գյուղատեղիից 1 կմ հվ-ամ
2.       ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ԱՄԱՂՈՒ» («ՎԵՐԻՆ ԱՄԱՂՈՒ») 10-20-րդ դդ. 8 կմ հվ Տ Գնիշիկ գետի ձախ ափին, բարձրադիր, Մարդաղ լեռան լանջին
3.       ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ԱՌՓԱ» 8-17-րդ դդ. աե մասում Հ Արփա գետի ձախ ափին
  3.1.     եկեղեցի ս. Աստվածածին 1321 թ.   Հ ճարտ.՝ Մոմիկ, պատվիրատու՝ Սյունյաց եպիսկոպոս Հովհաննես վրկնգ.՝ 1967-1969թթ. վրկնգ. ճարտ.՝ Շ. Ազատյան, Յու. Թամանյան
    3.1.1   խաչքար` Գրիգորի 1191 թ.   Հ եկեղեցու ներսում վերնամասը չի պահպանվել
  3.2.     գավիթ 14-րդ դ.   Հ  
    3.2.1   խաչքար 1559 թ.   Հ հենած ամ պատին, ստորին մասը չի պահպանվել, կազմող՝ Ակոբ պատվիրատու՝ Մելիքբեկ
    3.2.2   խաչքար 16-րդ դ.   Հ հենած ամ պատին, ստորին մասը չի պահպանվել, կազմող՝ Ակոբ պատվիրատու՝ Մեհրապ
  3.3.     գերեզմանոց 8-17-րդ դդ.   Հ եկեղեցու շուրջը
    3.3.1   խաչքար 8-րդ դ.   Հ եկեղեցուց հս-աե, 3 խաչքարերից կենտրոնինը
    3.3.2   խաչքար 8-րդ դ.   Հ եկեղեցուց հս-աե, 3 խաչքարերից ձախակողմյանը, կենտրոնից ճաքած
    3.3.3   խաչքար 8-րդ դ.   Հ եկեղեցուց հս-աե, 3 խաչքարերից աջակողմյանը
    3.3.4   խաչքար 9-րդ դ.   Հ զույգ խաչքարերից աջակողմյանը
    3.3.5   խաչքար 1341 թ.   Հ եկեղեցուց ամ, պատվանդանին, պատվիրատու՝ Մխիթար
    3.3.6   խաչքար 1546 թ.   Հ եկեղեցուց հս, երկատված, պատվանդանին
    3.3.7   խաչքար 16-րդ դ.   Հ եկեղեցուց աե, պատվանդանին
    3.3.8   տապանաքար 16-րդ դ.   Տ եկեղեցուց հս-ամ, խիստ քայքայված
    3.3.9   տապանաքար 16-17-րդ դդ.   Տ եկեղեցուց հս-աե, եղծված արձանագրությամբ
    3.3.10   տապանաքար` Թադոսի 1672 թ.   Տ եկեղեցուց հս-աե
    3.3.11   տապանաքար` Ծատուրի 1708 թ.   Տ գերեզմանոցի հվ մասում, տեղահանված
4.       ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ անտիկ ամ մասում Հ  
5.       ԵԿԵՂԵՑԻ Ս. ՍԱՐԳԻՍ 13-17-րդ դդ. 3 կմ ամ Տ բլրի վրա, ավերված
6.       ԽԱՉՔԱՐ 1303 թ. հվ-ամ մասում Հ «Վարդապետի հողեր» վայրում, գինու գործարանի դիմաց 3 խաչքարերից կենտրոնինը
7.       ԽԱՉՔԱՐ 14-րդ դ. հվ-ամ մասում Հ «Վարդապետի հողեր» վայրում, գինու գործարանի դիմաց 3 խաչքարերից աջակողմյանը
8.       ԽԱՉՔԱՐ 14-րդ դ. հվ-ամ մասում Հ «Վարդապետի հողեր» վայրում, գինու գործարանի դիմաց 3 խաչքարերից ձախակողմյանը
9.       ԿԱՄՈՒՐՋ 13-րդ դ. հս-աե մասում Հ Արփա գետի վրա, հէկ-ի մոտ պատվիրատու՝ սյունյաց իշխան Տարսայիճ Օրբելյան
10.       ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ` ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1969 թ. կնտ Տ  
11.       ՔԱՐԱՆՁԱՎ. ՄԱԳԵԼԱՆԻ ՔԱՐԱՆՁԱՎԸ   3 կմ աե Տ կարստային քարանձավ Ուփի ձորում Նորավանքի ձոր տանող ճանապարհի 2-րդ կմ-ի մոտ

 

9.8.1. Ամաղու գյուղ

 

1 2 3 4 5 6 7 8 9
1.       ՎԱՆԱԿԱՆ ՀԱՄԱԼԻՐ «ՆՈՐԱՎԱՆՔ» (ԱՄԱՂՈՒԻ ՆՈՐԱՎԱՆՔ) 12-17-րդ դդ. 3 կմ հվ-աե Հ Գնիշիկ գետի աջ ափին
  1.1.     եկեղեցի ս. Աստվածածին (Բուրթելաշեն) 1339 թ.   Հ համալիրից հվ-աե
    1.1.1   խաչքար 13-րդ դ.   Հ եկեղեցու 1-ին հարկում, արձանագիր
    1.1.2   խաչքար` Թաղէնի, Սաղունի 14-րդ դ.   Հ ագուցված աե պատին, արտաքուստ
    1.1.3   խաչքար Բուղտայի 1318 թ.   Հ եկեղեցու ներսում, վերին աջ և ստորին մասերը կոտրված, պատվիրատու՝ Բուրթել Օրբելյան
    1.1.4   խաչքար Մոմիկի 1333 թ.   Հ եկեղեցու ներսում
    1.1.5   խաչքար 1432 թ.   Հ Բուրթելաշեն եկեղեցու 2-րդ հարկում, հենած ամ պատին, երկատված
    1.1.6   տապանաքար` Վրթանես քահանայի 1348 թ.   Հ ներսում
  1.2.     եկեղեցի ս. Կարապետ 1216-1223 թթ.   Հ համալիրի հս-ամ կողմում
    1.2.1   խաչքար` տեր Գրիգորի 13-րդ դ.   Հ ագուցված ամ ճակատին, պատուհանից ձախ, արտաքուստ
    1.2.2   խաչքար 13-րդ դ.   Հ ագուցված ամ ճակատին, պատուհանից վեր, արտաքուստ, արձանագիր
    1.2.3   խաչքար` Յուսուփի 13-րդ դ.   Հ ագուցված ամ ճակատին, պատուհանից աջ, արտաքուստ
    1.2.4   խաչքար` Ազիզի 1221 թ.   Հ ագուցված հս-աե ավանդատան մուտքից վեր
    1.2.5   խաչքար` Հովհաննեսի 1277 թ.   Հ հենած հս պատին, գլխիվայր, ներքուստ, ստորին աջ անկյունը կոտրված
  1.3.     գավիթ. ս. Կարապետ եկեղեցու գավիթը 13-րդ դ.   Հ  
    1.3.1   խաչքար 9-10-րդ դդ.   Հ հենած հվ պատին, որմնասյանը, անկյունները ջարդոտված
    1.3.2   խաչքար 10-րդ դ.   Հ ագուցված հս պատին, արտաքուստ, երկատված
    1.3.3   խաչքար 12-րդ դ.   Հ ագուցված ամ պատին, մուտքից ձախ, վերին աջ անկյունը կոտրված
    1.3.4   խաչքար 13-րդ դ.   Հ ագուցված ամ պատին, ներքուստ, արձանագիր
    1.3.5   խաչքար Սարգսի 13-րդ դ.   Հ ագուցված գավթի հս որմնասյանը
    1.3.6   խաչքար 13-րդ դ.   Հ ագուցված հս պատին, ներքուստ
    1.3.7   խաչքար 13-րդ դ.   Հ ագուցված հս պատին, արտաքուստ, խիստ հողմահարված
    1.3.8   խաչքար 13-րդ դ.   Հ ագուցված ամ միջնորմին, դրված խարսխի վրա
    1.3.9   խաչքար 13-րդ դ.   Հ ագուցված հս միջնորմին, դրված խարսխի վրա
    1.3.10   խաչքար 13-րդ դ.   Հ հենած հվ պատին, երկատված, վերին աջ մասը չի պահպանվել
    1.3.11   խաչքար 13-րդ դ.   Հ ագուցված ամ միջնորմին, դրված խարսխի վրա
    1.3.12   խաչքար 13-րդ դ.   Հ ագուցված հվ միջնորմի սյուներից մեկին, վերին աջ անկյունը կոտրված
    1.3.13   խաչքար` Շարաբի 1233 թ.   Հ ագուցված ամ պատին, արտաքուստ, մուտքից աջ
    1.3.14   խաչքար 1240 թ.   Հ ներսում, ամ պատի տակ, ընդհանուր պատվանդանին կանգնած զույգ խաչքարերից աջակողմյանը
    1.3.15   խաչքար` Բալապանի 1258 թ.   Հ ագուցված ամ պատին, պատուհանի կողին, ներքուստ, պատվիրատու՝ Փախրադոլա
    1.3.16   խաչքար` Բուրթել իշխանի 1261 թ.   Հ գավթի ներսում, աե պատի մոտ
    1.3.17   խաչքար` Թամթայի 1261 թ.   Հ ներսում, ամ պատի տակ, ընդհանուր պատվանդանին կանգնած զույգ խաչքարերից ձախակողմյանը, պատվիրատու՝ Բուրթել իշխան
    1.3.18   խաչքար` Դեղի 1269 թ.   Հ ագուցված հս միջնորմին, դրված խարսխի վրա
    1.3.19   խաչքար`Ափսի 1285 թ.   Հ ներսում, ընկած, երկատված պատվիրատու՝ Կուկոր
    1.3.20   խաչքար` Փալկայի 1285 թ.   Հ ներսում, ընկած գետնին պատվիրատու՝ Կուկոր
    1.3.21   խաչքար` Սարգսի 1332 թ.   Հ ներսում
    1.3.22   խաչքար` տեր Ստեփանոսի զավակաց 14-15-րդ դդ.   Հ ագուցված ամ պատին, մուտքից վեր, արտաքուստ
    1.3.23   խաչքար` տեր Ստեփանոսի 14-15-րդ դդ.   Հ ագուցված ամ պատին, մուտքից վեր, արտաքուստ, վերնամասը չի պահպանվել
    1.3.24   խաչքար` Առաքել եպիսկոպոսի 1569 թ.   Հ ներսում, վերնամասը կոտրված, կազմող՝ Ակոբ
    1.3.25   տապանաքար Թամթայի 13-րդ դ.   Հ ներսում, աե կողմում
    1.3.26   տապանաքար` իշխանաց իշխան Էլիկումի 1253 թ.   Հ ներսում, աե կողմում
    1.3.27   տապանաքար` Սյունյաց Ստեփանոս եպիսկոպոսի 1260 թ.   Հ ներսում, աե կողմում
    1.3.28   տապանաքար` Իվանեի 1260 թ.   Հ ներսում, աե կողմում
    1.3.29   տապանաքար` Փախրադոլայի 1260-1262 թթ.   Հ ներսում, աե մասում
    1.3.30   տապանաքար` Ասփայի 1263 թ.   Հ ներսում, աե կողմում
    1.3.31   տապանաքար` Նաթելի 1294 թ.   Հ ներսում, կնտ-ում
    1.3.32   տապանաքար` Զուլուկի 1295 թ.   Հ ներսում, կնտ-ում, ճեղքված
    1.3.33   տապանաքար` Սյունյաց Սարգիս եպիսկոպոսի 1298 թ.   Հ ներսում, հվ մուտքի մոտ
    1.3.34   տապանաքար` Իվանեի 14-րդ դ.   Հ ներսում, աե կողմում, Չեսար Օրբելյանի որդու տապանաքարն է
    1.3.35   տապանաքար` Ստեփանոս Օրբելյանի (Սյունյաց մետրապոլիտ Ստեփանոս) 1303 թ.   Հ ներսում, ամ կողմում
    1.3.36   տապանաքար` Սյունյաց Գրիգոր եպիսկոպոսի 1305 թ.   Հ հվ մուտքի մոտ
    1.3.37   տապանաքար` Եղիայի 1320 թ.   Հ ամ մուտքի մոտ, դրսում
    1.3.38   տապանաքար` Օրբել Հովհաննեսի 1324 թ.   Հ ներսում, ամ կողմում
    1.3.39.   տապանաքար` ոմն սարկավագի 1409 թ.   Հ ներսում, ամ մուտքի դիմաց
  1.4.    

դամբարան Սմբատ իշխանի (եկեղեցի ս. Գրիգոր)

1275 թ.   Հ ս. Կարապետ եկեղեցու հս կողմում, ճարտ.՝ Սիրանես
    1.4.1   խաչքար 1271 թ.   Հ ագուցված աե պատին, մուտքից վեր պատվիրատու՝ Ազատշահ
    1.4.2   տապանաքար` Սմբատ Օրբելյանի 1273 թ.   Հ բեմի առջև դրված տապանաքարերի շարքում
    1.4.3   տապանաքար` Տարսայիճ Օրբելյանի 1289 թ.   Հ բեմի առջև դրված տապանաքարերի շարքում, պատմիչ Ստեփանոս Օրբելյանի հոր տապանաքարն է
    1.4.4   տապանաքար` Փախրադոլայի 1296 թ.   Հ հվ պատի տակ, տապանաքարերի 1-ին շարքում Տարսայիճ Օրբելյանի որդու, պատմիչ Ստեփանոս Օրբելյանի կրտսեր եղբոր տապանաքարն է
    1.4.5   տապանաքար` Մինա խաթունի 1298 թ.   Հ տապանքարերի 2-րդ շարքում, Տարսայիճ Օրբելյանի կնոջ տապանաքարն է
    1.4.6   տապանաքար` Էլիկումի 1300 թ.   Հ բեմի առջև դրված տապանաքարերի շարքում, Տարսայիճ Օրբելյանի ավագ որդու տապանաքարն է
    1.4.7   տապանաքար` Թամթա խաթունի 1312 թ.   Հ տապանքարերի 2-րդ շարքում, իշխանաց իշխան Բուրթելի մոր տապանաքարն է
    1.4.8   տապանաքար` Պուղտայի 1318 թ.   Հ տապանքարերի 2-րդ շարքում, իշխանաց իշխան Բուրթելի փոքր եղբոր տապանաքարն է
  1.5.     գերեզմանոց 10-14-րդ դդ.   Հ  
    1.5.1   խաչքար 10-րդ դ.   Հ ս. Կարապետ եկեղեցուց 10 մ աե, ընկած գետնին
    1.5.2   խաչքար 11-րդ դ.   Հ հենած Բուրթելաշեն եկեղեցու ամ պատին, եզրերը կոտրատված
    1.5.3   խաչքար` Գորգ Զաբլի 1114 թ.   Հ ս. Կարապետ եկեղեցուց աե, ընկած քարաբեկորների մեջ
    1.5.4   խաչքար 13-րդ դ.   Հ Բուրթելաշեն եկեղեցուց 25 մ հս, ընկած գետնին, արձանագիր, վերնամասը կոտրված
    1.5.5   խաչքար 13-րդ դ.   Հ Բուրթելաշեն եկեղեցուց 10 մ հս-աե, հենած պարսպին, վերնամասը ջարդոտված
  1.6.     բնակելի և տնտեսական շինություններ 11-14-րդ դդ.   Հ  
  1.7.     մատուռ 11-13-րդ դդ.   Հ Նորավանքից 0,3 կմ աե
  1.8.     մատուռ Փոկաս Հայրապետի 11-րդ դ.   Հ պարսպից դուրս, համալիրի աե կողմում
  1.9.     իջևանատուն (հյուրատուն) 1273-1290 թթ.   Հ համալիրի պարսպից դուրս, Փոկաս հայրապետի մատուռից հս-ամ պատվիրատու՝ Տարսայիճ Օրբելյան, Սարգիս եպիսկոպոս
    1.9.1   խաչքար 11-րդ դ.   Հ ագուցված հս պատին, ներքուստ
    1.9.2   խաչքար 12-13-րդ դդ.   Հ ագուցված աե պատուհանի վերնամասում, ներքուստ, արձանագիր
    1.9.3   խաչքար 13-րդ դ.   Հ ագուցված հվ պատին, ներքուստ, կրում է հյուրատան կառուցման արձանագրությունը (28 տող)
  1.10.     պարիսպ 17-18-րդ դդ.   Հ  

 

9.9. Արին գյուղ

 

1 2 3 4 5 6 7 8. 9
1.       ԲԱՑՕԹՅԱ ԿԱՅԱՆ «ԲԱԶԱՐԽԱՆԱ» քարի դար 2 կմ ամ Հ  
2.       ԲՆԱԿԱՏԵՂԻ «ՍՈՒԼԹԱՆ ՔԱՀԱՍԻ» մթա 3-2 հզմ 2,5 կմ ամ Հ  
3.       ՄԱՏՈՒՌ 13-14-րդ դդ. 2,5 կմ հս-ամ Տ «Նավեր» հանդամասում

 

9.10. Արտաբույնք գյուղ

 

1 2 3 4 5 6 7 8 9
1.       ԱՄՐՈՑ ՍՄԲԱՏԱԲԵՐԴ 10-14-րդ դդ. 750 մ հվ-աե Հ  
  1.1.     գերեզմանոց 13-14-րդ դդ.   Հ Սմբատաբերդ տանող ճանապարհին
2.       ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 19-րդ դ. վրջ գ. մ. Հ Արփենիկ Շահգալդյանի
3.       ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 9-20-րդ դդ. գ. մ. Տ թեք սարալանջին, դեպի «Չըռի ժամատուն» տանող ճանապարհին, գերեզմանոցի խաչքարերից և տապանաքարերից օգտագործված են տարածքում 1975 թ. տեղացիների կողմից կառուցված ս. Աստվածածին եկեղեցու շինարարության համար
  3.1.     խաչքար 9-10-րդ դդ.   Հ ագուցված եկեղեցու աե պատին, մուտքից ձախ
  3.2.     խաչքար 9-10-րդ դդ.   Հ ագուցված եկեղեցու աե պատին, ներքուստ
  3.3.     խաչքար 1054 թ.   Հ գլխիվայր ագուցված եկեղեռցու հս պատին, ներքուստ
  3.4.     խաչքար 11-րդ դ.   Հ ընկած գետնին, ստորին աջ անկյունը կոտրված
  3.5.     խաչքար 11-12-րդ դդ.   Հ ագուցված գյուղամիջյան ս. Աստվածածին եկեղեցու աե պատին,ներքուստ, վերնամասը չի պահպանվել, արձանագիր
  3.6.     խաչքար 1289 թ.   Հ ընկած գետնին
  3.7.     խաչքար 1305 թ.   Հ եկեղեցուց հս-աե, ընկած գետնին
  3.8.     խաչքար 16-րդ դ.   Հ  
  3.9.     խաչքար 17-րդ դ.   Հ եկեղեցուց ամ, ընկած գետնին, վերնամասը չի պահպանվել
4.       ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 10-13-րդ դդ. հվ-ամ մասում Տ գյուղի հվ-ամ եզրին, գործող գերեզմանոցի հվ մասում
  4.1.     խաչքար 10-11-րդ դդ.   Հ կանգնեցված գետնին
  4.2.     մատուռ 19-րդ դ.   Տ  
5.       ԵԿԵՂԵՑԻ 11-12-րդ դդ. 2 կմ հս Տ բարձր սարահարթի վրա
  5.1.     գերեզմանոց 11-13-րդ դդ.   Տ եկեղեցու շուրջը
6.       ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ` ԱՎԱՐԱՅՐԻ ՃԱԿԱՏԱՄԱՐՏՈՒՄ ԵՎ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1977 թ. գ. մ. Տ քանդ.՝ Վ. Եղյան
7.       ՄԱՏՈՒՌ վրկնգ.՝20-րդ դ. աե մասում Տ աե եզրին, ջրաղացներ տանող կամրջից 150 մ աե, այգիների մեջ
8.       ՄԱՏՈՒՌ «ՉԸՌԻ ԺԱՄԱՏՈՒՆ» 14-րդ դ. 1 կմ ամ Հ «Չըռի» ձորում, սարալանջին
9.       ՎԱՆԱԿԱՆ ՀԱՄԱԼԻՐ ՑԱՂԱՑ ՔԱՐ (ՑԱԽԱՑ ՔԱՐ, ՂՈՇԱՎԱՆՔ) 9-14-րդ դդ. 6 կմ հս-աե Հ  
  9.1.     եկեղեցի ս. Աստվածածին 10-րդ դ.   Հ համալիրի ամ-յան կառույցների խմբում, գմբեթավոր եկեղեցի
  9.2.     եկեղեցի ս. Առաքելոց 13-րդ դ. սկզբ   Հ ս. Աստվածածին եկեղեցու աե կողմում
    9.2.1   տապանաքար` Խաթու Մղլիքի 1345 թ.   Հ  
  9.3.     եկեղեցի ս. Նշան (տապանատուն) 1041 թ.   Հ ս. Կարապետ եկեղեցուց հս-աե, երկհարկ պատվիրատու՝ վանքի առաջնորդ Վարդիկ
  9.4.     եկեղեցի ս. Հովհաննես 989 թ.   Հ համալիրի ամ-յան կառույցների հվ-ամ մասում
    9.4.1   գավիթ 13-րդ դ.   Հ  
      9.4.1.1. խաչքար` Սիրաշահի 1244 թ.   Հ  
      9.4.1.2. խաչքար` Փաշաբեկի 1456 թ.   Հ  
      9.4.1.3. խաչքար` Ծատուրի 1460 թ.   Հ  
      9.4.1.4. խաչքար` Մեհրիկի 1464 թ.   Հ  
      9.4.1.5. խաչքար` Վասակի 1479 թ.   Հ  
      9.4.1.6. խաչքար` Թամաքհի 15-րդ դ.   Հ  
      9.4.1.7. խաչքար` Ստեփանոսի 1555 թ.   Հ  
      9.4. 1.8 տապանաքար` Լիպարիտի 1281 թ.   Հ  
      9.4.1.9. տապանաքար` Էսուկանի 1301 թ.   Հ  
      9.4.1.10 տապանաքար` Բարսեղ քահանայի 1433 թ.   Հ  
      9.4.1.11 տապանաքար` Դետի 1446 թ.   Հ  
      9.4.1.12 տապանաքար` Խոշիշի 1460 թ.   Հ  
      9.4.1.13 տապանաքար` Գոնցայի 1467 թ.   Հ  
      9.4.1.14 տապանաքար` Թումայի 1473 թ.   Հ  
      9.4.1.15 տապանաքար Խաչատուր քահանայի 1496 թ.   Հ  
      9.4.1.16 տապանաքար` Գրիգոր եպիսկոպոսի 1510 թ.   Հ  
    9.4.2   խաչքար` Սմպատի 1219 թ.   Հ եկեղեցու սյունասրահում
    9.4.3   խաչքար` Թանկողիլի 1499 թ.   Հ եկեղեցու սյունասրահում
  9.5.     եկեղեցի ս. Կարապետ 1041 թ.   Հ համալիրի աե-յան կառույցների հս մասում, պատվիրատու՝ վանքի առաջնորդ Վարդիկ
  9.6.     մատուռ (մատուռ-եկեղեցի) 13-րդ դ.   Հ կառուցված համալիրի դարպասի վրա
  9.7.     բնակելի և տնտեսական շինություններ 13-14-րդ դդ.   Հ համալիրի ամ-յան կառույցների խմբում
  9.8.     պարիսպ 10-11-րդ դդ.   Հ  
  9.9.     գերեզմանոց 10-14-րդ դդ.   Հ համալիրի աե մասում
    9.9.1   խաչքար 977 թ.   Հ ս. Կարապետ եկեղեցուց հվ-աե եզրերը ջարդոտված
    9.9.2   խաչքար 983 թ.   Հ ս. Հովհաննես եկեղեցուց 10 մ աե, ընկած գետնին, արձանագրու-թյունն՝ եղծված
    9.9.3   խաչքար 10-րդ դ.   Հ գմբեթավոր եկեղեցուց 50 մ հվ, ընկած գետնին
    9.9.4   խաչքար 10-րդ դ.   Հ ս. Հովհաննես եկեղեցուց 15 մ աե, ընկած գետնին, երկատված
    9.9.5   խաչքար 10-11-րդ դդ.   Հ ս. Կարապետ եկեղեցուց 30 մ հվ
    9.9.6   խաչքար` Սարգսի 1023 թ.   Հ ս. Կարապետ եկեղեցուց 50 մ հվ, ընկած գետնին
    9.9.7   խաչքար` Թեոդորոսի 1040 թ.   Հ ս. Հովհաննես եկեղեցուց 10 մ հվ, ընկած գետնին
    9.9.8   խաչքար 1041 թ.   Հ ս. Հովհաննես եկեղեցու ամ ճակատին, կրկնակի կամարով ձևավորված խորշի 2 կողմերում
    9.9.9   խաչքար 1041 թ.   Հ ս. Հովհաննես եկեղեցու ամ ճակատին, կրկնակի կամարով ձևավորված խորշի 2 կողմերում
    9.9.10   խաչքար 11-րդ դ.   Հ ս. Կարապետ եկեղեցուց 25 մ հվ, եղծված արձանագրությամբ
    9.9.11   խաչքար 11-րդ դ.   Հ ս. Հովհաննես եկեղեցուց 200 մ հվ, հենած քարաբեկորներին, վերնամասը չի պահպանվել
    9.9.12   խաչքար 11-րդ դ.   Հ ս. Կարապետ եկեղեցուց 10 մ հվ, պատվանդանին, զույգ խաչքարերից աջակողմյանը
    9.9.13   խաչքար 11-րդ դ.   Հ ս. Կարապետ եկեղեցուց 10 մ հվ, պատվանդանին, զույգ խաչքարերից ձախակողմյանը
    9.9.14   խաչքար 11-12-րդ դդ.   Հ ս. Կարապետ եկեղեցուց հվ, ընկած գետնին
    9.9.15   խաչքար 11-12-րդ դդ.   Հ ագուցված ս. Կարապետ եկեղեցու հս պատին, արտաքուստ
    9.9.16   խաչքար 11-12-րդ դդ.   Հ ս. Հովհաննես եկեղեցու գավթում, ստորին մասը կոտրված
    9.9.17   խաչքար 11-12-րդ դդ.   Հ ս. Կարապետ եկեղեցուց 50 մ հվ, հենած քարաբեկորներին
    9.9.18   խաչքար` Գրիգոր քահանայի 1151 թ.   Հ կանգնեցված ս. Հովհաննես եկեղեցու գավթի ամ պատի տակ
    9.9.19   խաչքար 12-րդ դ.   Հ ագուցված ս. Կարապետ եկեղեցու հս պատին, արտաքուստ
    9.9.20   խաչքար 12-րդ դ.   Հ կանգնեցված ցածրիկ պատվանդանին
    9.9.21   խաչքար 12-րդ դ.   Հ ս. Հովհաննես եկեղեցուց 25 մ հվ, ընկած գետնին
    9.9.22   խաչքար 12-րդ դ.   Հ ս. Հովհաննես եկեղեցուց 15 մ աե, ընկած գետնին, խիստ հողմահարված
    9.9.23   խաչքար` Սարգսի 12-13-րդ դդ.   Հ ս. Կարապետ եկեղեցուց հվ, ընկած գետնին, վերնամասը չի պահպանվել
    9.9.24   խաչքար` Բարդուղիմեոսի 1211 թ.   Հ  
    9.9.25   խաչքար 1215 թ.   Հ ս. Հովհաննես եկեղեցու գավթում, կոտրված
    9.9.26   խաչքար` Վասակի 1220 թ.   Հ ս. Կարապետ եկեղեցուց հվ
    9.9.27   խաչքար 1273 թ.   Հ ս. Հովհաննես եկեղեցու ամ պատի տակ, մուտքից աջ
    9.9.28   խաչքար 1274 թ.   Հ ս. Կարապետ եկեղեցուց 2 մ հվ, պատվանդանին, երկատված, վերին մասն ընկած պատվանդանի կողքին
    9.9.29   խաչքար` Թաթեոսի 1275 թ.   Հ ս. Կարապետ եկեղեցուց հվ
    9.9.30   խաչքար 13-րդ դ.   Հ գմբեթավոր եկեղեցուց 10 մ հս-աե, ընկած գետնին
    9.9.31   խաչքար 13-րդ դ.   Հ ս. Կարապետ եկեղեցուց 2 մ հվ-ամ
    9.9.32   խաչքար 13-րդ դ.   Հ ս. Հովհաննես եկեղեցուց 15 մ աե, թեքությամբ խրված հողի մեջ, ստորին մասը կոտրված
    9.9.33   խաչքար 13-րդ դ.   Հ ս. Կարապետ եկեղեցուց հվ, ընկած իր պատվանդանի մոտ, պատվանդանն արձանագիր
    9.9.34   խաչքար 13-14-րդ դդ.   Հ ս. Հովհաննես եկեղեցուց 300 մ հվ, խրված հողի մեջ
    9.9.35   խաչքար 14-րդ դ.   Հ գմբեթավոր եկեղեցուց 10 մ հվ-աե, ընկած գետնին
    9.9.36   խաչքար` Մարիամի 1464 թ.   Հ միջանցք-դարպասի մոտ
    9.9.37   խաչքար` Մանուշակի 1559 թ.   Հ միջանցք-դարպասի մոտ
    9.9.38   խաչքար 16-17-րդ դդ.   Հ ս. Հովհաննես եկեղեցուց 10 մ ամ, օժանդակ շինության ներսում

 

9.11. Արտավան գյուղ

 

1 2 3 4 5 6 7 8 9
1.       ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 9-16-րդ դդ. 0,6 կմ հս Տ գյուղ մտնող ճանապարհի աջ կողմում
  1.1.     խաչքար 10-րդ դ.   Հ ընկած գետնին
  1.2.     խաչքար 11-րդ դ.   Հ կանգնեցված գետնին, քարերով ամրացված
2.       ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ԴԱՄՐՉԼԱՐ»  («ԴԱՐԲՆ», ԴԵՐԲ») 15-17-րդ դդ. 6 կմ հս-աե Տ Արփայի ձախ վտակ Դարբ գետի ձախ ափին պատմական Դարբն և ԴԵրբ գյուղերի տարածքն է՝ լքված՝ 1920-ական թթ.
  2.1.     գերեզմանոց 15-17-րդ դդ.   Տ գյուղատեղիի հս մասում, բլրալանջին
    2.1.1   խաչքար 15-րդ դ.   Հ ընկած գետնին, խիստ մամռապատ
    2.1.2   տապանաքար 16-17-րդ դդ.   Տ հս կողի անկյունը կոտրված
    2.1.3   տապանաքար 16-17-րդ դդ.   Տ ստորին մասը կոտրված
    2.1.4   տապանաքար 16-17-րդ դդ.   Տ ստորին անկյունները կոտրված
3.       ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ՄԱՐԱԹՈՒԶ» 10-18-րդ դդ. 3 կմ աե Տ  
  3.1.     եկեղեցի 10-րդ դ.   Հ ավերված՝ 1936-1937 թթ.
    3.1.1   խաչքար` Տպղելի 1324 թ.   Հ ագուցված եկեղեցու մասամբ պահպանված հվ պատին՝ հորիզոնական դիրքով
  3.2.     գերեզմանոց 10-18-րդ դդ.   Տ գյուղատեղիի հս եզրին
    3.2.1   խաչքար 10-11-րդ դդ.   Հ եկեղեցու ավերակներից 10 մ հվ, արձանագիր
    3.2.2   խաչքար 1057 թ.   Հ հվ մասում, ընկած գհետնին
    3.2.3   խաչքար 11-րդ դ.   Հ խրված հողի մեջ, խիստ մամռապատ
    3.2.4   խաչքար 11-րդ դ.   Հ խրված հողի մեջ
    3.2.5   խաչքար 14-15-րդ դդ.   Հ կանգնեցված գետնին, վերնամասը վնասված, ստորին մասում 1 տող արձանագրություն
    3.2.6   խաչքար` Զաքարի և Զազի 1324 թ.   Հ ընկած եկեղեցու ավերակների մոտ, պահպանվել է կիսով
    3.2.7   խաչքար 15-16-րդ դդ.   Հ ընկած եկեղեցու մոտ, աջ եզրը ջարդոտված
    3.2.8   խաչքար 16-17-րդ դդ.   Հ ընկած գետնին
    3.2.9   խաչքար 16-17-րդ դդ.   Հ կանգնեցված գետնին, եղծված արձանագրությամբ
    3.2.10   խաչքար 16-17-րդ դդ.   Հ կանգնեցված գետնին, թեքված
    3.2.11   խաչքար 1651 թ.   Հ ընկած գերեզմանոցի ամ եզրին
    3.2.12   խաչքար` Խանաղի 1721 թ.   Հ ընկած ամ եզրին
4.       ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ՉՐԱԽԼՈՒ» 13-19-րդ դդ. 5 կմ հս-աե Տ  
  4.1.     եկեղեցի 18-19-րդ դդ.   Տ գյուղատեղիի հվ-աե մասում, ավերակ
  4.2.     գերեզմանոց 13-18-րդ դդ.   Տ  
    4.2.1   խաչքար 13-րդ դ.   Հ կանգնեցված գետնին, վերին աջ անկյունը ջարդոտված
5.       ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ՋՈՒԼ» 10-18-րդ դդ. կնտ Տ հին Արտավանի մի հատվածն է, որի 1703թ. կառուցված եկեղեցին քանդվել, իսկ գերեզմանոցը ավերվել է. տարածքում պահպանվել են տեղահանված խաչքարեր ու տապանաքարեր
  5.1.     խաչքար 9-10-րդ դդ. գ. մ. Հ գյուղամիջում, կանգնեցված գետնին
  5.2.     խաչքար` Հակոբի 1260 թ. գ. մ. Հ  
  5.3.     խաչքար 14-15-րդ դդ. գ. մ. Հ կանգնեցված գետնին, աջ եզրագոտին և վերնամասը ջարդոտված
  5.4.     խաչքար` Սմբատ Անհաղթի 1449 թ. գ. մ. Հ գյուղի կենտրոնական Ճանապարհի եզրին, վերնամասն ու աջ կեսը կոտրված
  5.5.     կամուրջ 17-րդ դ.   Տ գյուղապետարանի շենքի մոտ
6.       ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ մթա 2-1 հզմ հս մասում Հ  
7.       ԽԱՉՔԱՐ 10-րդ դ. գ. մ. Հ Կառլեն Մակարյանի բակում, մատուռի ներսում, եռատված
8.       ԽԱՉՔԱՐ 10-11-րդ դդ. գ. մ. Հ Միսակ Գևորգյանի բակում, մատուռի ներսում
9.       ԽԱՉՔԱՐ 11-12-րդ դդ. հվ մասում Հ հվ եզրին, կանգնեցված գետնին, աջ կեսը չի պահպանվել
10.       ԽԱՉՔԱՐ 1260 թ. գ. մ. Հ հենած գործարանի շենքի պատին, ստորին աջ մասը կոտրված
11.       ՋՐԱՄԲԱՐ 12-16-րդ դդ. 6 կմ աե Հ «Հայելի գոլ» սարի ստորոտին
12.       ՏԱՊԱՆԱՔԱՐ 1682 թ. գ. մ. Տ Զարիկ Վարդանյանի տնամերձի ցանկապատի շարվածքում
13.       ՏԱՊԱՆԱՔԱՐ 17-18-րդ դդ. գ. մ. Տ Զարիկ Վարդանյանի տնամերձի ցանկապատի շարվածքում
14.       ՏԱՊԱՆԱՔԱՐ 17-18-րդ դդ. գ. մ. Տ Զարիկ Վարդանյանի տնամերձի ցանկապատի շարվածքում
15.       ՏԱՊԱՆԱՔԱՐ 17-18-րդ դդ. գ. մ. Տ Զարիկ Վարդանյանի տնամերձի ցանկապատի շարվածքում
16.       ՏԱՊԱՆԱՔԱՐ 19-րդ դ. գ. մ. Տ Զարիկ Վարդանյանի տնամերձի ցանկապատի շարվածքում

 

9.12. Արփի գյուղ

 

1

2

3

4

5

6

7

8

9

1.       ԱՄՐՈՑ «ԷՐԹԻՉ» 12-14-րդ դդ. 2 կմ հվ Հ  
  1.1.     գյուղատեղի «Էրթիչ» 12-14-րդ դդ.   Տ  
  1.2.     գերեզմանոց 12-14-րդ դդ.   Տ գյուղատեղիի տարածքում
  1.3.     մատուռ «Ջրով վանք» 12-14-րդ դդ.   Տ  
    1.3.1   խաչքար 12-13-րդ դդ.   Հ մատուռի ներսում
    1.3.2   խաչքար 12-13-րդ դդ.   Հ մատուռի ներսում
    1.3.3   խաչքար 12-13-րդ դդ.   Հ մատուռի ներսում
  1.4.     քարայր-կացարանների համալիր 12-14-րդ դդ.   Հ գյուղատեղիի հս և հս-ամ մասերում
2.       ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ մթա 2-1 հզմ հվ մասում Հ «Արջի» քարանձավից հս
3.       ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ` ՎԱՀԻԿ ԼԵՎՈՆՅԱՆԻ 1956 թ. գ. մ. Տ Խորհրդային Միության հերոսի համանուն դպրոցի առջև
4.       ՔԱՐԱՆՁԱՎ «ԱՐՋԻ»   4 կմ հվ Տ կարստային քարանձավ բացվել է 1981թ.
5.       ՔԱՐԱՆՁԱՎ «ՄՈԶՐՈՎԻ»   4 կմ հվ Տ կարստային քարանձավ բացվել է 1980թ.՝ ճանապարհաշինական պայթեցումների ժամանակ

 

9.13. Բարձրունի գյուղ

 

1 2 3 4 5 6 7 8 9
1.       ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ՀԻՆ ԲԱՐՁՐՈՒՆԻ» 14-19-րդ դդ. 1 կմ հվ-աե Տ նախկին Սուլթանբեկ գյուղն է՝ լքված 19-րդ դ. 2-րդ կեսին
  1.1.     եկեղեցի 14-15-րդ դդ.   Տ կիսավեր
    1.1.1   խաչքար 14-րդ դ.   Հ հս պատի խորշում, ստորին մասը չի պահպանվել
    1.1.2   խաչքար 14-րդ դ.   Հ հվ պատի շարվածքում, ստորին մասը չի պահպանվել
  1.2.     գերեզմանոց 14-19-րդ դդ.   Տ գյուղատեղիի եաե մասում
    1.2.1   խաչքար 15-րդ դ.   Հ ընկած գետնին, հողմահարված
    1.2.2   խաչքար` Յակոբոսի 1517 թ.   Հ զույգ խաչքարերից աջակողմյանը պատվիրատու՝ Ակոբ
    1.2.3   խաչքար` Հասի 1579 թ.   Հ խրված հողի մեջ, թեքված պատվիրատու՝ Ստեփանոս
    1.2.4   խաչքար` Խաթունի և Աղաբեկի 1597 թ.   Հ խրված հողի մեջ
    1.2.5   խաչքար` Թամարի 16-րդ դ.   Հ զույգ խաչքարերից ձախակողմյանը պատվիրատու՝ Ակոբ
    1.2.6   խաչքար` Մարգարիտի 16-րդ դ.   Հ խրված հողի մեջ, թեքված
    1.2.7   տապանաքար 15-16-րդ դդ.   Հ  
    1.2.8   տապանաքար` Ոսկանի 1611 թ.   Հ  
2.       ԵԿԵՂԵՑԻ Ս. ԳԵՎՈՐԳ 1864 թ. գ. մ. Տ  
  2.1.     խաչքար` Փիրիջանի, Խոճիկի, Շմավոնի, Աբելի 1291 թ.   Հ ագուցված մուտքից վեր, եզրերն ու վերնամասը ջարդոտված
  2.2.     խաչքար` Ղարաճի 14-րդ դ.   Հ ագուցված հս պատին, մկրտարանի խորշում, աջակողմյան 1/3-ը չի պահպանվել
  2.3.     խաչքար` Մխիթարի 14-րդ դ.   Հ ագուցված հս պատին, մկրտարանի խորշում, ստորին ձախ անկյունը վնասված
3.       ՄԱՏՈՒՌ 19-րդ դ. հս-աե մասում Տ գյուղ մտնող ճանապարհից ձախ վրկնգ՝ 2002թ.
  3.1.     խաչքար 1291 թ.   Հ բակում
  3.2.     խաչքար 13-րդ դ.   Հ բակում վերնամասն ու աջ կողմը չեն պահպանվել, արձանագիր
  3.3.     խաչքար 16-17-րդ դդ.   Հ բակում, երկատված
4.       ՀՈՒՇԱՂԲՅՈՒՐ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1957 թ. գ. մ. Տ  
5.       ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ` ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1960 թ. գ. մ. Տ  

 

9.14. Գետափ գյուղ

 

1

2

3

4

5

6

7

8

9

1.       ԱՄՐՈՑ «ԴԱԴԱՅԻ» մթա 2-1 հզմ 2 կմ հս-ամ Հ Գետափ-Շատին հին ճանապարհի ձախ եզրին, ջրհան կայանի մոտ
  1.1.     բնակատեղի մթա 2-1 հզմ   Հ  
2.       ԲՆԱԿԱՏԵՂԻ մթա 2-1 հզմ, 9-17-րդ դդ. 4 կմ հս Հ Գետափ-Շատին ճանապարհի աջ եզրին
  2.1.     դամբարանադաշտ մթա 2-1 հզմ   Հ  
  2.2.     գերեզմանոց 9-17-րդ դդ.   Տ բնակատեղիի հվ մասում, մայրուղու եզրին բարձրացող բլրին
3.       ԽԱՉՔԱՐ 12-13-րդ դդ. 2 կմ ամ Հ Դադայի ամրոց տանող ճանապարհին, կանգնեցված
4.       ԿԱՄՈՒՐՋ 19-րդ դ. 2 կմ հս-ամ Տ Դադայի ձորով հոսող վտակի վրա պահպանվում է «Դադայի» ամրոցի պահպանական գոտու սահմաններում
5.       ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ` ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1971 թ. գ. մ. Տ  

 

9.15. Գլաձոր գյուղ

 

1

2

3

4

5

6

7

8

9.

1.       ԱՄՐՈՑ ՊՌՈՇԱԲԵՐԴ (ԲՈԼՈՐԱԲԵՐԴ) 13-14-րդ դդ. 15 կմ հս Հ լեռան գագաթին Պռոշյանների աթոռանիստը, պատվիրատու՝ Պռոշ իշխան
2.       ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 9-20-րդ դդ. հս-ամ մասում Տ  
  2.1.     խաչքար 10-11-րդ դդ.   Հ կանգնեցված պատվանդանին
  2.2.     խաչքար 11-12-րդ դդ.   Հ երկատված, վերին մասն ընկած գետնին, ստորին կեսը գլխիվայր խրված հողի մեջ
  2.3.     խաչքար 12-13-րդ դդ.   Հ ընկած գետնին
  2.4.     տապանաքար 16-17-րդ դդ.   Հ տեղաշարժված
  2.5.     տապանաքար` Ուղուրլուի 1518 թ.   Հ ստորին մասը չի պահպանվել
3.       ԵԿԵՂԵՑԻ Ս.ՀՐԵՇՏԱԿԱՊԵՏԱՑ 1692 թ. հվ մասում Տ դպրոցից 750 մ հվ
  3.1.     խաչքար 10-11-րդ դդ.   Հ ագուցված հվ պատին, ներքուստ 3 խաչքարերից ձախակողմյանը
  3.2.     խաչքար 10-11-րդ դդ.   Հ ագուցված հվ պատին, ներքուստ 3 խաչքարերից աջակողմյանը
  3.3.     խաչքար 10-11-րդ դդ.   Հ ագուցված հվ պատին, ներքուստ 3 խաչքարերից կենտրոնինը
  3.4.     գերեզմանոց 9-17-րդ դդ.   Տ եկեղեցու շուրջը, գյուղամիջյան ճանապարհով կիսված 2 հատվածների
    3.4.1   խաչքար 14-15-րդ դդ.   Հ ընկած գետնին
    3.4.2   խաչքար 16-17-րդ դդ.   Հ ընկած եկեղեցու մուտքի մոտ, վերնամասը չի պահպանվել
4.       ՎԱՆԱԿԱՆ ՀԱՄԱԼԻՐ ՍՊԻՏԱԿԱՎՈՐ Ս. ԱՍՏՎԱԾԱԾԻՆ (ԲՈԼՈՐԱԲԵՐԴԻ ԱՆԱՊԱՏ, ԳՅՈՒԼՎԱՆՔ) 1321 թ. 13 կմ հս Հ Վարդենիսի լեռնաշղթայի հվ լանջին. պատվիրատու՝ Էաչի և Ամիր Հասան Պռոշյաններ, վրկնգ.՝ 1970-ական թթ.
  4.1.     գավիթ 1301-1330 թթ.   Հ  
  4.2.     զանգակատուն 1330 թ.   Հ պատվիրատու՝ Հովհաննես և նրա տիկին Թաճ
  4.3.     պարիսպ 14-15-րդ դդ.   Հ  
  4.4.     խաչքար 14-րդ դ.   Հ հենած եկեղեցու ամ պատին, վերին ձախ անկյունը կոտրված
  4.5.     խաչքար 15-րդ դ.   Հ հենած եկեղեցու ամ պատին
  4.6.     խաչքար 1473 թ.   Հ եկեղեցուց հվ, ստորին մասը չի պահպանվել
  4.7.     տապանաքար 1320 թ.   Հ եկեղեցուց հվ, կոտրված
  4.8.     գերեզման Գարեգին Նժդեհի 1987թ.   Հ եկեղեցու բակում
5.       ԽԱՉՔԱՐ 1311 թ. հվ-ամ մասում Հ մանկապարտեզի մոտ, կանգնեցված բետոնե հարթակին
6.       ԽԱՉՔԱՐ 14-15-րդ դդ. գ. մ. Հ Գոհար Հովհաննիսյանի տան մոտ
7.       ԽԱՉՔԱՐ 1503 թ. գ. մ. Հ դպրոցի բակում
8.       ՀՈՒՇԱՂԲՅՈՒՐ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1950 թ. գ. մ. Տ  
9.       ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ` ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1982 թ. գ. մ. Տ քանդ.՝ Վ. Եղյան
10.       ՄԱՏՈՒՌ 19-րդ դ. գ. մ. Տ  
  10.1.     խաչքար 14-15-րդ դդ.   Հ ագուցված աե պատին
11.       ՄԱՏՈՒՌ «ԳՈՄԲԼԱ» 19-20-րդ դդ. հվ-աե մասում Տ նոր գերեզմանոց տանող ճանապարհի եզրին

 

9. 16. Գնդեվազ գյուղ

 

1

2

3

4

5

6

7

8

9

1.       ԱՄՐՈՑ «ԲԵՐԴԻ ԳԼՈՒԽ» մթա 3 հզմ-մջնդ հս-ամ մասում Հ գյուղի եզրին, Արփայի կիրճին նայող բարձր հրվանդանին
  1.1.     դամբարանադաշտ մթա 2-1 հզմ   Հ ամրոցից 200-300 մ հս-աե, ս. Խաչ մատուռից հս պահպանվել է 3 կղզյակներով
2.       ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 13-17-րդ դդ. կնտ Տ ս. Աստվածածին եկեղեցուց 250 մ աե
  2.1.     խաչքար 13-14-րդ դդ.   Հ ընկած գետնին
  2.2.     խաչքար` Դավթի 14-րդ դ.   Հ կանգնեցված պատվանդանին
3.       ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 19-20-րդ դդ. հվ-աե մասում Տ Ջերմուկ տանող ավտոխճուղու ձախ կողմում
4.       ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ՄԱՄԱՐԶԱ» 13-19-րդ դդ. 5 կմ հվ-աե Տ  
5.       ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ԱՐԾԱԹԱՎԱՆ» («ԳՅՈՒՄԱՇԽԱՆԵ») 9-14-րդ դդ., 19-20-րդ դդ. 4 կմ հվ-աե Տ տարածվում է 2 բլրալանջերին
  5.1.     գերեզմանոց 9-14-րդ դդ.   Տ գյուղատեղիի աե եզրին
    5.1.1   խաչքար 10-րդ դ.   Հ ընկած գետնին, վերին կեսը չի պահպանվել
    5.1.2   խաչքար 10-րդ դ.   Հ խրված հողի մեջ
    5.1.3   խաչքար 10-11-րդ դդ.   Հ ընկած գետնին, վերնամասը չի պահպանվել, արձանագիր
    5.1.4   խաչքար 11-րդ դ.   Հ խրված հողի մեջ, վերնամասը չի պահպանվել
    5.1.5   խաչքար` Թավրեզի 12-13-րդ դդ.   Հ ընկած գետնին, վերնամասը չի պահպանվել
    5.1.6   խաչքար` Գոհարի և Բեկի 1309 թ.   Հ ընկած գետնին պատվիրատու՝ Գրիգոր
    5.1.7   խաչքար` Վիրապշատի 1320 թ.   Հ կանգնեցված պատվանդանին
    5.1.8   խաչքար 1446 թ.   Հ ընկած գետնին, ձախ եզրը ջարդոտված
    5.1.9   խաչքար` Ուսաթի, Թաղումի, Էլիճանի 16-17-րդ դդ.     ագուցված թիվ 2 հանքամիջանցքին
6.       ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ մթա 2-1 հզմ 2,5 կմ հվ Հ Վայք-Գնդեվազ ավտոխճուղու ոլորանի շրջակայքում պահպանվել է 3 կղզյակներով
7.       ԵԿԵՂԵՑԻ 17-18-րդ դդ. ամ մասում Տ ս. Աստվածածին տանող գյուղամիջյան ճանապարհի ձախ կողմում, ավերակ
  7.1.     ձիթհան 19-րդ դ.   Տ կցվել է եկեղեցու ամ պատին
8.       ԵԿԵՂԵՑԻ Ս. ԱՍՏՎԱԾԱԾԻՆ 1686 թ. հս-ամ մասում Տ «Բերդի գլուխ» ամրոցից 150 մ աե պատվիրատու՝ Պետրոս վարդապետ
  8.1.     խաչքար 10-րդ դ.   Հ հենած հվ պատին, եզրերը ջարդոտված
9.       ԽԱՉՔԱՐ 9-10-րդ դդ. գ. մ. Հ Երազիկ Հակոբյանի տան մոտ, կանգնեցված
10.       ԽԱՉՔԱՐ 11-րդ դ. գ. մ. Հ խանութի մոտ, կանգնեցված
11.       ԽԱՉՔԱՐ` ԿԱՐԱՊԵՏ ԵՐԵՑԻ 1322 թ. գ. մ. Հ խանութի մոտ, կանգնեցված
12.       ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ` ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1960 թ. գ. մ. Տ  
13.       ՁԻԹՀԱՆ 18-19-րդ դդ. գ. մ. Տ  
  13.1.     խաչքար 11-րդ դ.   Հ կանգնեցված, քիվը ջարդոտված
14.       ՄԱՏՈՒՌ Ս. ԽԱՉ 14-15-րդ դդ., 20-րդ դ. հս մասում Տ հս եզրին, բարձունքին
15.       ՎԱՆԱԿԱՆ ՀԱՄԱԼԻՐ «ԳՆԴԵՎԱՆՔ» 10-17-րդ դդ. 1 կմ ամ Հ Արփա գետի կիրճում, գետի ձախ ափին, Վայք-Ջերմուկ հին ճանապարհի աջ կողմում
  15.1.     եկեղեցի ս. Աստվածածին 936 թ.   Հ պատվիրատու՝ իշխանուհի Սոփի վրկնգ.՝ 1309թ., 1691 թ., 1965-1970 թթ.
    15.1.1.   խաչքար 10-11-րդ դդ.   Հ ագուցված հվ մուտքից ձախ, վերին և ստորին ձախ անկյունները կոտրված
    15.1.2.   խաչքար 10-11-րդ դդ.   Հ ագուցված ամ պատին, արտաքուստ
    15.1.3.   խաչքար 1035 թ.   Հ խորանում
    15.1.4.   խաչքար 12-13-րդ դդ.   Հ հենած ամ պատին, ստորին մասը կոտրված
    15.1.5.   խաչքար 14-րդ դ.   Հ ագուցված ամ պատին, արտաքուստ, արձանագիր
    15.1.6.   խաչքար` Ներսեսի 16-րդ դ.   Հ ներսում, հվ խորշի մեջ
    15.1.7.   խաչքար 1573 թ.   Հ ագուցված ամ մուտքից վեր, կազմող՝ Ղարտաշ
    15.1.8.   խաչքար 1573 թ.   Հ ագուցված ամ մուտքից վեր կազմող՝ Ղարտաշ
  15.2.     գավիթ 999 թ.   Հ պատվիրատու՝ Քրիստափոր վանահայր վրկնգ.՝ 1309թ., 1691 թ., 1965-1970 թթ.
    15.2.1.   խաչքար 10-րդ դ.   Հ ներսում, խորշի մեջ
    15.2.2.   խաչքար 10-րդ դ.   Հ հենած ամ պատին, ստորին մասը կոտրված
    15.2.3.   խաչքար 10-րդ դ.   Հ հենած հվ պատին
    15.2.4.   խաչքար 10-11-րդ դդ.   Հ հենած հվ պատին, ստորին աջ անկյունը կոտրված արձանագիր
    15.2.5.   խաչքար 13-14-րդ դդ.   Հ ագուցված ամ պատին, մուտքից աջ
    15.2.6.   խաչքար` Ավագի, ծնողաց և Խոցադեղի 1437 թ.   Հ հենած հվ պատին, երկատված
    15.2.7.   խաչքար 15-րդ դ.   Հ ագուցված ամ պատին
    15.2.8.   խաչքար 1551 թ.   Հ գավթի ներսում
  15.3.     սեղանատուն 1691 թ.   Հ կից վանքի հվ պարսպին պատվիրատու՝ Պետրոս վարդապետ
  15.4.     տնտեսական շինություններ 17-րդ դ.   Հ կից վանքի հվ և ամ պարիսպներին
    15.4.1   խաչքար 10-րդ դ.   Հ ագուցված հվ պատին, ներքուստ, արձանագիր
    15.4.2.   խաչքար 10-11-րդ դդ.   Հ ագուցված պատին, արտաքուստ, ստորին մասը կոտրված
    15.4.3.   խաչքար 11-րդ դ.   Հ ագուցված հս պատին, արտաքուստ
    15.4.4.   խաչքար` Ուբախի 11-12-րդ դդ.   Հ ագուցված հվ պատին, ներքուստ
    15.4.5.   խաչքար` Թավրիզի 16-րդ դ.   Հ ագուցված աե պատին, ներքուստ
    15.4.6.   խաչքար` Մեսրոպի 1573 թ.   Հ ագուցված պատին, արտաքուստ
    15.4.7.   խաչքար 1573 թ.   Հ ագուցված հս պատին, արտաքուստ պատվիրատու՝ Մալի
  15.5.     պարիսպ 1691 թ.   Հ պատվիրատու՝ Պետրոս վարդապետ
  15.6.     խաչքար 9-րդ դ.   Հ բակում, կանգնեցված գետնին
  15.7.     խաչքար 9-10-րդ դդ.   Հ բակում, եկեղեցուց ամ, ստորին մասը կոտրված
  15.8.     խաչքար 9-10-րդ դդ.   Հ հենած եկեղեցու հվ պատին, արտաքուստ, վերնամասը չի պահպանվել
  15.9.     խաչքար` Սարգս և Գրիգոր քահանաների 10-րդ դ.   Հ հենած եկեղեցու հվ պատին, արտաքուստ
  15.10.     խաչքար` հայր Սուփանի 937 թ.   Հ բակում, եռատված
  15.11.     խաչքար` Փաշի 10-11-րդ դդ.   Հ բակում, եկեղեցուց աե, զույգ խաչքարերից ձախակողմյանը
  15.12.     խաչքար 10-11-րդ դդ.   Հ բակում, եկեղեցուց 20 մ աե, ընկած գետնին, արձանագիր
  15.13.     խաչքար 11-րդ դ.   Հ բակում, հենած եկեղեցու հվ պատին, վերնամասը չի պահպանվել
  15.14.     խաչքար 12-13-րդ դդ.   Հ բակում, հենած եկեղեցու ամ պատին, մուտքից աջ, զույգ խաչքարերից ձախակողմյանը, արձանագիր
  15.15.     խաչքար 1551 թ.   Հ բակում, եկեղեցու ամ պատի մոտ, մուտքից ձախ
  15.16.     խաչքար` Խանի 1611 թթ.   Հ բակում, կանգնեցված գետնին
  15.17.     տապանաքար 15-16-րդ դդ.   Հ բակի ամ կողմում
  15.18.     տապանաքար 1567 թ.   Հ բակում, գավթր հվ ճակատի հանդիպակաց հատվածում

 

9. 17. Գնիշիկ գյուղ

 

1

2

3

4

5

6

7

8

9

1.       ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ԳՆԻՇԻԿ» 9-20-րդ դդ. ամ մասում Տ  
  1.1.     գերեզմանոց 9-20-րդ դդ. ամ մասում Տ տարածվում է գյուղ մտնող ճանապարհի 2 կողմերում, գյուղատեղիի ամ և հվ մասերում
    1.1.1   խաչքար 9-րդ դ.   Հ կանգնեցված հողի մեջ
    1.1.2   խաչքար 9-րդ դ.   Հ կանգնեցված հողի մեջ
    1.1.3   խաչքար 9-10-րդ դդ.   Հ ընկած գետնին, ստորին հատվածն ու ձախ եզրը կոտրված
    1.1.4   խաչքար 9-10-րդ դդ.   Հ ընկած գետնին
    1.1.5   խաչքար 10-րդ դ.   Հ խրված հողի մեջ, եզրերը ջարդոտված
    1.1.6   խաչքար 10-րդ դ.   Հ խրված հողի մեջ, թեքությամբ
    1.1.7   խաչքար 12-13-րդ դդ.   Հ ընկած գետնին, երկատված, արձանագիր
    1.1.8   խաչքար 12-13-րդ դդ.   Հ ընկած գետնին, ստորին մասն արձանագիր
    1.1.9   խաչքար` Վասակի 12-13-րդ դդ.   Հ ընկած գետնին, լայնական ճաքած
    1.1.10.   խաչքար 14-րդ դ.   Հ խրված հողի մեջ, թեքությամբ
    1.1.11.   խաչքար 15-րդ դ.   Հ խրված հողի մեջ, վերնամասը թեքությամբ կոտրված, արձանագիր
    1.1.12.   խաչքար` Ծատուր աբեղայի, եղբոր և Խաթունի 15-16-րդ դդ.   Հ ընկած գետնին, արձանագրությունը եղծված
    1.1.13.   խաչքար 16-րդ դ.   Հ ընկած գետնին, ստորին մասը չի պահպանվել, արձանագիր
    1.1.14.   խաչքար 1646 թ.   Հ ընկած գետնին, երկայնքով կոտրված, պահպանվել է միայն աջակողմյան հատվածը
    1.1.15.   խաչքար 1651 թ.   Հ ամ մասում, թեքությամբ խրված հողի մեջ, կողն արձանագիր
    1.1.16.   խաչքար` Աղաբեկի 1664 թ.   Հ հվ մասում, կանգնեցված գետնին, եզրերը կոտրատված
    1.1.17.   տապանաքար 16-րդ դ.   Տ հս-աե եզրին, խոյատապան
    1.1.18.   տապանաքար 1544 թ.   Տ  
    1.1.19.   տապանաքար` Պողոսի 1551 թ.   Տ հվ մասում, խոյատապան
    1.1.20.   տապանաքար` Մուրադ փաշի 1552 թ.   Տ  
    1.1.21.   տապանաքար 1581 թ.   Տ հվ մասում
    1.1.22.   տապանաքար` Աղաբաբի 16-17-րդ դդ.   Տ Խոյատապան
    1.1.23.   տապանաքար` Քանիկի 1651 թ.   Տ հվ մասում
    1.1.24.   տապանաքար` Ղազարի 1671 թ.   Տ հվ մասում
    1.1.25.   տապանաքար` Խաչատուրի, Մարգարիտի 1678 թ.   Տ հվ մասում
    1.1.26.   տապանաքար 1685 թ.   Տ հվ մասում
  1.2.     եկեղեցի 19-րդ դ.   Տ գյուղատեղիի կնտ-ում
    1.2.1   խաչքար 13-րդ դ.   Հ ագուցված հվ պատին
    1.2.2   խաչքար 1463 թ.   Հ ագուցված հվ պատին
    1.2.3   խաչքար 16-րդ դ.   Հ ագուցված հվ պատին
    1.2.4   խաչքար` Հանեսի 1565 թ.   Հ ագուցված աե պատին, արտաքուստ
    1.2.5   խաչքար` Մուրատի 1577 թ.   Հ ագուցված աե պատին
    1.2.6   խաչքար 16-17-րդ դդ.   Հ ագուցված հվ պատին, արտաքուստ
    1.2.7   տապանաքար` Փիրբեկի 16-րդ դ.   Տ եկեղեցու հվ-ամ կողմում
  1.3.     խաչքար 9-10-րդ դդ. գ. մ. Հ կնտ.-ում, երկատված, ստորին մասը չի պահպանվել
2.       ԵԿԵՂԵՑԻ 10-րդ դ. 1 կմ հս-աե Հ ավերված
3.       ԵԿԵՂԵՑԻ 18-19-րդ դդ. 2 կմ հս Տ  
4.       ԽԱՉՔԱՐ 1289 թ. 1,5 կմ հվ-աե Հ ընկած գետնին, պատվիրատու՝ Մխիթար

 

9. 19. Գոմք գյուղ

 

1 2 3 4 5 6 7 8 9
1.       ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 10-16-րդ դդ. գ. մ. Տ  
  1.1.     խաչքար` Օհանի 10-11-րդ դդ.   Հ կանգնեցված գետնին, թեքված
  1.2.     խաչքար` Աթանես աբեղայի և Հալվա խաթունի 12-13-րդ դդ.   Հ կանգնեցված 4 խաչքարերից աջից 1-ինը, վերին աջ անկյունը կոտրված
  1.3.     խաչքար` (մատուռ-խաչքար) 1263 թ.   Հ որմնափակ, պատվիրատու՝ Մխիթար և Արևիկ, կազմող՝ Մխիթար և Շնորհավոր
  1.4.     խաչքար 14-15-րդ դդ.   Հ կանգնեցված 4 խաչքարերից ձախից 1-ինը
  1.5.     խաչքար 15-16-րդ դդ.   Հ կանգնեցված 4 խաչքարերից աջից 3-րդը, վերնամասը չի պահպանվել
2.       ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 13-18-րդ դդ. հվ մասում Տ հվ եզրին, Կապույտ տանող ճանապարհի ձախ կողմում
  2.1.     խաչքար 10-11-րդ դդ.   Հ ընկած գետնին, ներկված սպիտակ
  2.2.     խաչքար 13-րդ դ.   Հ ստորին մասով խրված հողի մեջ
3.       ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ԱԽՏԱ» («ՎԵՐԻՆ ԱԽՏԱ») 13-19-րդ դդ. 2 կմ հս-ամ Տ հավանաբար պատմական Աղթաբույնք գյուղն է
4.       ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ԴԱՐԱՔԱՅԱՆԴ» 14-20-րդ դդ. 6 կմ աե Տ  
5.       ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ մթա 2-1 հզմ հս-աե մասում Հ տարածվում է ձորի երկայնքով
6.       ԵԿԵՂԵՑԻ 16-17-րդ դդ. գ. մ. Տ կիսավեր
  6.1.     խաչքար` Սուքիասի 1504 թ.   Հ ագուցված ամ պատին, ներքուստ
7.       ԽԱՉՔԱՐ 1288 թ. 2 կմ ամ Հ «Խաչաձոր» վայրում, ձորալանջին, ընկած գետնին, պատվիրատու՝ Սարգիս և Պետրոս, կրում է արձանագրություն՝ գյուղի աղբյուրի կառուցման մասին

 

9. 19. 2. Կապույտ գյուղ

 

1 2 3 4 5 6 7 8 9
1.       ԲՆԱԿԱՏԵՂԻ մթա 2-1 հզմ   Հ  
  1.1.     դամբարանադաշտ մթա 2-1 հզմ   Հ  
2.       ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 13-17-րդ դդ. 0,7 կմ աե Տ «Վանքի ձոր» տանող ճանապարհին, փոքրիկ բլրին
  2.1.     խաչքար 13-րդ դ.   Հ ընկած գետնին, խիստ հողմահարված
3.       ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ՎԱՆՔԻ ՁՈՐ» 9-14-րդ դդ. 1,5 կմ աե Տ  
  3.1.     եկեղեցի 10-րդ դ.   Հ կնտ.-ում, ավերակ
  3.2.     խաչքար 9-րդ դ. գ. մ. Հ հենած քարաբեկորներին, ստորին մասը չի պահպանվել
  3.3.     խաչքար 10-րդ դ.   Հ խրված հողի մեջ
  3.4.     խաչքար 10-րդ դ.   Հ աե եզրին, ընկած գետնին
  3.5.     խաչքար 10-րդ դ.   Հ կանգնեցված գետնին
  3.6.     խաչքար 10-րդ դ.   Հ ավերակ եկեղեցու մոտ, կիսով խրված հողի մեջ
  3.7.     խաչքար 10-րդ դ.   Հ հենած տնամերձերից մեկի ցանկապատին
  3.8.     խաչքար 11-րդ դ.   Հ խրված հողի մեջ, ժայռափոր խաչքարից 30 մ հվ-ամ
  3.9.     խաչքար 11-րդ դ.   Հ խրված հողի մեջ
  3.10.     խաչքար 12-րդ դ.   Հ կերտված է ժայռին
  3.11.     խաչքար 12-րդ դ.   Հ ավերակ եկեղեցու մոտ, խրված հողի մեջ
  3.12.     խաչքարերի խումբ 12-15-րդ դդ.   Հ կերտված ժայռին
  3.13.     խաչքար` Միրաջեր քահանայի 1261 թ.   Հ խրված հողի մեջ, պատվիրատու՝ Ղուկաս և Եղիա
  3.14.     խաչքար 1290 թ.   Հ ընկած գետնին, խիստ հողմահարված, պատվիրատու՝ Դեղ
  3.15.     կոթող 12-13-րդ դդ.   Հ պատվանդանը և վերնամասը չեն պահպանվել, տեղահանված, արձանագիր
4.       ԽԱՉՔԱՐ 1501 թ. գ. մ. Հ հորիզոնական դիրքով ագուցված խանութի ամ ճակատի անկյունում, ստորին մասը չի պահպանվել
5.       ԽԱՉՔԱՐ 1531 թ. գ. մ. Հ ագուցված խանութի ամ ճակատին, ձախ եզրագոտին վնասված, արձանագրու-թյունը եղծված
6.       ԽԱՉՔԱՐ 1549 թ. գ. մ. Հ խանութի պատի շարվածքում, ստորին հատվածը չի պահպանվել

 

9. 20. Ելփին գյուղ

 

1 2 3 4 5 6 7 8 9
1.       ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 14-20-րդ դդ. գ. մ. Տ խիտ կառուցապատված միջավայրում
  1.1.     խաչքար 14-րդ դ.   Հ հվ կողմում, ընկած գետնին
2.       ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 14-19-րդ դդ. 1 կմ հվ-ամ Տ Ելփին-Եղեգնաձոր ճանապարհի եզրին, բարձրադիր տեղանքում
  2.1.     մատուռ Թուխ Մանուկ 17-րդ դ., 19-րդ դ.   Տ  
  2.2.     խաչքար 14-րդ դ.   Հ մատուռի հվ կողմում
3.       ԵԿԵՂԵՑԻ 1908 թ. հս մասում Տ կիսավեր
4.       ԽԱՉՔԱՐ 10-րդ դ. 0,5 կմ հվ-աե Հ Եղեգնաձոր տանող ճանապարհի աջ կողմում, ամրացված բետոնով

 

9. 21. Եղեգիս գյուղ

 

1 2 3 4 5 6 7 8 9
1.       ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 13-14-րդ դդ. հս-աե մասում Տ ս. Նշան եկեղեցուց 200 մ ամ, տնամերձում ս. Նշան եկեղեցու շուրջը տարածվող գերեզմանոցի մի հատվածն է՝ առանձնացված կառուցապատման հետևանքով
  1.1.     խաչքար 10-11-րդ դդ.   Հ աե եզրին, ընկած գետնին
  1.2.     խաչքար 1253 թ.   Հ շարքով կանգնած 4 խաչքարերից աջից 1-ինը պատվիրատու՝ Մխիթար
  1.3.     խաչքար 1253 թ.   Հ շարքով կանգնած 4 խաչքարերից աջից 2-րդը պատվիրատու՝ Մարգարէ
  1.4.     խաչքար 1253 թ.   Հ շարքով կանգնած 4 խաչքարերից աջից 3-րդը պատվիրատու՝ Ապլիկ
  1.5.     խաչքար 1253 թ.   Հ շարքով կանգնած 4 խաչքարերից աջից վերջինը
  1.6.     խաչքար 1556 թ.   Հ հվ մասում, հենած քարաբեկորներին
2.       ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 13-14-րդ դդ. 2 կմ ամ Տ գյուղ մտնող ճանապարհից ձախ, սարալանջին
  2.1.     խաչքար 1283 թ.   Հ կանգնեցված պատվանդանին, պատվիրատու՝ Ավետիս, Մխիթար, նախնական կառուցվածքը՝ որմնափակ
3.       ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ. ՕՐԲԵԼՅԱՆՆԵՐԻ ՏՈՀՄԱԿԱՆ ՏԱՊԱՆԱՏՈՒՆԸ 13-14-րդ դդ. ամ մասում Տ գյուղ մտնող ճանապարհից ձախ, դպրոցից 100 մ աե, բարեկարգված՝ 1970-ական թթ.
  3.1.     խաչքար 13-րդ դ.   Հ որմնափակ, զույգ խաչքարեր
  3.2.     տապանաքար` Սմբատի 1280 թ.   Հ  
  3.3.     տապանաքար` Մաթունի 1292 թ.   Հ  
  3.4.     տապանաքար` Հազայրդեղի և Հասան Պուղի 1303 թ.   Հ  
  3.5.     տապանաքար 16-17-րդ դդ.   Տ  
4.       ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 15-17-րդ դդ. ամ մասում Տ գյուղ մտնող ճանապարհից աջ, դպրոցից 50 մ աե
  4.1.     խաչքար 1468 թ.   Հ կանգնեցված գետնին, հողմահարված
  4.2.     խաչքար 1501 թ.   Հ ընկած գետնին
  4.3.     խաչքար 16-րդ դ.   Հ կանգնեցված գետնին, արձանագիր
  4.4.     տապանաքար` Հակոբի 1556 թ.   Տ  
  4.5.     տապանաքար` Համբարձում սարկավագի 1564 թ.   Տ  
  4.6.     տապանաքար` Ավանեսի 16-17-րդ դդ.   Տ  
  4.7.     տապանաքար 16-17-րդ դդ.   Տ  
5.       ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ 14-17-րդ դդ. հվ-աե մասում Տ Եղեգիս գետի ձախ ափին, «Յապոնի բաղեր» վայրում, թեք ձորալանջին
  5.1.     գերեզմանոց 14-17-րդ դդ.   Տ գյուղատեղիի ամ մասում, եբրայերեն արձանագիր տապանաքարերով
  5.2.     ջրաղաց 14-15-րդ դդ.   Տ գյուղատեղիի հս-աե կողմում, հանքային ջրի աղբյուրների մոտ
  5.3.     ջրաղաց 14-15-րդ դդ.   Տ  
  5.4.     ջրաղաց 14-19-րդ դդ.   Տ  
6.       ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ 11-17-րդ դդ. 5 կմ հս Տ գյուղի արոտավայրերում, Ցաղաց քար համալիրից 1 կմ աե
  6.1.     գերեզմանոց 14 14-րդ դդ.   Տ գյուղատեղիի հս մասում, տեղանքի թեքության պատճառով խիստ ավերված
    6.1.1   խաչքար 11-րդ դ.   Հ արձանագիր
    6.1.2   խաչքար 11-րդ դ.   Հ արձանագիր
7.       ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ՀՈՍՏՈՒՆ» («ՈՍՏԻՆՔ») 5-17-րդ դդ. 2 կմ ամ Տ Եղեգիս և Շատին գյուղերի միջև, Եղեգիս գետի աջ ափին
  7.1.     եկեղեցի 17-րդ դ.   Տ գյուղատեղիի ամ մասում
    7.1.1   խաչքար 10-րդ դ.   Հ ագուցված խորանի հս պատին, ներքուստ, վերին ձախ անկյունը վնասված
    7.1.2   խաչքար 11-րդ դ.   Հ ագուցված խորանի հս պատին
    7.1.3   խաչքար 1271 թ.   Հ եկեղեցու հս-ամ մույթի շարվածքում, երկայնական կոտրված
    7.1.4   խաչքար 1273 թ.   Հ հորիզոնական դիրքով ագուցված հվ ավանդատան մուտքից վեր
    7.1.5   խաչքար 13-րդ դ.   Հ եկեղեցու ներսում, հենած հս-ամ մույթին
    7.1.6   խաչքար 13-րդ դ.   Հ հորիզոնական դիրքով ագուցված հս ավանդատան մուտքից վեր
    7.1.7   խաչքար 16-րդ դ.   Հ ագուցված հս ավանդատան մուտքին, ստորին ձախ անկյունը կոտրված, զույգ խաչքարերից վերինը, արձանագիր
    7.1.8   խաչքար 16-րդ դ.   Հ ագուցված եկեղեցու հս-ամ մույթի ստորին մասում
    7.1.9   խաչքար 16-րդ դ.   Հ ագուցված խորանում, ստորին մասը չի պահպանվել
    7.1. 10   խաչքար` Մասումփի 1551 թ.   Հ ագուցված խորանում
    7.1. 11   խաչքար 1607 թ.   Հ հորիզոնական դիրքով դրված խորանի հս խորշում
  7.2.     գերեզմանոց 13-17-րդ դդ.   Տ  
8.       ԵԿԵՂԵՑԻ 12-րդ դ. գ. մ. Հ թաղածածկ
9.       ԵԿԵՂԵՑԻ Ս. ԱՍՏՎԱԾԱԾԻՆ 10-րդ դ., վրկնգ.՝ 1703 թ. գ. մ. Տ  
  9.1.     խաչքար` Ավանիկի 11-րդ դ.   Հ ագուցված հվ պատին
  9.2.     խաչքար 13-րդ դ.   Հ ագուցված հս ավանդատան մուտքից վեր
  9.3.     խաչքար 13-րդ դ.   Հ եկեղեցու ներսում, հենած հվ պատին, եռատված
  9.4.     խաչքար 13-14-րդ դդ.   Հ ագուցված հվ մուտքից վեր, արտաքուստ
  9.5.     խաչքար 13-14-րդ դդ.   Հ հորիզոնական դիրքով կիսով թաղված եկեղեցու հվ մուտքի մոտ
  9.6.     խաչքար 13-14-րդ դդ.   Հ ագուցված ամ պատին, մուտքից վեր, արտաքուստ
  9.7.     խաչքար` Մելիքշահի 14-րդ դ.   Հ ագուցված հվ պատին, մուտքի մոտ, արտաքուստ
  9.8.     խաչքար 16-17-րդ դդ.   Հ ագուցված հվ ավանդատան մուտքից վեր
  9.9.     խաչքար 1701 թ.   Հ ագուցված հվ ավանդատան հս խորշում, հորիզոնական դիրքով
  9.10.10.     տապանաքար 1345 թ.   Հ ագուցված հվ պատին, արտաքուստ
 10.       ԵԿԵՂԵՑԻ Ս. ՆՇԱՆ (Ս. ԿԱՐԱՊԵՏ) 13-րդ դ. աե մասում Հ վրկնգ.՝ 1973-1974 թթ. վրկնգ ճարտ.՝ Յու. Թամանյան
  10.1.     գավիթ 13-14-րդ դդ.   Հ  
  10.2.     գերեզմանոց 13-17-րդ դդ.   Հ  
    10.2.1.   խաչքար 10-11-րդ դդ.   Հ գավթի ամ պատի մոտ, հենած քարաբեկորներին, ստորին մասը կոտրված
    10.2.2.   խաչքար` Հոգսադեղի 1305 թ.   Հ գավթում, կանգնեցված գետնին
    10.2.3.   խաչքար 15-16-րդ դդ.   Հ գավթում, ստորին մասով խրված հողի մեջ
    10.2.4.   խաչքար 15-16-րդ դդ.   Հ եկեղեու հս կողմում, զույգ խաչքարերից աջակողմյանը, վերին ձախ մասը կոտրված
    10.2.5.   խաչքար` Խոնդըշի 1503 թ.   Հ գավթում, ստորին մասով խրված հողի մեջ, վերին աջ անկյունը կոտրված
    10.2.6.   խաչքար` Փաշիկի 1549 թ.   Հ եկեղեու հս կողմում, զույգ խաչքարերից ձախակողմյանը, վերին ձախ մասը վնասված
    10.2.7.   խաչքար 1550 թ.   Հ եկեղեցու ամ մասում, հենած պատին, ստորին մասը չի պահպանվել
    10.2.8.   խաչքար 16-րդ դ.   Հ գավթում, ստորին մասով խրված հողի մեջ
    10.2.9.   խաչքար 16-րդ դ.   Հ եկեղեցու ամ մասում, հենած պատին
    10.2.10.   տապանաքար` պարոն Լուսի 1320 թ.   Հ գավթում, հս պատի մոտ
    10.2.11.   տապանաքար 15-16-րդ դդ.   Տ գավթում, սֆինքսաձև
11.       ԵԿԵՂԵՑԻ Ս. ՍՏԵՓԱՆՈՍ (ԶՈՐԱՑ ԵԿԵՂԵՑԻ) 14-րդ դ. աե մասում Հ աե եզրին, Եղեգիս գետի աջ ափին, պատվիրատու՝ Ստեփանոս Տարսայիճ, վրկնգ.՝ 1971-1972 թթ., վրկնգ ճարտ.՝ Յու. Թամանյան
  11.1.     խաչքար` Իգնատիոսի 13-րդ դ.   Հ ագուցված բեմի ամ պատին, արտաքուստ
  11.2.     խաչքար` Գրիգորի 14-րդ դ.   Հ ագուցված ամ պատին, արտաքուստ
  11.3.     գավիթ 14-րդ դ.   Հ ավերված
    11.3.1.   խաչքար 16-րդ դ.   Հ ընկած գավթում, վերնամասը չի պահպանվել
  11.4.     գերեզմանոց 9-17-րդ դդ.   Տ  
    11.4.1.   խաչքար 14-րդ դ.   Հ ընկած բակում, ստորին մասը չի պահպանվել
  11.5.     պարիսպ 14-րդ դ.   Հ  
12.       ԽԱՉՔԱՐ 1247 թ. 1 կմ ամ Հ գյուղ մտնող ճանապարհից ձախ, որմնափակ, պատվիրատու՝ Գրիգոր
13.       ԽԱՉՔԱՐ 1273 թ. աե մասում Հ Զորաց եկեղեցուց 200 մ հվ-ամ, որմնափակ
14.       ԽԱՉՔԱՐ 1313 թ. 1,2 կմ ամ Հ ճանապարհի աջ եզրին պատվիրատու՝ Էլխաթուն
15.       ԽԱՉՔԱՐ 1340 թ. 0,5 կմ ամ Հ գյուղ մտնող ճանապարհից աջ որմնափակ, պատվիրատու՝ Գրիգոր և Մխիթար
16.       ԽԱՉՔԱՐ 17-րդ դ. գ. մ. Հ ս. Աստվածածին եկեղեցուց 40 մ հս-ամ, տնամերձում, կանգնեցված գետնին
17.       ՎԱՆԱԿԱՆ ՀԱՄԱԼԻՐ. ՀԵՐՄՈՆԻ ՎԱՆՔԸ (ԿՆԵՎԱՆՔ) 936 թ., 10-17-րդ դդ. 3 կմ աե Հ Եղեգիս-Հերմոն ճանապարհից 700 մ հս
  17.1.     եկեղեցի ս. Գրիգոր Լուսավորիչ 936 թ., 17-րդ դ.   Հ  
    17.1.1.   խաչքար` Երեմիայի 1451 թ.   Հ ագուցված հս պատին
    17.1.2.   խաչքար 1458 թ.   Հ ագուցված հս մույթի ամ երեսին
    17.1.3.   խաչքար 1539 թ.   Հ խորանում վերնամասը չի պահպանվել
    17.1.4.   խաչքար` Սարգսի 15-16-րդ դդ.   Հ ագուցված ամ պատին, մուտքից ձախ
    17.1.5.   խաչքար` Անտոն վարդապետի 17-րդ դ.   Հ եկեղեցու ամ պատի մոտ, մուտքից աջ, վերին աջ անկյունը կոտրված
  17.2.     պարիսպ 16-րդ դ.   Հ  
  17.3.     գերեզմանոց 10-16-րդ դդ.   Հ  
18.       ՎԱՆԱԿԱՆ ՀԱՄԱԼԻՐ «ՃԳՆԱՎՈՐԻ ՔԱՐ ԱՆԱՊԱՏ» («ԳՅՈԼՈՒՄ ԲՈՒԼԱՂ») 13-18-րդ դդ. 4 կմ հս-աե Հ ավերված
  18.1.     եկեղեցի ս. Աստվածածին 13-14-րդ դդ.   Հ  
    18.1.1.   խաչքար 13-րդ դ.   Հ եկեղեցու ավերակների մեջ, վերնամասը չի պահպանվել, արձանագիր
    18.1.2.   խաչքար 1241 թ.   Հ եկեղեցու ավերակների մեջ, բեկորված
    18.1.3.   խաչքար 13-14-րդ դդ.   Հ եկեղեցու ավերակների մեջ, երկատված
  18.2.     գերեզմանոց 13-14-րդ դդ.   Տ  
19.       ՎԱՆԱԿԱՆ ՀԱՄԱԼԻՐ ՔԱՐԵՎԱՆՔ 9-10-րդ դդ. 3 կմ հս-աե Տ Եղեգիսի կիրճում, Հերմոնի վանքից հս, բարձր ժայռի գագաթին

 

9. 22. Զառիթափ գյուղ

 

1

2

3

4

5

6

7

8

9

1.       ԱՄՐՈՑ մթա 2-1 հզմ գ. մ. Հ մասնակի ավերված՝ ՄՏԿ-ի կառուցման հետևանքով
  1.1.     բնակատեղի մթա 2-1 հզմ   Հ  
2.       ԱՄՐՈՑ «ՓՇՈՆՔ» 17-18-րդ դդ. աե մասում Տ  
  2.1.     գյուղատեղի «Բերդի վիզ» 17-18 դդ.   Տо ամրոցի աե կողմում
3.       ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ մթա 2-1 հզմ, 9-20-րդ դդ. աե մասում   դամբարանադաշտի վրա տարածվում է միջնադարյան գերեզմանոցը, ուր թաղումները շարունակվում են ցայսօր
  3.1.     գերեզմանոց 9-20-րդ դդ.   Տ  
    3.1.1   խաչքար 9-րդ դ.   Հ ընկած գետնին
    3.1.2   խաչքար 9-10-րդ դդ.   Հ ընկած գետնին
    3.1.3   խաչքար 9-10-րդ դդ.   Հ ընկած գետնին
    3.1.4   խաչքար 9-10-րդ դդ.   Հ ընկած գետնին
    3.1.5   խաչքար 9-10-րդ դդ.   Հ ընկած գետնին
    3.1.6   խաչքար 9-10-րդ դդ.   Հ ընկած գետնին
    3.1.7   խաչքար 10-րդ դ.   Հ ընկած գետնին
    3.1.8   խաչքար 10-րդ դ.   Հ ընկած գետնին
    3.1.9   խաչքար 11-րդ դ.   Հ ընկած գետնին
    3.1.10   խաչքար 11-րդ դ.   Հ ընկած գետնին
    3.1.11   խաչքար 10-11-րդ դդ.   Հ ընկած գետնին, արձանագիր
    3.1.12   խաչքար 12-րդ դ.   Հ ընկած գետնին
    3.1.13   խաչքար 12-13-րդ դդ.   Հ ընկած գետնին
    3.1.14   խաչքար 14-15-րդ դդ.   Հ խրված հողի մեջ
    3.1.15   խաչքար` Ղաքարի 17-18-րդ դդ.    Հ   ընկած գետնին
4.       ԽԱՉՔԱՐ 1258 թ. գ. մ. Հ «Կույս Վարվառա» մատուռի մոտ, պատվիրատու՝ Չռալու և Արզու խաթուն
5.       ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ` ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1974 թ. գ. մ. Տ  

 

9. 22. 1. Հորադիս գյուղ

 

1

2

3

4

5

6

7

8

9

1.       ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ՀՈՐԱԴԻՍ» 11-20-րդ դդ. 2,5 կմ ամ Տ հին գյուղն է՝ ապաբնակեցված 1970-ական թթ.
  1.1.     եկեղեցի. ս. Նիկողոս 1666 թ.   Տ գյուղատեղիի կնտ.-ում
    1.1.1   խաչքար 15-16-րդ դդ.   Հ ագուցված հվ ավանդատան մուտքին՝ որպես ճակատակալ քար, արձանագիր
  1.2.     գերեզմանոց 11-20-րդ դդ.   Տ գյուղատեղիի ամ մասում, բլրի վրա
    1.2.1   խաչքար 11-րդ դ.   Հ ընկած գետնին, եզրերը ջարդոտված
    1.2.2   խաչքար` Քրմի 18-րդ դ.   Հ խրված հողի մեջ
    1.2.3   խաչքար 1701 թ.   Հ ընկած գետնին պատվիրատու՝ Ատրբետ
    1.2.4   խաչքար` Վարդանի 1701 թ.   Հ խրված հողի մեջ պատվիրատու՝ Ակոբ
    1.2.5   խաչքար` Սիմոնի 1701 թ.   Հ ընկած գետնին պատվիրատու՝ տեր Ակոբ
    1.2.6   խաչքար` Բաբաջանի 1701 թ.   Հ ընկած գետնին
    1.2.7   խաչքար` Մինասի 1702 թ.   Հ ընկած գետնին
    1.2.8   խաչքար` Գիրակոսի 1702 թ.   Հ խրված հողի մեջ պատվիրատու՝ Մելիք
    1.2.9   խաչքար` Մելիքի 1702 թ.   Հ խրված հողի մեջ, վերին աջ կողը վնասված, պատվիրատու՝ Հակոբ
    1.2.10   խաչքար 1702 թ.   Հ խրված հողի մեջ
    1.2.11   խաչքար 1714 թ.   Հ թեքությամբ խրված հողի մեջ
    1.2.12   խաչքար 1717 թ.   Հ ընկած գետնին, հողմահարված
2.       ԵԿԵՂԵՑԻ Ս. ԱՍՏՎԱԾԱԾԻՆ (ՓՈՔՐ ՎԱՆՔ) 17-18-րդ դդ. գ. մ. Տ գյուղի սկզբնամասում, գյուղ մտնող ճանապարհից աջ
  2.1.     խաչքար 16-17-րդ դդ.   Հ ագուցված բեմի ճակատին
  2.2.     խաչքար` Աթանեսի 17-րդ դ.   Հ ագուցված բեմի ճակատին
  2.3.     խաչքար` Բաբաջանի, Նազաղի 1630 թ.   Հ մատուռի ներսում, հենած պատին, ստորին մասը չի պահպանվել
  2.4.     խաչքար` 17-18-րդ դդ.   Հ ագուցված ամ ճակատին, մուտքից աջ, արտաքուստ, արձանագիր
  2.5.     տապանաքար 1523 թ.   Տ եկեղեցուց հվ
  2.6.     տապանաքար` Պարազանի 16-17-րդ դդ.   Տ եկեղեցուց հվ
  2.7.     տապանաքար` Ակոբի 17-18-րդ դդ.   Տ հենած ամ պատին, մուտքից աջ
3.       ԵԿԵՂԵՑԻ «ՄԵԾ ՎԱՆՔ» 1679 թ. 1 կմ հվ-աե Տ «Սպիտակ աղբյուր» («Վանքի ձոր») կոչվող ձորի բարձրադիր ափին
  3.1.     խաչքար` Կոստանդ քահանայի, Եղիսաբեթի 16-րդ դ.   Հ ագուցված մուտքից վեր՝ որպես բարավոր
4.       ԽԱՉՔԱՐ 9-10-րդ դդ. ամ մասում Հ Հորադիս գյուղատեղի տանող ճանապարհի ձախ կողմում
6.       ՄԱՏՈՒՌ «ՉՌԱՎԱՆՔ» 19-րդ դ. 0,5 կմ ամ Տ  

 

9. 24. Թառաթումբ գյուղ

 

1 2. 3 4 5 6 7 8 9
1.       ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 10-17-րդ դդ. 1 կմ հվ-աե Տ «Մարտոյի խաչքար» վայրում, տարածքում նշմարվում են ավերակ եկեղեցու հետքեր
  1.1.     խաչքար` Խոցադեղի 991 թ.   Հ եկեղեցու փլատակների վրա, կրում է 7 տողանոց արձանագրություն, խիստ եղծված
  1.2.     խաչքար 9-10-րդ դդ.   Հ կանգնեցված գլխիվայր, վերնամասը չի պահպանվել
  1.3.     խաչքար 10-րդ դ.   Հ  
2.       ԵԿԵՂԵՑԻ Ս. ՀՈՎՀԱՆՆԵՍ 1896 թ. գ. մ. Տ վրկնգ.՝ 1999թ., տեղաբնակ Հուսիկ Մարկոսյանի միջոցներով
3.       ԽԱՉՔԱՐ 11-րդ դ. 0,3 կմ աե Հ ընկած գետնին, եզրագոտին արձանագիր
4.       ԽԱՉՔԱՐ 1251 թ. գ. մ. Հ Դենիկ Ոսկանյանի հողամասում
5.       ՀՈՒՇԱՂԲՅՈՒՐ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1956 թ. գ. մ. Տ  
6.       ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ` ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1972 թ. գ. մ. Տ  

 

9. 25. Խաչիկ գյուղ

 

1 2 3 4 5 6 7. 8 9
1.       ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 16-20-րդ դդ. աե մասում Տ խիտ կառուցապատված միջավայրում
  1.1.     տապանաքար` Աղափիրի 16-17-րդ դդ.   Տ  
  1.2.     տապանաքար 16-17-րդ դդ.   Տ եղծված արձանագրությամբ
2.       ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ԱՌՆԵՏ» 10-13-րդ դդ. 6 կմ հս Տ 2 ձորակների միջև, գոմերի մոտ, ենթադրվում է, որ պատմական Արաստամուխ գյուղն է
  2.1.     խաչքար 10-11-րդ դդ.   Հ Քարկոփի վանք տանող ճանապարհին, կանգնեցված գետնին
3.       ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ՀԻՆ ԳՅՈՒՂ» 10-15-րդ դդ. 0,5 կմ հվ-աե Տ  
  3.1.     գերեզմանոց 10-15-րդ դդ.   Տ  
    3.1.1   խաչքար 12-13-րդ դդ.   Հ ընկած գետնին
    3.1.2   խաչքար 12-13-րդ դդ.   Հ ընկած գետնին
4.       ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ՔԱՐԿՈՓ» 10-15-րդ դդ. 4 կմ հս Տ  
  4.1.     վանական համալիր Քարկոփի ս. Աստվածածին (Խոտակերաց վանք) 910 թ., 10-13-րդ դդ.   Հ պատվիրատու՝ Սյունյաց իշխանուհի Շուշան
    4.1.1   եկեղեցի ս. Աստվածածին 910 թ.   Հ  
    4.1.2   գավիթ 11-12-րդ դդ.   Հ պահպանվել են հիմնապատերը
    4.1.3   մատուռ 13-րդ դ.     գավթին կից, պահպանվել են հիմնապատերը
    4.1.4   մատուռ 13-րդ դ.     գավթին կից, պահպանվել են հիմնապատերը
    4.1.5   գերեզմանոց 10-15-րդ դդ.   Հ վանքից հվ-աե
      4.1. 5.1. խաչքար 1271 թ.   Հ կանգնեցված երկաստիճան պատվանդանին
5.       ԵԿԵՂԵՑԻ Ս. ԱՍՏՎԱԾԱԾԻՆ 1681 թ. գ. մ. Տ վրնրգ.՝ 1888թ.
  5.1.     խաչքար 12-13-րդ դդ.   Հ ագուցված խորանի հս խորշում
  5.2.     խաչքար 15-16-րդ դդ.   Հ ագուցված աե պատին, արտաքուստ
  5.3.     խաչքար 1553 թ.   Հ ագուցված խորանի հվ խորշում
  5.4.     խաչքար 1566 թ.   Հ ագուցված աե պատին, արտաքուստ
  5.5.     խաչքար 16-17 թթ.   Հ ագուցված հվ պատին, արտաքուստ
  5.6.     խաչքար 1627 թ.   Հ ագուցված հս պատի խորշում
6.       ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ` ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1970 թ. գ. մ. Տ ճարտ.՝ Է. Արևշատյան
7.       ՄԱՏՈՒՌ «ՀԱԶԱՐԱՓՐԿԻՉ» («ԸՆԿԶԱՐԱԹ») 18-19-րդ դդ. 2,5 կմ հվ-աե Տ դաշտամիջյան ճանապարհի եզրին, թեք սարալանջին

 

9. 26. Խնձորուտ գյուղ

 

1 2 3 4 5 6 7 8 9
1.       ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ԽՆՁՈՐՈՒՏ» 9-20-րդ դդ. 2 կմ հվ-ամ Տ Հին Խնձորուտ (Ալմալու) գյուղն է՝ լքված 1969-1970 թթ.
  1.1.     գերեզմանոց 9-14-րդ դդ.   Տ բլրալանջին, դպրոցի մոտ
  1.2.     եկեղեցի 1866-1884 թթ.   Տ  
2.       ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ՕՂԲԻՆ» 17-20-րդ դդ. 8 կմ հս-աե Տ  
  2.1.     եկեղեցի 1666 թ.   Տ գյուղատեղիի հս եզրին
    2.1.1   խաչքար` Խաչատուրի և Շուշանի 1649 թ.   Հ ագուցված հվ ավանդատան մուտքից վեր
    2.1.2   խաչքար 1666 թ.   Հ ագուցված հվ մուտքից վեր, կրում է եկեղեցու կառուցման արձանագրությունը
  2.2.     գերեզմանոց 17-20-րդ դդ.   Տ գյուղատեղիի հս եզրին, եկեղեցու շուրջը
    2.2.1   տապանաքար 17-րդ դ.   Տ ընկած եկեղեցուց հվ, արձանագիր, պատվիրատու՝ Ահերոն
3.       ՄԱՏՈՒՌ 19-րդ դ. 3-4 կմ հս-ամ Տ բարձրադիր վայրում

 

9. 27. Կարմրաշեն գյուղ

 

1 2. 3 4 5 6 7 8 9
1.       ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 10-20-րդ դդ. հվ-աե մասում Տ հվ-աե եզրին, գործող գերեզմանոցի հին հատվածն է
2.       ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ԳԵՆԴԻՐԵ» («ԳԵՆԴԱՐԱ») 13-19-րդ դդ. 3 կմ հս-ամ Տ ձգվում է Հերհեր գետի հս վտակի երկայնքով
3.       ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ԳՈՒՏԵՆԻ» («ՔՅՈԹԱՆԼԻ») 9-17-րդ դդ. 2 կմ հվ Տ տարածվում է 4 բլուրներին
  3.1.     գերեզմանոց 9-17-րդ դդ.   Տ գյուղատեղիի հվ մասում
    3.1.1   խաչքար 9-րդ դ.   Հ խրված հողի մեջ, վերնամասը ջարդոտված
    3.1.2   խաչքար 9-րդ դ.   Հ խրված հողի մեջ, եզրերը վնասված
    3.1.3   խաչքար 13-րդ դ.   Հ ընկած գետնին, երկատված
    3.1.4   խաչքար 13-14-րդ դդ.   Հ շարքով կանգնած 3 խաչքարերից ձախակողմյանը
    3.1.5   խաչքար 13-14-րդ դդ.   Հ շարքով կանգնած 3 խաչքարերից ձախակողմյանը
    3.1.6   խաչքար 13-14-րդ դդ.   Հ կանգնեցված պատվանդանին, վերին աջ եզրը կոտրված
    3.1.7   խաչքար 15-րդ դ.   Հ շարքով կանգնած 3 խաչքարերից կենտրոնինը
    3.1.8   խաչքար 16-րդ դ.   Հ ընկած գետնին
    3.1.9   խաչքար 16-րդ դ.   Հ ընկած գետնին
    3.1.10.   տապանաքար 1605 թ.   Տ պատվիրատու՝ Դիլիջան
  3.2.     գերեզմանոց 15-17-րդ դդ.   Տ գյուղատեղիի հվ-ամ եզրին
  3.3.     գերեզմանոց 16-18-րդ դդ.   Տ գյուղատեղիի կենտրոնական բլրին
  3.4.     եկեղեցի 17-18-րդ դդ.   Տ ավերված
  3.5.     խաչքար` ս. Պողոս-Պետրոս խաչքարը 1291 թ.   Հ գյուղատեղիի հս եզրին, որմնափակ, կիսավեր
  3.6.     խաչքար 13-րդ դ.   Հ գյուղատեղիի կնտ-ում, կանգնեցված ժայռաբեկորին, քայքայված, արձանագիր
  3.7.     խաչքար 1303 թ.   Հ գյուղատեղիի կնտ-ում, կանգնեցված ժայռաբեկորին, պատվիրատու՝ Խոյդան
4.       ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ՋԵՎԵԴԱՐԱ» 9-19-րդ դդ. աե մասում Տ աե եզրին, դեպի հանքահորեր տանող ճանապարհի 2 կողմերում
  4.1.     եկեղեցի 9-10-րդ դդ.   Տ պահպանվել են հիմքերը
  4.2.     խաչքար 990 թ.   Հ կանգնեցված գյուղատեղիի հս մասում, ավերակ ջրաղացի մոտ, պատվիրատու՝ Գրիգոր
5.       ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ մթա 2-1 հզմ 2 կմ հվ Հ Հերհեր-Կարմրաշեն ավտոճանապարհի 2 կողմերում

 

9. 28. Հերհեր գյուղ

 

1 2 3 4 5 6 7 8 9
1.       ԱՄՐՈՑ «ԿԱՊՈՒՅՏ» 10-14-րդ դդ. 0,5 կմ հվ-աե Հ Գյոյդաղ լեռնագագաթին
  1.1.     եկեղեցի 10-12-րդ դդ.   Հ ավերված
  1.2.     գերեզմանոց 10-13-րդ դդ.   Տ ամրոցի հս հատվածում
  1.3.     վիմագրություն 1142 թ.   Հ ամրոցի արևելահայաց ապառաժոտ լանջին
2.       ԲՆԱԿԱՏԵՂԻ «ՉԱՅԻՆ ԴՈՒԶ» մթա 2 հզմ-19-րդ դ. աե մասում Հ աե եզրին, ս. Գևորգ եկեղեցու աե կողմում
3.       ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 9-20-րդ դդ. 0,5 կմ հվ Տ «Կապույտ բերդ» ամրոցի հվ-ամ ստորոտին, դեպի «Չիքի վանք» տանող ճանապարհին
  3.1.     խաչքար 9-10-րդ դդ.   Հ ընկած գետնին, վերնամասը չի պահպանվել
  3.2.     խաչքար 9-10-րդ դդ.   Հ ընկած գետնին
  3.3.     խաչքար 10-րդ դ.   Հ ընկած գետնին
  3.4.     խաչքար 10-րդ դ.   Հ ընկած գետնին
  3.5.     խաչքար 10-11-րդ դդ.   Հ ընկած գետնին
  3.6.     խաչքար 10-11-րդ դդ.   Հ ընկած գետնին
  3.7.     խաչքար 10-11-րդ դդ.   Հ ընկած գետնին
  3.8.     խաչքար 10-11-րդ դդ.   Հ ընկած գետնին
  3.9.     խաչքար 1077 թ.   Հ ընկած գետնին, խիստ հողմահարված պատվիրատու՝ Ուրիղան
  3.10.     խաչքար 11-րդ դ.   Հ ընկած գետնին
  3.11.     խաչքար 11-րդ դ.   Հ ընկած գետնին
  3.12.     խաչքար 11-րդ դ.   Հ ընկած գետնին
  3.13.     խաչքար 11-րդ դ.   Հ ընկած գետնին
  3.14.     խաչքար 11-րդ դ.   Հ ընկած գետնին
  3.15.     խաչքար 11-րդ դ.   Հ ընկած գետնին
  3.16.     խաչքար 11-րդ դ.   Հ ընկած գետնին
  3.17.     խաչքար 11-րդ դ.   Հ ընկած գետնին
  3.18.     խաչքար 11-12-րդ դդ.   Հ ընկած գետնին
  3.19.     խաչքար Խորինշահի 1159 թ.   Հ կանգնեցված գետնին
  3.20.     խաչքար 12-րդ դ.   Հ ընկած գետնին
  3.21.     խաչքար 12-13-րդ դդ.   Հ ընկած գետնին, արձանագիր
  3.22.     խաչքար Դեղկի 1244 թ.   Հ ընկած գետնին
4.       ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 13-17-րդ դդ. 1 կմ հվ-աե Տ «Կապույտ բերդ» ամրոցի հս-աե կողմում
5.       ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ 13-19-րդ դդ. հվ մասում Տ գյուղ մտնող ճանապարհի 2 կողմերում, այգիների տարածքում
6.       ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ԱՌԻՆՋ» 10-19-րդ դդ. 6 կմ հվ Տ լքվել է 1940-ական թթ.՝ գյուղերի խոշորացման հետևանքով, Վայք-Հերհեր ավտոճանապարհի աջ կողմում, Հերհերի ջրամբարի հս եզրին, Հերհեր գետի 2 ափերին
  6.1.     խաչքար 12-13-րդ դդ.   Հ կանգնեցված ցածր պատվանդանին, քիվը ջարդոտված
7.       ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ԲԱԶՄԱՂԲՅՈՒՐ» («ՂՈՇԱԲՈՒԼԱՂ», «ԲՈՒԼԱՂԼԱՐ») 10-17-րդ դդ. 2-3 կմ հվ Տ Առինջից 2 կմ հս, Վայք-Հերհեր ավտոճանապարհի աջ կողմում  նախկին Բուլաղլար գյուղն է՝ լքված 1949թ.
8.       ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ԳՅՈՅԱԲԱՍ» 12-17-րդ դդ. 2,5 կմ հս Տ նախկին Գյոգաբաս գյուղն է՝ լքված 1918 թ.
  8.1.     գերեզմանոց 12-17-րդ դդ.   Տ գյուղատեղիի հվ մասում
    8.1.1   խաչքար 11-12-րդ դդ.   Հ զույգ խաչքարերից աջակողմյանը
    8.1.2   խաչքար 13-րդ դ.   Հ կանգնեցված գետնին, եզրերը վնասված
    8.1.3   խաչքար` Նաճմադինի 1200 թ.   Հ կանգնեցված գետնին
    8.1.4   խաչքար` Ավագի և Դովլաթի 1285 թ.   Հ ընկած գետնին, երկատված պատվիրատու՝ Սարգիս և Սարկավագ
    8.1.5   խաչքար` Բաբի 13-14-րդ դդ.   Հ կանգնեցված գետնին պատվիրատու՝ Արղութ
    8.1.6   խաչքար 14-րդ դ.   Հ ընկած գետնին
    8.1.7   խաչքար 1300 թ.   Հ խրված հողի մեջ
    8.1.8   խաչքար 1305 թ.   Հ կանգնեցված գետնին
    8.1.9   խաչքար 15-16-րդ դդ.   Հ ընկած գերեզմանոցում, եղծված արձանագրությամբ, եզրերը վնասված
    8.1.10   խաչքար` պարոն Սմպատի 1589 թ.   Հ կանգնեցված գետնին պատվիրատու՝ Խաչատուր երեց
9.       ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ՄԱՀՄԵԴՈԼԱՆ» 12-19-րդ դդ. 5 կմ հս-աե Տ Կարմրաշենից 3 կմ աե, համանուն անասնապահական ամառանոցների տարածքում
10.       ԵԿԵՂԵՑԻ Ս. ԳԵՎՈՐԳ («ՉԻՔԻ ՎԱՆՔ») 1297 թ. 1,5 կմ հվ Հ պատվիրատու՝ Շաշ մենակյաց և Մամախաթուն
  10.1.     խաչքար 1383 թ.   Հ մուտքի մոտ, երկատված
11.       ԵԿԵՂԵՑԻ Ս. ԳԵՎՈՐԳ 1897 թ. հվ մասում Տ  
  11.1     խաչքար 9-10-րդ դդ.   Հ հենած ամ պատին, արտաքուստ
  11.2     խաչքար 10-11-րդ դդ.   Հ ագուցված աե պատին, արտաքուստ, արձանագիր, վերնամասը չի պահպանվել
  11.3     խաչքար 10-11-րդ դդ.   Հ ամրացված բեմին
  11.4     խաչքար 10-11-րդ դդ.   Հ ագուցված հս պատին, մկրտարանից ձախ
  11.5     խաչքար 11-րդ դ.   Հ ագուցված աե պատին, արտաքուստ, վերնամասը չի պահպանվել
  11.6     խաչքար 11-12-րդ դդ.   Հ ագուցված ամ պատին, արտաքուստ, ստորին մասը կոտրված
  11.7     խաչքար 12-13-րդ դդ.   Հ ագուցված խորանի խորշում
  11.8     խաչքար 12-13-րդ դդ.   Հ ագուցված խորանի խորշում
  11.9     խաչքար 12-13-րդ դդ.   Հ ագուցված աե պատին, ներքուստ
  10.11.     խաչքար 1235 թ.   Հ ագուցված խորանում
  11.11.     խաչքար` Պետրոսի 13-րդ դ.   Հ ագուցված աե պատին, արտաքուստ, երկատված
  11.12     խաչքար` Խոնդշի, Ղատասշի, Խաչումի, Մարգարտի 13-րդ դ.   Հ ագուցված ամ մուտքին՝ որպես բարավոր
  11.13     խաչքար 1357 թ.   Հ ագուցված խորանում, խորշից վեր
  11.14     խաչքար` Սորղանի և Փախաթունի 1431 թ.   Հ ագուցված հվ ավանդատան խորշում
  11.15     խաչքար 1447 թ.   Հ ագուցված հվ ավանդատան խորշում պատվիրատու՝ Սարկավագ
  11.16     խաչքար` Կամպիրգէլի 1447 թ.   Հ ագուցված հս-աե մույթին
  11.17     խաչքար 1474 թ.   Հ ագուցված ամ պատին, արտաքուստ
  11.18     խաչքար` Մամի 15-16-րդ դդ.   Հ ագուցված հվ ավանդատան խորշում, ստորին մասը չի պահպանվել
  11.19     խաչքար 16-րդ դ.   Հ ագուցված հս պատին, ներքուստ
  11.20     խաչքար 1604 թ.   Հ ագուցված խորանում
  11.21     գերեզմանոց 13-19-րդ դդ.   Տ եկեղեցու շուրջը
    11.21.1   խաչքար 12-13-րդ դդ.   Հ հենած ամ պատին, արտաքուստ, բեկոր
    11.21.2   խաչքար` Ռստակես քահանայի և ամուսնու 1290 թ.   Հ եկեղեցուց հվ, պատվանդանին
    11.21.3   խաչքար` Հովհաննեսի 13-րդ դ.   Հ եկեղեցուց հվ, կանգնեցված պատվանդանին, վերնամասը չի պահպանվել
12.       ԽԱՉՔԱՐ 13-րդ դ. գ. մ. Հ Գուրգեն Աբրահամյանի բակում, երկատված
13.       ԽԱՉՔԱՐ ՄԱՄԱՔԻ 1281 թ. 1,5 կմ հվ Հ կանգնեցված Վայք-Հերհեր ավտոճանապարհի աջ եզրին
14.       ԽԱՉՔԱՐ 1282 թ. գ. մ. Հ Մովսես Վարդանյանի տնամերձում, պատվիրատու՝ Գրիգոր
15.       ԽԱՉՔԱՐ 1284 թ. 1,5 կմ հվ Հ կանգնեցված Վայք-Հերհեր ավտոճանապարհի աջ եզրին պատվիրատու՝ Հովհաննես
16.       ԽԱՉՔԱՐ 1289 թ. գ. մ. Հ Անուշավան Թևանյանի տնամերձում պատվիրատու՝ Վահրամ, Սարգիս
17.       ԽԱՉՔԱՐ 14-րդ դ. գ. մ. Հ աղբյուր-հուշարձանի մոտ, հենած գյուղապետարանի շենքի ամ պատին, ստորին աջ անկյունը կոտրված
18.       ԽԱՉՔԱՐ` ԱԲՐԱՀԱՄԻ 1304 թ. գ. մ. Հ աղբյուր-հուշարձանի մոտ
19.       ՄԱՏՈՒՌ Ս. ԳՐԻԳՈՐ ԼՈՒՍԱՎՈՐԻՉ 1296 թ. հվ մասում Տ գյուղ մտնող ճանապարհի ձախ կողմում, բարձունքին, պատվիրատու՝ Գրիգոր
  19.1.     խաչքար 12-13-րդ դդ.   Հ ագուցված ամ պատին, արտաքուստ
20.       ՎԱՆԱԿԱՆ ՀԱՄԱԼԻՐ Ս. ՍԻՈՆ 10-13-րդ դդ. 0,5 կմ հս-աե Հ  
  20.1.     եկեղեցի ս. Աստվածածին 1282 թ.   Հ պատվիրատու՝ Վահրամ իշխան
  20.2.     եկեղեցի ս. Հովհաննես 10-րդ դ.   Հ  
    20.2.1.   խաչքար 1194 թ.   Հ ագուցված ամ պատին, արտաքուստ
    20.2.2.   խաչքար` Շահապի 1291 թ.   Հ կանգնեցված ամ պատի մոտ, պատվանդանին
    20.2.3.   խաչքար` Բլղատարի 13-14-րդ դդ.   Հ ամ պատի մոտ, ցածր պատվանդանին, արտաքուստ
    20.2.4.   խաչքար` Վարդան վարդապետի, Մխիթարի ... 1310 թ.   Հ ամ պատի մոտ, խրված հողի մեջ
    20.2.5.   խաչքար` Ջանիկի 1415 թ.   Հ հենած խորանի աե պատին
    20.2.6.   խաչքար 1435 թ.   Հ բակում, կանգնեցված ս. Հովհաննես եկեղեցու ամ պատի մոտ, վերնամասը կոտրված
    20.2.7.   խաչքար 1504 թ.   Հ մուտքի մոտ, ստորին մասը կոտրված, պատվիրատու՝ Ղազար աբեղա
    20.2.8.   խաչքար` Զանիկի 1555 թ.   Հ հենած ավանդատան ամ պատին
    20.2.9.   խաչքար` Հովհաննես քահանայի 1581 թ.   Հ բեմին, դրված գլխիվայր
  20.3.     մատուռ 13-րդ դ.   Հ  
  20.4.     տնտեսական շենքեր 13-18-րդ դդ.   Հ վանքի հս կողմում
  20.5.     գերեզմանոց 10-16-րդ դդ.   Հ վանքի ամ կողմում
    20.5.1.   խաչքար 12-13-րդ դդ.   Հ կանգնեցված գետնին, վերնամասը կոտրված
    20.5.2.   խաչքար 13-րդ դ.   Հ հենած քարաբեկորներին, խիստ հողմահարված
    20.5.3.   խաչքար 14-րդ դ.   Հ կանգնեցված գետնին, վերին անկյունները կոտրված
    20.5.4.   խաչքար 1315 թ.   Հ բեկոր, պահպանվել է քիվը՝ ջարդված 3 մասի
    20.5.5.   խաչքար 1383 թ.   Հ թեքությամբ խրված հողի մեջ պատվիրատու՝ Ստեփանոս աբեղա
    20.5.6.   խաչքար` Մարտիրոսի 1385 թ.   Հ խրված հողի մեջ
    20.5.7.   խաչքար` Վարդանի 14-15-րդ դդ.   Հ հենած պարսպին, երկատված
    20.5. 8.   խաչքար 14-15-րդ դդ.   Հ խրված հողի մեջ
    20.5.9.   խաչքար 1412 թ.   Հ խրված հողի մեջ պատվիրատու՝ Գուգոր
    20.5.10.   խաչքար 1413 թ.   Հ խրված հողի մեջ, վերնամասը ջարդված
    20.5.11.   խաչքար` Սոլթանի 1430 թ.   Հ խրված հողի մեջ
    20.5.12.   խաչքար` Թուդանբուրի 1435 թ.   Հ խրված հողի մեջ, վերին աջ անկյունը կոտրված
    20.5.13.   խաչքար 1452 թ.   Հ ընկած գետնին, ստորին մասը չի պահպանվել
    20.5.14.   խաչքար 15-16-րդ դդ.   Հ կանգնեցված գետնին
    20.5.15.   խաչքար 16-րդ դ.   Հ խրված հողի մեջ
    20.5.16.   խաչքար` Սերոբ եպիսկոպոսի 1569 թ.   Հ խրված հողի մեջ պատվիրատու՝ Ակոբ աբեղա
    20.5.17.   խաչքար` Հայրապետ եպիսկոպոսի 1649 թ.   Հ կանգնեցված գետնին
    20.5.18.   խաչքար` Մարինայի 1649 թ.   Հ կանգնեցված գետնին

 

9. 29. 1. Արատես գյուղ

 

1 2 3 4 5 6 7 8 9
1.       ՎԱՆԱԿԱՆ ՀԱՄԱԼԻՐ. ԱՐԱՏԵՍԻ ՎԱՆՔԸ 10-13-րդ դդ. գ.մ. Հ  
  1.1.     եկեղեցի ս. Աստվածածին 11-րդ դ.   Հ  
  1.2.     եկեղեցի ս. Կարապետ 12-13-րդ դդ.   Հ  
  1.3.     եկեղեցի ս. Սիոն 10-րդ դ.   Հ  
  1.4.     մատուռ 10-րդ դ.   Հ  
    1.4.1   խաչքար` Սահակ երեցի 975 թ.   Հ ագուցված ամ պատին, ներքուստ
  1.5.     գավիթ 1270 թ.   Հ ճարտ.՝ Սիրանես
    1.5.1   խաչքար` Ջահակի 1597 թ.   Հ ընկած գետնին
  1.6.     գավիթ 13-րդ դ.   Հ պահպանվել են հիմքերը, սյուների խոյակների և խարիսխների մնացորդներ
  1.7.     գերեզմանոց 10-18-րդ դդ.   Հ վանքի շուրջը
    1.7.1   խաչքար 12-րդ դ.   Հ վանքից հվ-աե, հենած քարերին, ստորին մասը չի պահպանվել
    1.7.2   խաչքար` Ղան աղի 1285 թ.   Հ վանքից հվ, կանգնեցված 4 խաչքարերից աջից 3-րդն է
    1.7.3   խաչքար` Անդրեասի 13-րդ դ.   Հ վանքից հվ-ամ, կանգնեցված գլխիվայր
    1.7.4   խաչքար` Զիաթի 14-րդ դ.   Հ գավթից ամ, ստորին մասը չի պահպանվել
    1.7.5   խաչքար` Հոռոմսիմի 14-րդ դ.   Հ հենած վանքի ամ պատին, ավարտվում է երկթեք քիվով
    1.7.6   խաչքար` Սիրամարգի 1503 թ.   Հ հենած վանքի ամ պատին
    1.7.7   խաչքար 1557 թ.   Հ վանքից հվ, կանգնեցված 4 խաչքարերից աջից 2-րդը
    1.7.8   խաչքար 1569 թ.   Հ վանքից հվ, կանգնեցված 4 խաչքարերից աջից 4-րդը, վերնամասը վնասված
    1.7.9   խաչքար 16-րդ դ.   Հ վանքից հվ, կանգնեցված 4 խաչքարերից աջից 1-ինը, քիվն արձանագիր
    1.7.10   տապանաքար 1464 թ.   Հ վանքից հվ
    1.7.11   տապանաքար 1577 թ.   Հ վանքից ամ
  1.8.     ջրաղաց 13-14-րդ դդ.   Տ վանքից հս-ամ
  1.9.     ջրաղաց 13-14-րդ դդ.   Տ վանքից հվ-ամ

 

9. 30. Հորբատեղ գյուղ

 

1

2

3

4

5

6

7

8

9

1.       ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 10-17-րդ դդ. 0,5 կմ հվ-աե Տ Առջաձոր առվակի եզերքին
2.       ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 16-18-րդ դդ. հս մասում Տ հս եզրին
3.       ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ԱՅԳԻԿ» («ԲԱԽՉԱՋՈՒՂ») 9-15-րդ դդ. 0,5 կմ հս Տ Հորբատեղ գետակի ձախ ափին
  3.1.     գերեզմանոց 9-15-րդ դդ.   Տ գյուղատեղիի հվ-աե եզրին
    3.1.1   խաչքար 9-10-րդ դդ.   Հ կնտ-ում, եզրերը կոտրատված
  3.2.     խաչքար 1291 թ.   Հ գյուղատեղիի ամ եզրին, զույգ խաչքարերից աջակողմյանը
  3.3.     խաչքար 13-րդ դ.   Հ գյուղատեղիի ամ եզրին, զույգ խաչքարերից ձախակողմյանը, երկատված
4.       ԵԿԵՂԵՑԻ 10-11-րդ դդ., 13-15-րդ դդ. 2 կմ հս-ամ Հ «Աղայարի բիչանակ», «Խաչի քար», «Գութանի արտ» կոչվող տեղանքում, ավերված: Մելիորացման աշխատանքների հետևանքով չի պահպանվել նաև եկեղեցու շուրջը տարածվող երբեմնի միջնադարյան գյուղատեղին
  4.1.     խաչքար 15-16-րդ դդ.   Հ հվ կողն արձանագիր
5.       ԵԿԵՂԵՑԻ Ս. ՀՐԵՇՏԱԿԱՊԵՏԱՑ 1692 թ. գ. մ. Հ  
  5.1.     խաչքար 13-րդ դ.   Հ հս պատի մոտ, գլխիվայր
  5.2.     խաչքար 1302 թ.   Հ ագուցված աե ճակատին, հորիզոնական դիրքով
  5.3.     խաչքար 1318 թ.   Հ խորանում
  5.4.     խաչքար 16-րդ դ.   Հ խորանից ձախ, պատի շարվածքում
  5.5.     խաչքար` Եղիշի 16-րդ դ.   Հ հվ պատի շարվածքում
  5.6.     խաչքար 1561 թ.   Հ ագուցված աե ճակատին
  5.7.     խաչքար 16-17-րդ դդ.   Հ  ներսում
  5.8.     խաչքար 16-17-րդ դդ.   Հ ներսում, արձանագիր
  5.9.     խաչքար 16-17-րդ դդ.     ներսում
  5.10.     գերեզմանոց 10-18-րդ դդ.   Տ եկեղեցու շուրջը
    5.10.1.   խաչքար 10-րդ դ.   Հ ստորին ձախ անկյունը կոտրված
    5.10.2.   խաչքար 12-13-րդ դդ.   Հ եկեղեցուց ամ, եզրերը վնասված
    5.10.3.   խաչքար 1385 թ.   Հ եկեղեցուց հվ
    5.10.4.   խաչքար 1517 թ.   Հ ստորին մասը չի պահպանվել
6.       ԽԱՉՔԱՐ 9-10-րդ դդ. գ. մ. Հ Հենրիկ Սահակյանի տնամերձում, վերին աջ անկյունը կոտրված
7.       ԽԱՉՔԱՐ 10-րդ դ. գ. մ. Հ Կամո Ներսեսյանի տնամերձում
8.       ԽԱՉՔԱՐ 1688 թ. գ. մ. Հ Արշավիր Սանթուրյանի տնամերձում, երկատված
9.       ԽԱՉՔԱՐ 1715 թ. գ. մ. Հ Եղիշե Սարգսյանի տնամերձում

 

9. 31. Հորս գյուղ

 

1 2 3 4 5 6 7 8 9
1.       ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ. ԻՇԽԱՆ ՉԵՍԱՐ ՕՐԲԵԼՅԱՆԻ ԱՊԱՐԱՆՔԸ (ՉԵՍԱՐԻ ԴԱՐՊԱՍ) 14-րդ դ. կնտ Հ գյուղապետարանի շենքի հս-ամ կողմում
2.       ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 10-17-րդ դդ. 2 կմ հվ-աե Տ «Ղուշխանա» վայրում, լեռան գագաթին
3.       ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 12-14-րդ դդ. հս մասում Տ խիտ կառուցապատված միջավայրում
  3.1.     խաչքար` տեր Տիրի 12-13-րդ դդ.   Հ Հրանուշ Մանվելյանի տնամերձում, ստորին մասը կոտրված
  3.2.     խաչքար` Գրիգորի 1296 թ.   Հ Հրանուշ Մանվելյանի տնամերձում, կանգնեցված գետնին
4.       ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ՎԱՆՔ» 9-17-րդ դդ. 3 կմ հս-ամ Տ Գնդասարի գագաթին մոտ, տափարակին
  4.1.     գերեզմանոց 9-17-րդ դդ.   Տ տարածքում նորակառույց մատուռն է՝ կառուցված տեղաբնակ Գուրգեն Հակոբյանի միջոցներով
5.       ԵԿԵՂԵՑԻ 13-14-րդ դդ. հս-ամ մասում Հ  
  5.1.     խաչքար 12-13-րդ դդ.   Հ եկեղեցու մոտ, ընկած գետնին, աջակողմյան և վերին հատվածները կոտրված
  5.2.     խաչքար 1304 թ.   Հ եկեղեցու մոտ, ընկած գետնին, ստորին մասը չի պահպանվել
  5.3.     խաչքար` Ջեսարի 1572 թ.   Հ եկեղեցու հվ-աե կողմում, թեքությամբ ընկած գետնին
6.       ՁԻԹՀԱՆ 1603 թ. ամ մասում Տ Հրաչ Մովսիսյանի հողամասում

 

9. 32. Մալիշկա գյուղ

 

1

2

3

4

5

6

7

8

9

1.       ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 13-20-րդ դդ. աե մասում Տ աե եզրին, Հին Մալիշկայում, թեք սարալանջին
  1.1.     խաչքար 1271 թ.   Հ ընկած գետնին, կոտրված
  1.2.     խաչքար 1283 թ.   Հ ընկած գետնին, երկատված
  1.3.     տապանաքար` Էլասանի 1306 թ.   Հ  
  1.4.     տապանաքար 14-րդ դ.   Հ  
2.       ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ 1-3-րդ դդ. աե մասում Հ գյուղի աե եզրին
3.       ԵԿԵՂԵՑԻ Ս. ԳԵՎՈՐԳ 1863 թ. աե մասում Տ աե եզրին, Հին Մալիշկայում
4.       ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ` ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1979 թ. գ. մ. Տ  
5.       ՔԱՂԱՔԱՏԵՂԻ «ՄՈԶ» մթա 2-1 հզմ, 5-15-րդ դդ. 4 կմ հվ-աե Հ Արփայի աջ ափին
  5.1.     դամբարանադաշտ մթա 2-1 հզմ   Հ քաղաքատեղիից 2-3 կմ աե
  5.2.     գերեզմանոց 10-13-րդ դդ.   Հ քաղաքատեղիի հս- աե մասում
    5.2.1   խաչքար 12-13-րդ դդ.   Հ թեքությամբ խրված հողի մեջ
    5.2.2   խաչքար 13-14-րդ դդ.   Հ ընկած գետնին, վերին աջ անկյունը կոտրված
    5.2.3   խաչքար 13-14-րդ դդ.   Հ կանգնեցված պատվանդանին, վերնամասը թեքությամբ կոտրված

 

9. 33. Մարտիրոս գյուղ

 

1

2

3

4

5

6

7

8

9

1.       ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 9-20-րդ դդ. ամ մասում Տ ամ եզրին
  1.1.     խաչքար 9-10-րդ դդ.   Հ ընկած գետնին
  1.2.     խաչքար 11-12-րդ դդ.   Հ ընկած գետնին
  1.3.     խաչքար 13-14-րդ դդ.   Հ ընկած գետնին, արձանագիր
  1.4.     խաչքար` Գորքլուի, Եղնիկի 15-րդ դ.   Հ խրված հողի մեջ
  1.5.     խաչքար` Թովնինի 1493 թ.   Հ ընկած գետնին
  1.6.     խաչքար` Տոլանտի 1493 թ.   Հ կանգնեցված երկաստիճան պատվանդանին
  1.7.     խաչքար 15-16-րդ դդ.   Հ ընկած գետնին
  1.8.     խաչքար` Շարմավորի 1500 թ.   Հ խրված հողի մեջ
  1.9.     խաչքար` Սրապիոնի, Գոհարի 1504 թ.   Հ խրված հողի մեջ
  1.10.     խաչքար` Բախշայի 1524 թ.   Հ խրված հողի մեջ
  1.11.     խաչքար` Հասանճանի 1557 թ.   Հ շարքով կանգնած 4 խաչքարերից ձախից 2-րդը
  1.12.     խաչքար` Պապի 1558 թ.   Հ շարքով կանգնած 4 խաչքարերից ձախակողմյանը
  1.13.     խաչքար` Մարտիրոսի 1558 թ.   Հ շարքով կանգնած 4 խաչքարերից աջակողմյանը
  1.14.     խաչքար 16-րդ դ.   Հ շարքով կանգնած 4 խաչքարերից ձախից 3-րդը, արձանագիր
  1.15.     խաչքար 16-րդ դ.   Հ խրված հողի մեջ, մամռապատ
  1.16.     խաչքար 16-րդ դ.   Հ հվ-աե եզրին, կանգնեցված գետնին
  1.17.     տապանաքար 16-րդ դ.   Տ  
2.       ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 13-17-րդ դդ. հվ-աե մասում Տ հվ-աե եզրին, բարձունքին
  2.1.     խաչքար 13-րդ դ.   Հ խրված հողի մեջ, վերին ձախ անկյունը կոտրված
  2.2.     խաչքար 13-րդ դ.   Հ խրված հողի մեջ
  2.3.     խաչքար 13-14-րդ դդ.   Հ կանգնեցված պատվանդանին, աջ եզրը վնասված
  2.4.     խաչքար 15-16-րդ դդ.   Հ խրված հողի մեջ
  2.5.     խաչքար 16-րդ դ.   Հ խրված հողի մեջ, թեքությամբ, արձանագիր
  2.6.     խաչքար` Հեճիմանի 16-րդ դ.   Հ խրված հողի մեջ, թեքությամբ, արձանագիր
3.       ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ԱՂԽԱՉ» 15-20-րդ դդ. 7-8 կմ ամ Տ Հորադիս տանող ճանապարհի աջ կողմում
  3.1.     եկեղեցի 15-17-րդ դդ.   Տ գյուղատեղիի հվ մասում, կիսավեր
  3.2.     գերեզմանոց 17-20-րդ դդ.   Տ գյուղատեղիի աե եզրին
    3.2.1   խաչքար 9-10-րդ դդ.   Հ խրված հողի մեջ, ստորին ձախ անկյունը վնասված
    3.2.2   խաչքար 9-10-րդ դդ.   Հ ընկած գետնին
    3.2.3   խաչքար 9-10-րդ դդ.   Հ ընկած գետնին
    3.2.4   խաչքար 9-10-րդ դդ.   Հ խրված հողի մեջ, վերնամասը ջարդված
    3.2.5   խաչքար 9-10-րդ դդ.   Հ խրված հողի մեջ գլխիվայր, ձախ եզրը ջարդված
    3.2.6   խաչքար 9-11-րդ դդ.   Հ խրված հողի մեջ
    3.2.7   խաչքար` Ատրպետի 17-րդ դ.   Հ ընկած գետնին
    3.2.8   խաչքար` Գրիգորիկի 1651 թ.   Հ ընկած գետնին
    3.2.9   տապանաքար` Սարգսի 16-17-րդ դդ.   Տ  
    3.2.10   տապանաքար Նիոճանոսի 1681 թ.   Հ տեղահանված
    3.2.11   տապանաքար 1705 թ.   Հ հորիզոնական դիրքով խրված հողի մեջ
4.       ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ԼՎԻՍ» 9-17-րդ դդ. 4 կմ հվ-ամ Տ Լվիս գյուղն է՝ լքված 1918 թ.
  4.1.     եկեղեցի 16-17-րդ դդ.   Տ ավերված
  4.2.     գերեզմանոց 9-17-րդ դդ.   Տ բարձունքի վրա
    4.2.1   խաչքար 9-10-րդ դդ.   Հ ընկած գետնին
    4.2.2   խաչքար 9-10-րդ դդ.   Հ խրված հողի մեջ
    4.2.3   խաչքար 16-րդ դ.   Հ ընկած գետնին, վերին անկյունները կոտրված
    4.2.4   խաչքար` Միքայելի 1508 թ.   Հ ընկած գետնին, վերին աջ անկյունը կոտրված
    4.2.5   խաչքար` Հուրի 1608 թ.   Հ ընկած գետնին, եռատված
    4.2.6   խաչքար` Ղարիպճանի 1630 թ.   Հ ընկած եկեղեցու շրջակայքում, ստորին մասը չի պահպանվել
    4.2.7   խաչքար` Ազարի 1653 թ.   Հ ընկած եկեղեցու շրջակայքում
5.       ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ՎԵՐԻՆ ԼԻՃ» («ՎԵՐԻՆ ԳՅՈԼ») 9-17-րդ դդ. 2 կմ աե Տ  
  5.1.     գերեզմանոց 9-17-րդ դդ.   Տ  
    5.1.1   խաչքար 9-10-րդ դդ.   Հ ընկած գետնին
    5.1.2   խաչքար 9-10-րդ դդ.   Հ ընկած գետնին, երկատված, ստորին աջ անկյունը կոտրված
    5.1.3   խաչքար 9-10-րդ դդ.   Հ ընկած գետնին, երկատված
    5.1.4   խաչքար 10-րդ դ.   Հ ընկած գետնին, եռատված, եղծված արձանագրությամբ
    5.1.5   խաչքար 10-11-րդ դդ.   Հ ընկած գետնին, երկատված
    5.1.6   խաչքար 12-րդ դ.   Հ ընկած գետնին, ստորին մասը չի պահպանվել
    5.1.7   խաչքար 13-րդ դ.   Հ ընկած գետնին, վերնամասը չի պահպանվել, արձանագիր
    5.1.8   խաչքար 14-15-րդ դդ.   Հ ընկած գետնին, խիստ հողմահարված
  5.2.     մատուռ ս. Գայանե 14-15-րդ դդ.   Տ «Չումով լիճ» բարձունքին
  5.3.     մատուռ ս. Հովհաննես 13-14-րդ դդ. 2 կմ աե Տ «Չումով լիճ» բարձունքին
    5.3.1   խաչքար 15-րդ դ.   Հ ընկած գետնին, մատուռում
    5.3.2   խաչքար 15-16-րդ դդ.   Հ կանգնեցված բեմին
  5.4.     մատուռ ս. Հռիփսիմե 14-15-րդ դդ.   Տ «Չումով լիճ» բարձունքին
    5.4.1   խաչքար 9-10-րդ դդ.   Հ խրված հողի մեջ
    5.4.2   խաչքար 9-10-րդ դդ.   Հ խրված հողի մեջ
  5.5.     խաչքար` Խտրշի և Սօրղանի 1499 թ.   Հ կանգնեցված մատուռների միջև, պատվիրատու՝ Երեմիա աբեղա
6.       ԵԿԵՂԵՑԱԿԱՆ ՀԱՄԱԼԻՐ Ս. ԱՍՏՎԱԾԱԾԻՆ (ՄԱՐՏԻՐՈՍԱՑ ՎԱՆՔ) 1286 թ. 2 կմ հվ-աե Հ Նզար լեռան լանջին, վիմափոր, ճարտ.՝ Գրիգորիկ պատվիրատու՝ Մատթեոս վարդապետ
  6.1.     եկեղեցի ս. Աստվածածին 1286 թ.   Հ  
    6.1.1   խաչքար 11-12-րդ դդ.   Հ եկեղեցու ներսում, կոտրված
  6.2.     գավիթ 1286 թ.   Հ  
  6.3.     տապանատուն 1286 թ.      
  6.4.     գերեզմանոց 13-14-րդ դդ.   Տ  
    6.4.1   խաչքար` Մատթեոս վարդապետի, Պետրոսի և ծնողաց 1275 թ.   Հ կանգնեցված պատվանդանին
  6.5.     խաչքար 9-10-րդ դդ.   Հ եկեղեցու մոտ, վերնամասը ջարդված
  6.6.     խաչքար 10-11-րդ դդ.   Հ եկեղեցու մոտ, երկատված
7.       ԵԿԵՂԵՑԻ Ս. ԱՍՏՎԱԾԱԾԻՆ 1866 թ. գ. մ. Տ  
  7.1.     խաչքար 12-13-րդ դդ.   Հ հենած ամ պատին, արտաքուստ
  7.2.     խաչքար 12-13-րդ դդ.   Հ ագուցված ամ պատին, արտաքուստ, շքամուտքից ձախ
  7.3.     խաչքար 13-րդ դ.   Հ հենած ամ պատին, արտաքուստ
  7.4.     կոթող 14-15-րդ դդ.   Հ հենած ամ պատին
  7.5.     տապանաքար 1610 թ.   Տ եկեղեցու ներսում
8.       ԽԱՉՔԱՐ. ՄԱՐՏԻՐՈՍ ԳՅՈՒՂԻ ՀԻՄՆԱԴՐՄԱՆ ԽԱՉՔԱՐԸ (ԽԱՉՔԱՐ ԽԱՐԻՓՇԱՀԻ ԵՎ ՌՈՒԶՈՒՔԱՆԻ) 1283 թ. գ.մ. Հ ս. Աստվածածին եկեղեցու մոտ, կազմող՝ Շնահավոր
9.       ՀՈՒՇԱՂԲՅՈՒՐ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1948 թ. գ. մ. Տ  

 

9. 35. Շատին գյուղ

 

1

2

3

4

5

6.

7

8

9

1.       ԱՄՐՈՑ «ԲԵՐԴԱՔԱՐ» 5-րդ դ., 13-14-րդ դդ. 1 կմ հվ Հ Անգեղի ձորի հս եզրին բարձրացող լեռան գագաթին
2.       ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ԱՆԳԵՂԻ» 5-20-րդ դդ. 1 կմ հվ Տ Անգեղի ձորում, ձորալանջին
  2.1.     մատուռ «Անգեղի» («Նահատակի») 5-19-րդ դդ.   Տ գյուղատեղիի հվ-աե եզրին
  2.2.     գերեզմանոց 9-20-րդ դդ.   Տ մատուռից ամ
    2.2.1   խաչքար 1291 թ.   Հ կանգնեցված
3.       ԵԿԵՂԵՑԻ 9-10-րդ դդ. 3 կմ հս-ամ Հ «Ղըշլաղ» վայրում
4.       ԵԿԵՂԵՑԻ 19-րդ դ. աե մասում Տ «Վանքի ձոր» թաղամասում
5.       ԵԿԵՂԵՑԻ «ԱՂՎԱՆՔ» 13-14-րդ դդ. 5 կմ հվ-ամ Տ  
6.       ԽԱՉՔԱՐ 12-13-րդ դդ. գ. մ. Հ «Հասան չփլան» մատուռի ներսում
7.       ԽԱՉՔԱՐ 12-13-րդ դդ. գ. մ. Հ «Հասան չփլան» մատուռի ներսում
8.       ԽԱՉՔԱՐ 12-13-րդ դդ. գ. մ. Հ «Հասան չփլան» մատուռի ներսում
9.       ԽԱՉՔԱՐ 13-րդ դ. հվ մասում Հ թեք սարալանջին, «Չուբուկ քյորփի» կամրջի մոտ, պատվանդանին, արձանագիր
10.       ԿԱՄՈՒՐՋ ԾԱՏՈՒՐԻ 1666 թ. 4 կմ հվ Հ Եղեգիս գետի վրա, հէկ-ից հվ պահպանվել է միայն աջակողմյան խելը, պատվիրատու՝ Շատիվանքի առաջնորդ Սարգիս
11.       ԿԱՄՈՒՐՋ «ՉՈՒԲՈՒԿ ՔՅՈՐՓԻ» 13-14-րդ դդ., 19-րդ դ., 1950-ական թթ. հվ մասում Հ Եղեգիս գետի վրա
12.       ՄԱՏՈՒՌ Ս. ԱՍՏՎԱԾԱԾԻՆ 17-20-րդ դդ. գ. մ. Տ Եղեգիս գետի աջ ափին, գյուղի դպրոցից հս
13.       ՄԱՏՈՒՌ «ՓՈՍՈՐԻ» 19-րդ դ. 1 կմ հվ Տ

Եղեգիս գետի աջ ափին

Վրնրգ.՝ 1990-ական թթ.

  13.1     խաչքար 9-10-րդ դդ.   Հ ագուցված աե պատին, ներքուստ
14.       ՎԱՆԱԿԱՆ ՀԱՄԱԼԻՐ ՇԱՏԻՎԱՆՔ (ՇԱՏԱՆՅԱ ՎԱՆՔ, ՇԱՏԻՆԻ ՎԱՆՔ, ՇԱՏԻԿՈ ԱՆԱՊԱՏ) 929 թ., 10-17-րդ դդ. 4 կմ աե Հ Եղեգիսի ձախ ափին, լեռնալանջին
  14.1.     եկեղեցի ս. Սիոն 1655 թ.   Հ պատվիրատու՝ ջուղայեցի վաճառական Հակոբ
    14.1.1   խաչքար` Ստեփանոսի 931 թ.   Հ ագուցված ամ պատին
    14.1.2   խաչքար 12-13-րդ դդ.   Հ աե պատի մոտ, արտաքուստ պատվիրատու՝ Ստեփանոս
    14.1.3   խաչքար 13-14-րդ դդ.   Հ ագուցված հվ պատին
    14.1.4   խաչքար` մահտեսի Հակոբ Ջուղայեցու 1656 թ.   Հ ագուցված ամ ճակատին, մուտքի կամարից վեր
  14.2.     գավիթ 17-րդ դ.   Հ  
  14.3.     արտադրական և տնտեսական շենքեր 17-րդ դ.   Հ վանքի ամ և աե կողմերում, պարսպին կից և նրանից դուրս
    14.3.1   ձիթհան 17-18-րդ դդ.   Տ կից վանքի ամ պարսպին, արտաքուստ
    14.3.2   ձիանոց 17-րդ դ., վրնրգ.՝ 1739 թ.   Տ կից վանքի ամ պարսպին, արտաքուստ
    14.3.3   ջրաղաց 17-րդ դ.   Տ համալիրի հվ-աե կողմում, պարսպից դուրս
  14.4.     պարիսպ 17-րդ դ.   Հ  
    14.4.1   խաչքար 9-10-րդ դդ.   Հ ագուցված պարսպի մուտքից վեր
  14.5.     գերեզմանոց 10-18-րդ դդ.   Տ վանքից հս-աե, պարսպից դուրս
    14.5.1   խաչքար 10-րդ դ.   Հ կանգնեցված վանքի բակում, արձանագիր
    14.5.2   խաչքար 15-16-րդ դդ.   Հ ս. Սիոն եկեղեցու ամ պատի մոտ
    14.5.3   խաչքար 1510 թ.   Հ ընկած եկեղեցուց աե
    14.5.4   խաչքար` մահտեսի Հակոբ վաճառականի 1661 թ.   Հ ընկած գետնին
    14.5.5   խաչքար 17-րդ դ.   Հ ընկած գետնին, խիստ հողմահարված
    14.5.6   խաչքար` մահտեսի Պետրոսի 17-րդ դ.   Հ երկատված, ստորին մասը կանգնեցված պատվանդանին

 

9. 36. Չիվա գյուղ

 

1 2 3 4 5 6 7 8 9
1.       ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ 13-18-րդ դդ. 0,5 կմ ամ Տ Չիվա-Եղեգնաձոր ճանապարհի աջ կողմում Գյուղատեղիի կնտ-ում նորակառույց մատուռն է
  1.1.     գերեզմանոց 13-18-րդ դդ.   Տ գյուղատեղիի հվ-ամ կողմում, բլրի վրա
2       ԽԱՉՔԱՐ 1306 թ. գյուղից 8 կմ հս, Վարդանես գյուղատեղիից 1 կմ հս-աե Հ Ժայռաքանդակ

(9.36 կետը լրաց. 12.04.07 N 456-Ն)

 

9. 37. Ռինդ գյուղ

 

1 2 3 4 5 6 7 8 9
1.       ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ 9-10-րդ դդ. 8 կմ հս Տ  
  1.1.     գերեզմանոց 9-10-րդ դդ.   Տ գյուղատեղիի ամ եզրին
  1.2.     գերեզմանոց 9-10-րդ դդ.   Տ գյուղատեղիի աե եզրին
2.       ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ԲԱԽՉԱՋՈՒՂ» 10-15-րդ դդ. 2 կմ հս-աե Տ  
  2.1.     մատուռ «Ճգնավոր» 13-14-րդ դդ.   Տ վիմափոր
3.       ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ՌԻՆԴ» 13-20-րդ դդ. 4 կմ հս-աե Տ  
  3.1.     եկեղեցի 19-րդ դ.   Տ գյուղատեղիի կնտ-ում, կիսավեր
  3.2.     եկեղեցի «Ծաղկավանք» 12-13-րդ դդ.   Հ գյուղատեղիի կնտ-ում, ավերված
  3.3.     գերեզմանոց 13-20-րդ դդ.   Տ գյուղատեղիի ամ եզրին
    3.3.1   խաչքար 13-րդ դ.   Հ հենած Ծաղկավանքի ամ պատին, արտաքուստ
    3.3.2   խաչքար 14-15-րդ դդ.   Հ ընկած գետնին, արձանագիր
4.       ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ՎԵՐԻՆ ՈՒԼԳՅՈՒՐ» 10-18-րդ դդ. 7 կմ հս-աե Տ  
  4.1.     եկեղեցի ս. Ստեփանոս 10-րդ դ., 17-18-րդ դդ.   Հ կիսավեր
  4.2.     գերեզմանոց 10-18-րդ դդ.   Տ  
    4.2.1   խաչքար 10-րդ դ.   Հ եկեղեցուց հվ, խրված հողի մեջ
    4.2.2   խաչքար 10-րդ դ.   Հ կանգնեցված եկեղեցու բեմին
    4.2.3   խաչքար 10-րդ դ.   Հ եկեղեցուց հվ, խրված հողի մեջ
    4.2.4   խաչքար 10-11-րդ դդ.   Հ եկեղեցուց հվ, ընկած գետնին
    4.2.5   խաչքար 10-11-րդ դդ.   Հ ընկած, եզրերը կոտրված
    4.2.6   խաչքար 11-րդ դ.   Հ եկեղեցու ներսում, ընկած
    4.2.7   խաչքար 11-12-րդ դդ.   Հ խրված հողի մեջ, թեքությամբ
    4.2.8   խաչքար 11-12-րդ դդ.   Հ ընկած գետնին
    4.2.9   խաչքար 11-12-րդ դդ.   Հ հենած եկեղեցու փլատակներին
    4.2.10   խաչքար 11-12-րդ դդ.   Հ եկեղեցու ներսում, ստորին ձախ մասը կոտրված
    4.2.11   խաչքար 12-13-րդ դդ.   Հ եկեղեցու հվ պատի մոտ, զույգ խաչքարերից աջակողմյանը
    4.2.12   խաչքար 12-13-րդ դդ.   Հ շարքով կանգնած 7 խաչքարերից աջից 1-ինը
    4.2.13   խաչքար 12-13-րդ դդ.   Հ եկեղեցուց հվ, խրված հողի մեջ, արձանագիր
    4.2.14   խաչքար 1261 թ.   Հ եկեղեցուց 10 մ հվ-աե, խրված հողի մեջ
    4.2.15   խաչքար` Կուկի 1283 թ.   Հ շարքով կանգնած 7 խաչքարերից աջից 2-րդն է
    4.2.16   խաչքար 1290 թ.   Հ շարքով կանգնած 7 խաչքարերից աջից 3-րդն է պատվիրատու՝ Անդրեաս
    4.2.17   խաչքար` Խոսրովի 13-րդ դ.   Հ շարքով կանգնած 7 խաչքարերից աջից 4-րդը
    4.2.18   խաչքար 13-րդ դ.   Հ եկեղեցու հվ պատի մոտ, զույգ խաչքարերից ձախակողմյանը
    4.2.19   խաչքար 13-14-րդ դդ.   Հ շարքով կանգնած 7 խաչքարերից ձախից 2-րդը
    4.2.20   խաչքար 13-14-րդ դդ.   Հ եկեղեցուց հվ, կանգնեցված գետնին
    4.2.21   խաչքար` Ծառուկի և զավակաց 1321 թ.   Հ շարքով կանգնած 7 խաչքարերից ձախից 3-րդն է
    4.2.22   խաչքար 14-րդ դ.   Հ ընկած գետնին
    4.2.23   խաչքար 14-րդ դ.   Հ ընկած գետնին
    4.2.24   խաչքար 14-րդ դ.   Հ ընկած գետնին
    4.2.25   խաչքար 14-րդ դ.   Հ եկեղեցուց 200 մ հվ, ընկած գետնին պատվիրատու՝ Ասկանդար, Մոմիկի որդի
    4.2.26   խաչքար 14-15-րդ դդ.   Հ եկեղեցուց հվ, կանգնեցված գետնին, եղծված արձանագրությամբ
    4.2.27   խաչքար 14-15-րդ դդ.   Հ եկեղեցու ներսում, վերնամասը կոտրված
    4.2.28   խաչքար 15-րդ դ.   Հ եկեղեցու ներսում
    4.2.29   խաչքար 15-16-րդ դդ.   Հ եկեղեցուց հվ-աե, երկթեք ավարտով
    4.2.30   խաչքար 16-17-րդ դդ.   Հ ստորին մասն անմշակ
    4.2.31   խաչքար 16-17-րդ դդ.   Հ եկեղեցու ներսում, հենած հա պատին
5.       ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ մթա 1 հզմ ? Հ Գյուղի շրջակայքում
6.       ԽԱՉՔԱՐ 12-13-րդ դդ. 8 կմ հս Հ Ժայռափոր
7.       ԽԱՉՔԱՐ` ՄԽԻԹԱՐԻ 13-րդ դ. 4 կմ հվ Հ Արենի տանող ճանապարհից աջ պատվիրատու՝ Ազիզբեկ սարկավագ
8.       ԽԱՉՔԱՐ 1301 թ. 2,5 կմ հվ Հ Արենի տանող ճանապարհից աջ, պատվանդանին, անկյունները կոտրված
9.       ԽԱՉՔԱՐ 13-14-դդ. գյուղից 4 կմ հվ-աե, Արենի տանող ճանապարհից աջ Հ  
10.       ԽԱՉՔԱՐ 14 դ. գյուղից 4.7 կմ հս, ջրաղացից 0.6 կմ հս, Ղոզլջա գետակի ձախ կողմում, գերեզմանոցի մոտ Հ  
11.       ԽԱՉՔԱՐ 15-16 դդ. գյուղի աե մասում Անդրանիկ Գալստյանի տնից 180 մ հվ-աե, տնամերձ հողամասի եզրին Հ միջնադարյան տապանաքարի հարևանությամբ
12.       ԽԱՉՔԱՐ 15-16 դդ. գյուղի աե մասում Անդրանիկ Գալստյանի տնից 230 մ հվ-աե, զառիթափ լանջի վրա Հ  
13.       ԽԱՉՔԱՐ 15-16 դդ. գյուղի աե մասում, նախորդի մոտ Հ  
14.       ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1983 թ. գյուղի կենտրոնում Տ  

(9.37 կետը լրաց. 12.04.07 N 456-Ն)

 

9. 38. Սալլի գյուղ

 

1

2

3.

4.

5

6

7

8

9

1.      

ՎԱՆԱԿԱՆ ՀԱՄԱԼԻՐ

Ս. ՄԱՄԱՍ

13-14-րդ դդ. 1 կմ հս-ամ Հ

պատվիրատու՝ Սեթ կրոնավոր և մարզպանի ծառա ոմն Սևճի, ավերակ

  1.1.     եկեղեցի 13-րդ դ.   Հ հս եկեղեցի
  1.2.     եկեղեցի ս. Պողոս 1230 թ.   Հ հվ եկեղեցի
  1.3.     գերեզմանոց 10-20-րդ դդ.   Հ վանքի շուրջը
    1.3.1   խաչքար 10-11-րդ դդ.   Հ կանգնեցված ժայռին
    1.3.2   խաչքար 10-11-րդ դդ.   Հ կիսով թաղված հողի մեջ
    1.3.3   խաչքար 11-12-րդ դդ.   Հ խիստ հողմահարված
    1.3.4   խաչքար 12-րդ դ.   Հ խրված հողի մեջ, հողմահարված
    1.3.5   խաչքար 12-13-րդ դդ.   Հ կանգնեցված գետնին, վերնամասը կոտրված
    1.3.6   խաչքար 12-13-րդ դդ.   Հ ընկած գետնին
    1.3.7   խաչքար` Դավթի և Կիմա խաթունի 1291 թ.   Հ  
    1.3.8   խաչքար 13-րդ դ.   Հ արձանագիր, հավանաբար որմնափակ խաչքարի մաս է
    1.3.9   խաչքար` Ալեքսանոսի 13-րդ դ.   Հ ընկած գետնին
    1.3.10   խաչքար 13-14-րդ դդ.   Հ վանքից 200 մ հս, բլրի վրա, պատվանդանին
    1.3.11   խաչքար 14-15-րդ դդ.   Հ խրված հողի մեջ
    1.3.12   խաչքար 16-րդ դ.   Հ խրված հողի մեջ, եզրագոտին վնասված
    1.3.13   խաչքար 17-րդ դ.   Հ քիվն արձանագիր, ընկած գետնին
    1.3.14   խաչքար 17-րդ դ.   Հ քիվն արձանագիր, ընկած գետնին
    1.3.15   տապանաքար 1584 թ.   Հ հս-ամ կողմում
    1.3.16   տապանաքար` տեր Անտոնի 1707 թ.   Տ հվ-աե կողմում

 

3. 39. Սարավան գյուղ

 

1

2

3

4

5

6

7

8

9

1.       ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 12-17-րդ դդ. 0,5 կմ հս-ամ Տ մայրուղու ձախ կողմում
  1.1.     խաչքար 12-13-րդ դդ.   Հ ընկած գետնին
2.       ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ԴԱՐԲ» («ԹԱՐՓ») 13-14 դդ, 17-20-րդ դդ. 5 կմ հվ Տ  
3.       ԵԿԵՂԵՑԻ 19-րդ դ. 1 կմ հվ-ամ Տ  

 

9. 39. 1. Ուղեձոր գյուղ

 

1

2

3

4

5

6.

7

8

9

1.       ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 15-16-րդ դդ. հս-ամ մասում Տ գյուղի եզրին, փոքր բլրի վրա
  1.1.     տապանաքար 16-17-րդ դդ.   Տ խոյատապան
  1.2.     տապանաքար 16-17-րդ դդ.   Տ  
2.       ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ մթա 2-1 հզմ հս մասում Հ տարածվում է հս-աե և հս-ամ կողմերում

 

9. 40. Սերս գյուղ

 

1

2.

3

4

5

6

7

8

9

1.       ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 10-20-րդ դդ. հվ մասում Տ հվ եզրին
  1.1.     խաչքար 10-11-րդ դդ.   Հ ընկած գետնին, բեկոր
  1.2.     խաչքար 12-րդ դ.   Հ ընկած գետնին, վերին աջ անկյունը և ստորին մասը կոտրված
  1.3.     խաչքար` Էտիլնի 1514 թ.   Հ եկեղեցուց 100 մ աե, խրված հողի մեջ, վերին ձախ եզրը վնասված
  1.4.     տապանաքար 16-17-րդ դդ.   Տ աե կողմում
  1.5.     տապանաքար` Միրզի 1658 թ.   Տ եկեղեցուց աե
  1.6.     եկեղեցի 19-րդ դ.   Տ գերեզմանոցի ամ մասում
    1.6.1   խաչքար 10-11-րդ դդ.   Հ ագուցված հվ ավանդատան աե պատին
    1.6.2   խաչքար` Աստվածատուրի 12-13-րդ դդ.   Հ ագուցված ամ պատին, արտաքուստ
    1.6.3   խաչքար 1484 թ.   Հ ագուցված հվ ավանդատան աե պատին
    1.6.4   խաչքար` Յինի 1558 թ.   Հ ագուցված հվ ավանդատան մուտքից վեր
    1.6.5   խաչքար` Արիջանի 16-րդ դ.   Հ ագուցված ամ պատին, մուտքից ձախ պատվիրատու՝ Առաքել
    1.6.6   խաչքար` Կիրակոսի 1634 թ.   Հ ագուցված ձախակողմյան ավանդատան խորշում
2.       ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ 17-19-րդ դդ. 3 կմ հվ Տ Բարձրունի տանող ճանապարհին, «Վանքի դուզ» կոչվող վայրում
  2.1.     մատուռ ս. Հովհաննես («Մեծ վանք») 19-րդ դ.   Տ  
  2.2.     գերեզմանոց 17-19-րդ դդ.   Տ մատուռի շուրջը
3.       ՄԱՏՈՒՌ ԹՈՒԽ ՄԱՆՈՒԿ (ՓՈՔՐ ՎԱՆՔ) 19-րդ դ.  1,5 կմ հվ-ամ Տ  
  3.1.     խաչքար 9-10-րդ դդ.   Հ ագուցված բեմին, վերնամասը ջարդոտված
4.       ՁԻԹՀԱՆ. ԹՈՒՄՈՅԵՆՑ ՁԻԹՀԱՆԸ 19-րդ դ. հվ-աե մասում Տ գյուղի եզրին, ճանապարհի աջ կողմում, «Պիտոյենց ձոր» վայրում
5.       ՁԻԹՀԱՆ. ՍԱՄՎԵԼԵՆՑ ՁԻԹՀԱՆԸ 19-րդ դ. 1 կմ հվ-աե Տ «Բազըրխանա» վայրում, ձիթհանների ձորի սկզբնամասում

 

9. 41. Վարդահովիտ գյուղ

 

1

2.

3

4

5

6

7

8

9

1.       ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ՋԱՆԻ» 9-17-րդ դդ. 1 կմ հս-աե Տ Եղեգիս գետի ձախ ափին, անտառի բացատում
  1.1.     գերեզմանոց 9-17-րդ դդ.   Տ գյուղատեղիի հվ մասում
    1.1.1   խաչքար` Մարտիրոս քահանայի 1347 թ.   Հ կիսով թաղված հողի մեջ
    1.1.2   խաչքար 15-րդ դ.   Հ ընկած գետնին, վերին ձախ անկյունը կոտրված
    1.1.3   խաչքար 1501 թ.   Հ կիսով խրված հողի մեջ
    1.1.4   խաչքար` Ալեքսանի 1564 թ.   Հ ընկած գետնին
    1.1.5   տապանաքար` Առաքելի 1551 թ.   Տ  
    1.1.6   տապանաքար` Ովաննեսի 1552 թ.   Տ  
2.       ԽԱՉՔԱՐ` ՍՄԲԱՏԻ 1291 թ. գ. մ. Հ տեղափոխվել է միջնադարյան գերեզմանոցից և կանգնեցվել, զույգ խաչքարերից ձախակողմյանը
3.       ԽԱՉՔԱՐ 13-14-րդ դդ. գ. մ. Հ տեղափոխվել է միջնադարյան գերեզմանոցից և կանգնեցվել, զույգ խաչքարերից աջակողմյանը
4.       ՋՐԱՂԱՑ 5-6-րդ դդ. 2 կմ հս Տ «Ջանի» գյուղատեղիից 1 կմ հս-ամ

 

9. 41. 1. Գետիկվանք գյուղ

 

1

2

3

4

5

6.

7

8

9

1.       ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 12-16-րդ դդ. գ. մ. Տ Գյադիկվան գետի աջ ափին, գյուղ մտնող ճանապարհից ձախ
  1.1.     խաչքար` Մանաս խաթունի 1515 թ.   Հ ընկած գետնին
  1.2.     տապանաքար` Շաղուպաթի 1501 թ.     տեղահանված
  1.3.     տապանաքար` Յոհան պատանու 1505 թ.   Հ տեղահանված
2.       ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 11-14-րդ դդ. հվ-աե մասում Տ  
3.       ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 14-15-րդ դդ. աե մասում Տ  
4.       ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ 13-17-րդ դդ. աե մասում Տ աե եզրին, Գյադիկվան գետի ձախ ափին, թեք սարալանջին
  4.1.     գերեզմանոց 13-17-րդ դդ.   Տ գյուղատեղիի ամ կողմում
5.       ԵԿԵՂԵՑԻ 1271 թ. գ. մ. Տ  

 

9. 42. Վերնաշեն գյուղ

 

1 2 3 4 5 6 7 8 9
1.       ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 10-20-րդ դդ. աե մասում Տ աե եզրին, Թանահատի վանք տանող ճանապարհին
2.       ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 11-13-րդ դդ. 9 կմ աե Տ Արկազնի ս. Խաչ եկեղեցուց 1,5 կմ հս-ամ
3.       ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ԱՐԿԱԶՆ» («ԱՐԿԱԶԱՆ») 8-20-րդ դդ. 9 կմ աե Տ լքվել և անմարդաբնակ է դարձել 1920-ական թթ.
  3.1.     եկեղեցի ս. Խաչ (Արկազնի ս. Խաչ) 1872 թ.   Տ պատվիրատու՝ Գևորգ Դ կաթողիկոս
  3.2.     գերեզմանոց 9-20-րդ դդ.   Տ եկեղեցուց հս-աե
    3.2.1   խաչքար 9-10-րդ դդ.   Հ ընկած գետնին, եզրերը ջարդոտված
    3.2.2   խաչքար 1275 թ.   Հ գերեզմանոցի հս եզրին
    3.2.3   խաչքար` Ասլան Բեկի և Ասլան Խաթունի 1404 թ.   Հ հենած եկեղեցու ամ պատին
    3.2.4   խաչքար 15-16-րդ դդ.   Հ եկեղեցուց աե, կանգնեցված ժայռի վրա, անկյունները կոտրատված, եղծված արձանագրությամբ
4.       ԵԿԵՂԵՑԻ Ս. ՀԱԿՈԲ 19-րդ դ. աե մասում Տ  
  4.1.     խաչքար 14-15-րդ դդ.   Հ կանգնեցված եկեղեցուց ամ, վերին աջակողմյան մասը ջարդոտված
  4.2.     խաչքար 1544 թ.   Հ հենած ամ պատին, ստորին մասը չի պահպանվել, պահպանված կեսը ջարդոտված
  4.3.     խաչքար 16-17-րդ դդ.   Հ ագուցված հվ պատին, մուտքից ձախ, խիստ հողմահարված
  4.4.     տապանաքար` պարոն Արղութի 14-15-րդ դդ.   Հ եկեղեցու ամ պատի մոտ կազմող՝ Դավիթ
5.       ԽԱՉՔԱՐ 12-13-րդ դդ. հս-աե եզրին Հ Սրկղունք գետի ձախ ափին, նորաշեն մատուռում
6.       ԽԱՉՔԱՐ 1271 թ. հս մասում Հ նորաշեն «Եղիա» մատուռի բեմին, բեկոր
7.       ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ` ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1979 թ. գ. մ. Տ քանդ.՝ Վ. Եղյան
8.       ՎԱՆԱԿԱՆ ՀԱՄԱԼԻՐ. ԹԱՆԱՀԱՏԻ ՎԱՆՔԸ (ԹԱՆԱԴԵ ՎԱՆՔ, ԳԱՐԱՎԱՆՔ) 13-14-րդ դդ. 7 կմ աե Հ  
  8.1.     եկեղեցի ս. Ստեփանոս 1273-1279 թթ.   Հ պատվիրատու՝ Պռոշյաններ
  8.2.     եկեղեցի Վարագա ս. Նշան 14-րդ դ.   Հ  
  8.3.     համալսարանի շենք. Գլաձորի համալսարանը 1290-1340 թթ.   Հ

բացված 1970-ական թթ.

Ի. Ղարիբյանի պեղումների արդյունքում

  8.4.     տնտեսական շինություններ 13-18-րդ դդ.   Հ բացվել են 1969-1970-ական թթ. պեղումների արդյունքում
  8.5.     գերեզմանոց 12-16-րդ դդ.   Հ վանքի շուրջը
    8.5.1   խաչքար 9-10-րդ դդ.   Հ ս. Ստեփանոս եկեղեցուց հվ, իրար մոտ կանգնած 3 խաչքարերից աջակողմյանը
    8.5.2   խաչքար 10-րդ դ.   Հ ս. Նշան եկեղեցուց 25 մ հվ, կից կանգնեցված 3 խաչքարերից աջակողմյանը
    8.5.3   խաչքար 10-րդ դ.   Հ ս. Նշան եկեղեցուց 25 մ հվ, կից կանգնեցված 3 խաչքարերից կենտրոնինը
    8.5.4   խաչքար 1180 թ.   Հ վանքի բակում, վերնամասը չի պահպանվել
    8.5.5   խաչքար 12-րդ դ.   Հ ս. Նշան եկեղեցուց 25 մ հվ, 3 խաչքարերից ձախակողմյանը
    8.5.6   խաչքար` Յովանիսի 12-րդ դ.   Հ Ս. Ստեփանոս եկեղեցուց հվ
    8.5.7   խաչքար 12-13-րդ դդ.   Հ ս. Ստեփանոս եկեղեցուց հվ, իրար մոտ կանգնած 3 խաչքարերից կենտրոնինը, վերնամասը չի պահպանվել
    8.5.8   խաչքար 12-13-րդ դդ.   Հ ս. Ստեփանոս եկեղեցուց հվ-ամ, ստորին ձախ եզրը կոտրված
    8.5.9   խաչքար 13-րդ դ.   Հ վանքից հվ, երկատված, վերնամասը չի պահպանվել
    8.5.10   խաչքար 13-րդ դ.   Հ ս. Ստեփանոս եկեղեցուց 5 մ հվ, կանգնեցված գետնին
    8.5.11   խաչքար 13-րդ դ.   Հ ս. Նշան եկեղեցուց 15 մ հս-ամ, հենած կիսավեր շինության պատին, ստորին մասը չի պահպանվել
    8.5.12   խաչքար 13-րդ դ.   Հ ս. Նշան եկեղեցուց 15 մ հվ-ամ, հենած կիսավեր տնտեսական շենքերից մեկի պատին պահպանվել է միայն միջին հատվածը
    8.5.13   խաչքար 1296 թ.   Հ հենած կիսավեր շինություններից մեկի պատին, վերին մասը չի պահպանվել
    8.5.14   խաչքար 14-15-րդ դդ.   Հ ս. Ստեփանոս եկեղեցուց հվ, իրար մոտ կանգնած 3 խաչքարերից ձախակողմյանը, վերին աջ անկյունը կոտրված
    8.5.15   խաչքար` Վահրամի 1497 թ.   Հ հենած ս. Ստեփանոս եկեղեցու ամ պատին, երկատված երկայնական առանցքով, վերին ձախ հատվածը չի պահպանվել
    8.5.16   խաչքար 16-17-րդ դդ.   Հ հենած շինության պատին
  8.6.     գերեզմանոց 10-14-րդ դդ.   Հ վանքից 200 մ հվ, բլրին
    8.6.1   խաչքար 11-12-րդ դդ.   Հ խրված հողի մեջ
    8.6.2   խաչքար 11-12-րդ դդ.   Հ ընկած գետնին, երկատված
    8.6.3   խաչքար 13-րդ դ.   Հ երկատված, ստորին բեկորը կանգնեցված պատվանդանին, վերինը՝ ընկած գետնին, արձանագիր
    8.6.4   խաչքար` Վաչեի 1280 թ.   Հ կանգնեցված պատվանդանին, հողմահարված
    8.6.5   խաչքար 1282 թ.   Հ կանգնեցված պատվանդանին
  8.7.     գերեզմանոց 13-14-րդ դդ.   Հ վանքից 300 մ հս-ամ
    8.7.1   խաչքար 13-րդ դ.   Հ կանգնեցված գետնին, գլխիվայր, արձանագիր
    8.7.2   խաչքար` Սարգսի և Աբրահամի 1287 թ.   Հ կանգնեցված ցածր պատվանադանին

 

9. 43. Փոռ գյուղ

 

1 2 3 4 5 6 7 8 9
1.       ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 13-19-րդ դդ. հվ մասում Տ  
2.       ԵԿԵՂԵՑԻ (ԺԱՄԱՏՈՒՆ) 1830 թ. գ. մ. Տ զանգակատունը՝ 1910 թ.

 

9. 44. Քարագլուխ գյուղ

 

1 2 3 4 5 6 7 8 9
1.       ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ՔԱՐԱԳԼՈՒԽ» 7-18-րդ դդ. 3 կմ հս Տ 2 ձորակների միջև ընկած սարահարթին
  1.1.     եկեղեցի Թուխ Մանուկ 12-18-րդ դդ.   Հ հիմնովին վրկնգ.՝ 18-րդ դ.
  1.2.     գերեզմանոց 7-15-րդ դդ.   Հ եկեղեցու շուրջը
    1.2.1   կոթող 6-7-րդ դդ.   Հ եկեղեցուց 20 մ հս-ամ, վերնամասը չի պահպանվել
    1.2.2   խաչքար 11-րդ դ.   Հ ամ պատի տակ
    1.2.3   խաչքար 12-13-րդ դդ.   Հ եկեղեցուց հս, պատվանդանին
    1.2.4   խաչքար 13-րդ դ.   Հ եկեղեցուց հս, կանգնեցված գետնին
    1.2.5   խաչքար 13-րդ դ.   Հ եկեղեցուց հս, կանգնեցված գետնին, ստորին մասը կոտրված
    1.2.6   խաչքար 13-րդ դ.   Հ եկեղեցու հվ պատի մոտ, վերին ձախ անկյունը կոտրված
    1.2.7   խաչքար` Ովանիսի 1303 թ.   Հ եկեղեցու մոտ, կանգնեցված ցածր պատվանդանին
    1.2.8   խաչքար 14-15-րդ դդ.   Հ ընկած եկեղեցուց հվ-աե, հողմահարված
    1.2.9   խաչքար 15-16-րդ դդ.   Հ եկեղեցուց հվ-աե, կանգնեցված գետնին
2.       ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 16-20-րդ դդ. հվ-ամ մասում Տ հվ-ամ եզրի բլրին, դպրոցից 400 մ հս-ամ
  2.1.     խաչքար 16-17-րդ դդ.   Հ հվ-ամ եզրին, ընկած գետնին
  2.2.     խաչքար 16-17-րդ դդ.   Հ հվ-ամ եզրին, ընկած գետնին
  2.3.     խաչքար 16-17-րդ դդ.   Հ կնտ-ում, ընկած գետնին
  2.4.     խաչքար 17-րդ դ.   Հ հս կողմում, ընկած գետնին
  2.5.     խաչքար 17-18-րդ դդ.   Հ հվ-ամ եզրին, ընկած գետնին
  2.6.     խաչքար 17-18-րդ դդ.   Հ ամ եզրին, ընկած գետնին
3.       ԵԿԵՂԵՑԻ 19-րդ դ. կնտ Տ  
  3.1.     խաչքար 17-րդ դ.   Հ հենած ամ պատին, երկատված, վերնամասը չի պահպանվել
  3.2.     խաչքար 17-րդ դ.   Հ ագուցված ամ պատին, մուտքից աջ
4.       ԽԱՉՔԱՐ` ԹԱՑԻԿԻ 1290 թ. 1,5 կմ հվ Հ Եղեգնաձոր տանող ճանապարհի ձախ կողմում, պատվանդանին
5.       ԽԱՉՔԱՐ 1292 թ. 1,5 կմ հվ-աե   ձորի ձախ կողմում, հենած պատվանդանին
6.       ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ` ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1948 թ. գ. մ. Տ  

 

Ընդամենը` Վայոց ձորի մարզում՝

1380 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ

 
Հայաստանի Հանրապետության
կառավարության աշխատակազմի
ղեկավար-նախարար     
Մ. Թոփուզյան