Համարը 
N 8
Տեսակը 
Հիմնական
Տիպը 
Պաշտոնական պարզաբանում
Կարգավիճակը 
Գործում է
Սկզբնաղբյուրը 
ՀՀԳՏ 2008.09.01/29(303)
Ընդունման վայրը 
Երևան
Ընդունող մարմինը 
Հարկային պետական ծառայություն
Ընդունման ամսաթիվը 
13.08.2008
Ստորագրող մարմինը 
Հարկային պետական ծառայության պետ
Ստորագրման ամսաթիվը 
13.08.2008
Վավերացնող մարմինը 
Վավերացման ամսաթիվը 
Ուժի մեջ մտնելու ամսաթիվը 
13.08.2008
Ուժը կորցնելու ամսաթիվը 


ՀՀ ԿԱՌԱՎԱՐՈՒԹՅԱՆՆ ԱՌԸՆԹԵՐ ՀԱՐԿԱՅԻՆ ՊԵՏԱԿԱՆ ԾԱՌԱՅՈՒԹՅԱՆ ՊԱՇՏՈՆԱԿԱՆ ՊԱՐԶԱԲԱՆՈՒՄԸ ԾԱՌԱՅՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՄԱՏՈՒՑՄԱՆ ՈՐՈՇ ԴԵՊՔԵՐՈՒՄ ԱԱՀ-Ի ՀԱՇՎԱՐԿՄԱՆ ԵՎ ՎՃԱՐՄԱՆ ՊԱՐՏԱՎՈՐՈՒԹՅԱՆ ԾԱԳՄԱՆ ՊԱՀԻ ԵՎ ՀԱՇՎԱՆՑՄԱՆ ԺԱՄԿԵՏԻ ՈՐՈՇՄԱՆ ՄԱՍԻՆ

 

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

 

ԿԱՌԱՎԱՐՈՒԹՅԱՆՆ ԱՌԸՆԹԵՐ ՀԱՐԿԱՅԻՆ ՊԵՏԱԿԱՆ ԾԱՌԱՅՈՒԹՅՈՒՆ

 

13 օգոստոսի 2008 թ.
ք. Երևան

  N 8

 

ՊԱՇՏՈՆԱԿԱՆ ՊԱՐԶԱԲԱՆՈՒՄ

 

ԾԱՌԱՅՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՄԱՏՈՒՑՄԱՆ ՈՐՈՇ ԴԵՊՔԵՐՈՒՄ ԱԱՀ-Ի ՀԱՇՎԱՐԿՄԱՆ ԵՎ ՎՃԱՐՄԱՆ ՊԱՐՏԱՎՈՐՈՒԹՅԱՆ ԾԱԳՄԱՆ ՊԱՀԻ ԵՎ ՀԱՇՎԱՆՑՄԱՆ ԺԱՄԿԵՏԻ ՈՐՈՇՄԱՆ ՄԱՍԻՆ

 

«Ավելացված արժեքի հարկի մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքի`

ա) 6-րդ հոդվածի 2-րդ կետի համաձայն` ԱԱՀ-ով հարկվող գործարք (գործառնություն) է համարվում «ծառայությունների մատուցումը` ապրանքների մատակարարում չհամարվող գործարք (գործառնություն), որն իրականացվում է որևէ ձևով կատարվող հատուցման դիմաց, ներառյալ ոչ նյութական ակտիվների իրացումը (փոխանցումը): Ծառայությունների մատուցում է համարվում նաև ապրանքների և անշարժ գույքի վարձակալությունը»,

բ) 31-րդ հոդվածի համաձայն` «ԱԱՀ վճարողների կողմից հարկվող գործարքների (գործառնությունների) իրականացման դեպքում ապրանքների մատակարարման և ծառայությունների մատուցման, անհատույց (մասնակի հատուցմամբ) սպառման, ինչպես նաև դրա հետ կապված հարկային պարտավորության (ԱԱՀ-ի հաշվարկման) ծագման պահ է համարվում այն պահը, երբ տեղի է ունեցել ներքոհիշյալ դեպքերից որևէ մեկը`

1) ապրանքները առաքվել կամ հանձնվել են գնորդներին կամ ծառայությունները մատուցվել են պատվիրատուներին….»,

գ) 8-րդ հոդվածի 4-րդ կետի համաձայն` սահմանված կարգով Հայաստանի Հանրապետությունում որպես ձեռնարկատիրական գործունեություն իրականացնող չգրանցված oտարերկրյա անձանց կողմից Հայաստանի Հանրապետությունում ԱԱՀ-ով հարկվող գործարքներ իրականացնելիս (ներառյալ այդ անձանց սեփականությունը հանդիսացող ապրանքներ ներմուծելիս) պայմանագրային հարաբերությունների կողմ (ներառյալ կոնտրագենտ) հանդիսացող Հայաստանի Հանրապետության անձինք (քաղաքացիները, անհատ ձեռնարկատերերը, իրավաբանական անձինք, տեղական ինքնակառավարման և պետական մարմինները) այդ գործարքների գծով oտարերկրյա անձանց փոխարեն կրում են հարկային պարտավորություն` սույն oրենքով սահմանված ընդհանուր կարգով և ժամկետներում: Այդ գործարքների գծով ԱԱՀ-ով հարկվող շրջանառությունը որոշվում է սույն հոդվածով սահմանված կարգով»:

Ղեկավարվելով «Իրավական ակտերի մասին» Հայաստանի Հանրապետության oրենքով սահմանված իրավական ակտի մեկնաբանման և դրա վերաբերյալ պաշտոնական պարզաբանումներ տալու համար սահմանված նորմերով` պաշտոնապես պարզաբանում եմ.

1. «Ավելացված արժեքի հարկի մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքի 31-րդ հոդվածի 1-ին կետին համապատասխան ԱԱՀ-ի գծով հարկային պարտավորության ծագման պահը որոշելիս, օրենքի 6-րդ հոդվածի իմաստով ծառայությունների (այսուհետ` ծառայությունների) մատուցման դեպքերում, ԱԱՀ-ի գծով հարկային պարտավորությունը ծագած է համարվում այն պահին, որ պահին ծառայությունը կհամարվի մատուցված:

2. ԱԱՀ-ով հարկման առումով ծառայության մատուցված համարելու պահը որոշվում է ստորև նշված պահերից մեկով` կիրառման հաջորդականության որոշման կարգով (ծառայության մատուցման պահը ստորև նշված այն դրույթով որոշվողն է, որն ունի ամենափոքր հերթական համարը).

Ծառայությունը մատուցված համարելու պահ (օր) է համարվում`

1) ծառայություն մատուցողի պարտավորությունները կատարված համարելու պահը, եթե այն կարող է որոշվել ելնելով պայմանագրի տվյալ տեսակի համար օրենքով սահմանված դրույթներից կամ պայմաններից: Օրինակ` պահատվության պայմանագրով ի պահ վերցված գույքի հետ վերադարձման պահին ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պահատուի հանդեպ պահառուի պարտավորությունը կատարված է: Ըստ այդմ` պահառուի մոտ ԱԱՀ-ի գծով հարկային պարտավորության առաջացման պահ պետք է համարվի այդ գույքի հետ վերադարձման պահը,

2) օրենքով և պայմանագրով ծառայությունները փուլ առ փուլ մատուցելու հնարավորության դեպքում` տվյալ փուլի մասով ծառայություն մատուցողի պարտավորությունները կատարված համարելու պահը: Օրինակ` կապալի պայմանագրի պարագայում Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիական օրենսգրքով նախատեսված է, որ «կողմերի համաձայնությամբ` պայմանագրում կարող են նախատեսվել աշխատանքի առանձին փուլերի ավարտի (միջանկյալ) ժամկետներ» (հոդված 706): Կապալի պայմանագրով աշխատանքների կատարման առանձին փուլերի ժամկետներ նախատեսված լինելու դեպքում տվյալ փուլի աշխատանքների կատարման ժամկետ պետք է համարվի պայմանագրով սահմանված համապատասխան ժամկետը,

3) այն պահը, որը գործարար շրջանակներում ընդունված սովորույթներին համապատասխան, համարվում է ծառայությունը մատուցված համարելու պահ: Գործարար շրջանակներում ընդունված սովորույթներին համապատասխան` անընդհատ բնույթ ունեցող որոշ ծառայությունների մասով կողմերը ծառայության մատուցման ժամանակաշրջան են համարում մատուցված ծառայությունների դիմաց վճարման ենթակա ժամանակաշրջանը: Այդ ժամանակաշրջանը ավարտվելու պահն էլ համարվում է ծառայությունը մատուցված համարելու պահ: Օրինակ` հեռախոսային, ինտերնետային կապի, աղբահանության ծառայությունների դիմաց վճարման ենթակա ժամանակաշրջան (ծառայության մատուցման ժամանակաշրջան) է համարվում ամիսը: (Վճարման ենթակա ժամանակաշրջանը` վճարում կատարելու ժամկետը չէ, այլ ծառայությունների մատուցման այն ժամանակահատվածը, որը լրանալու դեպքում ծառայություն ստացողը պարտավոր է կատարել այդ ժամանակահատվածում ստացած ծառայություների դիմաց վճարում),

4) այն պահը, որում ծառայություն մատուցողը պայմանագրին համապատասխան իրավունք է ձեռք բերել, չվերադարձնելով նախկինում ստացված` ծառայության չմատուցված մասին համապատասխանող գումարը (բացառությամբ` օրենքով նախավճար համարվող գումարի), դադարեցնել ծառայության մատուցումը,

5) այն հաշվետու ժամանակաշրջանի վերջին օրը, որում ակնհայտ է դարձել, որ ծառայություն ստացողը առնվազն տվյալ հաշվետու ժամանակաշրջանում արդեն իսկ ստացել էր այդ ծառայությունը, իսկ պայմանագրով նախատեսված դեպքում` տվյալ փուլով նախատեսված ծառայությունը,

6) ծառայություն մատուցողի կողմից հաշվարկային փաստաթղթի, կատարողական ակտի կամ ծառայություն մատուցելու վերաբերյալ այլ փաստաթղթի (այսուհետ` հաշվարկային փաստաթղթի) վրա ակցեպտի` ծառայության մատուցման ընդունման օրը: Հաշվարկային փաստաթուղթը որպես ծախսը (եկամուտը) հիմնավորող փաստաթուղթ հանդիսանալու դեպքերում, ծառայություն ստացողի կողմից ծառայության ընդունումը պետք է հաստատվի հաշվարկային փաստաթղթի ստորագրությամբ, իսկ օրենքով սահմանված դեպքերում նաև կնիքով:

3. Հայաստանի Հանրապետությունում որպես ձեռնարկատիրական գործունեություն վարող` սահմանված կարգով չգրանցված անձանց (այսուհետ` օտարերկրյա անձ) կողմից Հայաստանի Հանրապետության անձանց կողմից ծառայությունների մատուցման դեպքերում ծառայության մատուցված համարելու պահը որոշվում է սույն պարզաբանման 2-րդ կետին համապատասխան:

4. Հայաստանի Հանրապետությունում սահմանված կարգով գրանցված անձանցից ստացած ծառայությունների գծով դուրս գրված հարկային հաշիվներում առանձնացված ԱԱՀ-ի գումարները հաշվանցվում են հաշվի առնելով ծառայությունը մատուցված համարվելու վերը նշված ժամկետները, ինչպես նաև հաշվանցումների կատարման համար օրենքով սահմանված պայմանները (բանկային փոխանցմամբ վճարում, հարկային հաշիվների վերաբերյալ տեղեկությունների ներկայացում և այլ) և սահմանափակումները (օրենքի 26-րդ և 27-րդ հոդվածներ):

5. Այն դեպքերում, երբ օտարերկրյա անձի կողմից մատուցված ծառայության մասով ԱԱՀ հաշվարկելու և վճարելու պարտավորությունը «Ավելացված արժեքի հարկի մասին» Հայաստանի Հանրապետության 8-րդ հոդվածի 4-րդ կետին համապատասխան ծագում է մեկ հաշվետու ժամանակաշրջանում, իսկ օտարերկրյա անձի կողմից ներկայացված հաշվարկային փաստաթղթերը ստացվում են հետո` ապա հարկ վճարողը պետք է ճշգրտի այն հաշվետու ժամանակաշրջանի ԱԱՀ-ի հաշվարկները, որում ծագել է ԱԱՀ հաշվարկելու և վճարելու պարտավորությունը: Ճշգրտումը պետք է կատարվի ԱԱՀ-ի ճշգրտված հաշվարկ ներկայացնելու միջոցով:

Եթե ԱԱՀ հաշվարկելու և վճարելու պարտավորությունը ծագելու հաշվետու ժամանակաշրջանը ընդգրկված է եղել հարկային մարմնի կողմից ավելացված արժեքի հարկի գծով ստուգման ժամանակաշրջանում, ապա ԱԱՀ-ի գծով պարտավորությունները ճշգրտվում են հարկ վճարողի դիմումի հիման վրա իրականացվող վերստուգման արդյունքներով:

 

ՀՀ կառավարությանն առընթեր

հարկային պետական

ծառայության պետ`

Վ. Բարսեղյան