ԵՎՐԱՍԻԱԿԱՆ ՏՆՏԵՍԱԿԱՆ ՀԱՄԱՅՆՔ ՄԱՔՍԱՅԻՆ ՄԻՈՒԹՅԱՆ ՀԱՆՁՆԱԺՈՂՈՎԻ ՈՐՈՇՈՒՄԸ «ՍՆՆԴԱՄԹԵՐՔԻ ՄԱԿՆՇՄԱՆ ՄԱՍԻՆ» ՄԱՔՍԱՅԻՆ ՄԻՈՒԹՅԱՆ ՏԵԽՆԻԿԱԿԱՆ ԿԱՆՈՆԱԿԱՐԳԻ ԸՆԴՈՒՆՄԱՆ ՄԱՍԻՆ

ԵՎՐԱՍԻԱԿԱՆ ՏՆՏԵՍԱԿԱՆ ՀԱՄԱՅՆՔ

ՄԱՔՍԱՅԻՆ ՄԻՈՒԹՅԱՆ ՀԱՆՁՆԱԺՈՂՈՎ

Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ

9 դեկտեմբերի 2011 թվականի

թիվ 881

քաղ. Մոսկվա

«ՍՆՆԴԱՄԹԵՐՔԻ ՄԱԿՆՇՄԱՆ ՄԱՍԻՆ» ՄԱՔՍԱՅԻՆ ՄԻՈՒԹՅԱՆ ՏԵԽՆԻԿԱԿԱՆ ԿԱՆՈՆԱԿԱՐԳԻ ԸՆԴՈՒՆՄԱՆ ՄԱՍԻՆ

«Բելառուսի Հանրապետությունում, Ղազախստանի Հանրապետությունում և Ռուսաստանի Դաշնությունում տեխնիկական կանոնակարգման միասնական սկզբունքների և կանոնների մասին» 2010 թվականի նոյեմբերի 18-ի համաձայնագրի 13-րդ հոդվածին համապատասխան՝ Մաքսային միության հանձնաժողովը (այսուհետ՝ Հանձնաժողով) որոշեց.

1. Ընդունել «Սննդամթերքի մակնշման մասին» Մաքսային միության տեխնիկական կանոնակարգը (ՄՄ ՏԿ 022/2011) (կցվում է)։

2. Հաստատել, որ՝

2.1. «Սննդամթերքի մակնշման մասին» Մաքսային միության տեխնիկական կանոնակարգը (այսուհետ՝ Տեխնիկական կանոնակարգ) ուժի մեջ է մտնում 2013 թվականի հուլիսի 1-ից.

2.2. մինչև 2015 թվականի փետրվարի 15-ը թույլատրվում է սննդամթերքի արտադրությունը և շրջանառության մեջ դնելը՝ Մաքսային միության նորմատիվ իրավական ակտերով կամ Մաքսային միության անդամ պետության օրենսդրությամբ սահմանված՝ սննդամթերքի մակնշմանը ներկայացվող պարտադիր պահանջներին համապատասխան՝ մինչև Տեխնիկական կանոնակարգն ուժի մեջ մտնելու օրը.

2.3. սույն որոշման 2.2 ենթակետին համապատասխան շրջանառության մեջ դրված արտադրանքի շրջանառությունը թույլատրվում է արտադրանքի՝ Մաքսային միության անդամ պետության օրենսդրությանը համապատասխան սահմանված պիտանիության ժամկետի ընթացքում։

3. Հանձնաժողովի քարտուղարությանը՝ Կողմերի հետ համատեղ պատրաստել Տեխնիկական կանոնակարգի իրականացման համար անհրաժեշտ միջոցառումների պլանի նախագիծը, և սույն որոշումն ուժի մեջ մտնելու օրվանից եռամսյա ժամկետում ապահովել դրա ներկայացումը Հանձնաժողովի հաստատմանը՝ սահմանված կարգով։

4. Կողմերին՝

4.1. մինչև Տեխնիկական կանոնակարգն ուժի մեջ մտնելու օրը սահմանել Տեխնիկական կանոնակարգի պահանջները պահպանելու նկատմամբ պետական հսկողություն (վերահսկողություն) իրականացնելու համար պատասխանատու պետական հսկողության (վերահսկողության) մարմիններին և դրա մասին տեղեկացնել Հանձնաժողովին.

4.2. Տեխնիկական կանոնակարգն ուժի մեջ մտնելու օրվանից ապահովել Տեխնիկական կանոնակարգի պահանջները պահպանելու նկատմամբ պետական հսկողության (վերահսկողության) իրականացումը՝ հաշվի առնելով սույն որոշման 2.2-2.3 ենթակետերը։

5. Սույն որոշումն ուժի մեջ է մտնում դրա պաշտոնական հրապարակման օրվանից։

Մաքսային միության հանձնաժողովի անդամներ՝

Հաստատված է Մաքսային միության հանձնաժողովի 2011 թվականի դեկտեմբերի 9-ի թիվ 881 որոշմամբ

ՄԱՔՍԱՅԻՆ ՄԻՈՒԹՅԱՆ

ՏԵԽՆԻԿԱԿԱՆ ԿԱՆՈՆԱԿԱՐԳ

________________________________________________________________________

ՄՄ ՏԿ 022/2011

Սննդամթերքի մակնշման մասին

Բովանդակություն

Նախաբան

Հոդված 1.

Կիրառության ոլորտը

Հոդված 2.

Սահմանումները

Հոդված 3.

Շուկայում շրջանառության կանոնները

Հոդված 4.

Սննդամթերքի մականշվածքին ներկայացվող պահանջները

4.1. Փաթեթավորված սննդամթերքի մականշվածքին ներկայացվող պահանջները

4.2. Տրանսպորտային փաթեթվածքում տեղադրված սննդամթերքի մականշվածքին ներկայացվող ընդհանուր պահանջները

4.3. Սննդամթերքի անվանման ձևավորմանը ներկայացվող ընդհանուր պահանջները

4.4. Սննդամթերքի բաղադրությունը մականշվածքում նշելուն ներկայացվող ընդհանուր պահանջները

4.5. Փաթեթավորված սննդամթերքի քանակը մականշվածքում նշելուն ներկայացվող ընդհանուր պահանջները

4.6. Սննդամթերքի պատրաստման ամսաթիվը մականշվածքում նշելուն ներկայացվող ընդհանուր պահանջները

4.7. Սննդամթերքի պիտանիության ժամկետը մականշվածքում նշելուն ներկայացվող ընդհանուր պահանջները

4.8. Սննդամթերքն արտադրողի, արտադրողի կողմից լիազորված անձի, ներմուծողի անվանումն ու գտնվելու վայրը մականշվածքում նշելուն ներկայացվող ընդհանուր պահանջները

4.9. Սննդամթերքի սննդային արժեքը մականշվածքում նշելուն ներկայացվող ընդհանուր պահանջները

4.10. Սննդամթերքի տարբերակիչ հատկանիշների մասին տեղեկատվությունը մականշվածքում նշելուն ներկայացվող ընդհանուր պահանջները

4.11. Սննդամթերքում գենաձևափոխված օրգանիզմների օգտագործմամբ ստացված բաղադրիչների առկայության մասին տեղեկությունները մականշվածքում նշելուն ներկայացվող պահանջները

4.12. Մականշվածքի տեղեկությունները հասանելի դարձնելու եղանակներին ներկայացվող պահանջները

Հոդված 5.

Սննդամթերքի մակնշմանը ներկայացվող պահանջների համապատասխանության ապահովումը

Հավելված 1.

Բաղադրիչների տեսակները, որոնց անվանումները կարող են փոխարինվել սննդամթերքի տեսակների անվանումներով

Հավելված 2.

Հիմնական սննդանյութերի և էներգիայի միջին օրական պահանջը՝ սննդամթերքի մակնշում կատարելու համար

Հավելված 3.

Սննդամթերքի էներգետիկ արժեքի ցուցանիշների արժեքները կլորացնելու կանոնները

Հավելված 4.

Սննդամթերքի հիմնական սննդանյութերի էներգետիկ արժեքի վերահաշվարկման գործակիցները

Հավելված 5.

Սննդամթերքի տարբերակիչ հատկանիշների մասին տեղեկատվությունը սննդամթերքի մականշվածքում օգտագործելու դեպքում գործող պայմանները

Նախաբան

1. Մաքսային միության սույն Տեխնիկական կանոնակարգը մշակվել է «Բելառուսի Հանրապետությունում, Ղազախստանի Հանրապետությունում և Ռուսաստանի Դաշնությունում տեխնիկական կանոնակարգման միասնական սկզբունքների և կանոնների մասին» 2010 թվականի նոյեմբերի 18-ի համաձայնագրին համապատասխան։

2. Մաքսային միության սույն Տեխնիկական կանոնակարգը մշակվել է Մաքսային միության միասնական մաքսային տարածքում սննդամթերքին՝ դրա մակնշման մասով ներկայացվող՝ կիրառության և կատարման համար պարտադիր միասնական պահանջներ սահմանելու, Մաքսային միության միասնական մաքսային տարածքում շրջանառության մեջ դրվող սննդամթերքի ազատ տեղափոխումն ապահովելու նպատակով։

1. Մաքսային միության սույն Տեխնիկական կանոնակարգը տարածվում է Մաքսային միության միասնական մաքսային տարածքում շրջանառության մեջ դրվող սննդամթերքի վրա՝ դրա մակնշման մասով։

2. Մաքսային միության սույն Տեխնիկական կանոնակարգը չի տարածվում այն սննդամթերքի վրա, որի արտադրությունն իրականացվում է հանրային սննդի կազմակերպությունների կողմից հանրային սննդի ծառայություններ մատուցելու գործընթացում՝ արտադրման վայրում սպառելու նպատակով, նաև՝ այն սննդամթերքի վրա, որի արտադրությունն իրականացվում է ֆիզիկական անձանց կողմից մասնավոր օժանդակ տնտեսություններում՝ ոչ ձեռնարկատիրական գործունեություն իրականացնելու նպատակով։

3. Մաքսային միության սույն Տեխնիկական կանոնակարգով սահմանվում են սննդամթերքին՝ դրա մակնշման մասով ներկայացվող պահանջները՝ սպառողներին մոլորության մեջ գցող գործողությունները կանխելու նպատակով՝ սննդամթերքի մասին հավաստի տեղեկատվության սպառողների իրավունքների իրականացումն ապահովելու մասով։

4. Մաքսային միության սույն Տեխնիկական կանոնակարգը կիրառելիս պետք է հաշվի առնվեն Մաքսային միության տեխնիկական կանոնակարգերի լրացուցիչ պահանջները սննդամթերքի առանձին տեսակների նկատմամբ՝ դրանց մակնշման մասով, որոնք չեն հակասում սույն Տեխնիկական կանոնակարգին։

Մաքսային միության սույն Տեխնիկական կանոնակարգում կիրառվում են հետևյալ եզրույթները և դրանց սահմանումները՝

սննդամթերքի պատրաստման ամսաթիվ՝ սննդամթերքի արտադրության տեխնոլոգիական պրոցեսի ավարտի ամսաթիվ,

սննդամթերքի տարբերակիչ հատկանիշների մասին տեղեկատվություն՝ սննդամթերքի մասին տեղեկություններ, որոնք վկայում են սննդամթերքի այնպիսի հատկությունների առկայության մասին, որոնք թույլ են տալիս այն տարբերակել այլ սննդամթերքից (այդ թվում՝ սննդային արժեքի, ծագման վայրի, բաղադրության, այլ հատկությունների մասին),

ներդիր-թերթիկ՝ տեղեկակիր, որի վրա զետեղվում է մականշվածքը և որը տեղադրվում է սպառողական փաթեթվածքի և (կամ) տրանսպորտային փաթեթվածքի մեջ կամ կցվում է սպառողական փաթեթվածքին և (կամ) տրանսպորտային փաթեթվածքին,

պիտակ՝ տեղեկակիր, որի վրա զետեղվում է մականշվածքը և որն ամրացվում է սպառողական փաթեթվածքին և (կամ) տրանսպորտային փաթեթվածքին, այդ թվում՝ սոսնձելու միջոցով,

սննդամթերքի մականշվածք՝ սննդամթերքի մասին տեղեկատվություն, որը գրառումների, նկարների, նշանների, պայմանանշանների, այլ նշագրումների և (կամ) դրանց համակցության ձևով զետեղված է սպառողական փաթեթվածքի, տրանսպորտային փաթեթվածքի վրա կամ սպառողական փաթեթվածքին և (կամ) տրանսպորտային փաթեթվածքին ամրացված, կամ դրանց մեջ տեղադրված, կամ դրանց կցվող այլ տեսակի տեղեկակրի վրա,

սպառող՝ ֆիզիկական անձ, որը մտադիր է պատվիրել կամ ձեռք բերել սննդամթերք կամ պատվիրում, ձեռք է բերում կամ օգտագործում է սննդամթերքը՝ բացառապես անձնական, ընտանեկան, կենցաղային և այլ կարիքների համար, որոնք առնչություն չունեն ձեռնարկատիրական գործունեություն իրականացնելու հետ,

սննդամթերքի համար մտածված անուն՝ բառ կամ բառակապակցություն, որը կարող է լինել որպես սննդամթերքի անվանման լրացում։ Սննդամթերքի համար մտածված անունը կարող է չարտացոլել դրա սպառողական հատկությունները և չպետք է փոխարինի սննդամթերքի անվանմանը,

սննդամթերք ձեռք բերող՝ իրավաբանական կամ ֆիզիկական անձ, այդ թվում՝ սպառողը, որը ձեռք է բերում սննդամթերքը ցանկացած նպատակով օգտագործելու համար,

փաթեթավորված սննդամթերք՝ սպառողական փաթեթվածքում տեղադրված սննդամթերք։

Սույն հոդվածով չսահմանված եզրույթները Մաքսային միության սույն Տեխնիկական կանոնակարգում կիրառվում են Մաքսային միության օրենսդրությամբ սահմանված իմաստներով։

Սննդամթերքը շուկայում շրջանառության մեջ է դրվում դրա մականշվածքը Մաքսային միության սույն Տեխնիկական կանոնակարգին, ինչպես նաև Մաքսային միության մյուս այն տեխնիկական կանոնակարգերին համապատասխանելու դեպքում, որոնց գործողությունը տարածվում է սննդամթերքի վրա։

4.1. Փաթեթավորված սննդամթերքի մականշվածքին ներկայացվող պահանջները

1. Փաթեթավորված սննդամթերքի մականշվածքը պետք է ներառի հետևյալ տեղեկությունները՝

1) սննդամթերքի անվանումը,

2) սննդամթերքի բաղադրությունը՝ բացառությամբ սույն հոդվածի 4.4 մասի 7-րդ կետով նախատեսված դեպքերի և եթե Մաքսային միության՝ սննդամթերքի առանձին տեսակներին առնչվող տեխնիկական կանոնակարգերով այլ բան նախատեսված չէ,

3) սննդամթերքի քանակը,

4) սննդամթերքի պատրաստման ամսաթիվը,

5) սննդամթերքի պիտանիության ժամկետը,

6) սննդամթերքի պահպանման պայմանները, որոնք սահմանված են արտադրողի կողմից կամ նախատեսված են Մաքսային միության՝ սննդամթերքի առանձին տեսակներին առնչվող տեխնիկական կանոնակարգերով։ Այն սննդամթերքի համար, որի որակն ու անվտանգությունը փոխվում են սննդամթերքը փչանալուց պաշտպանող փաթեթվածքը բացելուց հետո, նշվում են նաև փաթեթվածքը բացելուց հետո պահպանման պայմանները,

7) սննդամթերքն արտադրողի անվանումը և գտնվելու վայրը կամ սննդամթերքն արտադրող անհատ ձեռնարկատիրոջ ազգանունը, անունը, հայրանունը և գտնվելու վայրը (այսուհետ՝ արտադրողի անվանում և գտնվելու վայր), ինչպես նաև Մաքսային միության սույն Տեխնիկական կանոնակարգով սահմանված դեպքերում՝ արտադրողի կողմից լիազորված անձի անվանումն ու գտնվելու վայրը, ներմուծող կազմակերպության անվանումն ու գտնվելու վայրը կամ անհատ ձեռնարկատեր հանդիսացող ներմուծողի ազգանունը, անունը, հայրանունը և գտնվելու վայրը (այսուհետ՝ ներմուծողի անվանում և գտնվելու վայր),

8) սննդամթերքի օգտագործմանը, այդ թվում՝ դրա պատրաստմանը վերաբերող խորհուրդները և (կամ) սահմանափակումները, եթե սննդամթերքի օգտագործումն առանց տվյալ խորհուրդների կամ սահմանափակումների դժվարանում է կամ կարող է վնաս հասցնել սպառողների առողջությանը, նրանց գույքին, հանգեցնել սննդամթերքի համային հատկությունների նվազմանը կամ կորստին,

9) սննդամթերքի սննդային արժեքի ցուցանիշները՝ հաշվի առնելով սույն հոդվածի 4.9 մասի դրույթները,

10) սննդամթերքում՝ գենաձևափոխված օրգանիզմների (այսուհետ՝ ԳՁՕ) օգտագործմամբ ստացված բաղադրիչների առկայության մասին տեղեկությունները,

11) Մաքսային միության անդամ պետությունների շուկայում արտադրանքի շրջանառության միասնական նշանը։

2. Փաթեթավորված սննդամթերքի՝ սույն հոդվածի 4.1 մասի 1-ին կետով նախատեսված և գրառումների ձևով կատարված մականշվածքը պետք է զետեղվի ռուսերենով և Մաքսային միության անդամ պետության պետական լեզվով (լեզուներով)՝ Մաքսային միության անդամ պետության (պետությունների) օրենսդրության (օրենսդրությունների) մեջ համապատասխան պահանջների առկայության դեպքում՝ բացառությամբ սույն հոդվածի 4.8 մասի 3-րդ կետում նշված դեպքերի։

3. Փաթեթավորված սննդամթերքի մականշվածքում կարող են նշվել լրացուցիչ տեղեկություններ, այդ թվում՝ տեղեկություններ այն փաստաթղթի մասին, որին համապատասխան արտադրվել և կարող է նույնականացվել սննդամթերքը, սննդամթերքի համար մտածված անունը, ապրանքային նշանը, ապրանքային նշանի նկատմամբ բացառիկ իրավունք ունեցողի մասին տեղեկությունները, սննդամթերքի ծագման վայրի անվանումը, լիցենզիան տրամադրողի անվանումը և գտնվելու վայրը, կամավոր հավաստագրման համակարգերի նշանները։

4. Փաթեթավորված սննդամթերքի մականշվածքին ներկայացվող լրացուցիչ պահանջները, որոնք չեն հակասում Մաքսային միության սույն Տեխնիկական կանոնակարգի պահանջներին, կարող են սահմանվել Մաքսային միության՝ սննդամթերքի առանձին տեսակներին առնչվող տեխնիկական կանոնակարգերում։

5. Ոչ ալկոհոլային խմիչքները, որոնց մեջ կոֆեինի պարունակությունը գերազանցում է 150 մգ/լ-ն, և (կամ) դեղաբույսերը և դրանց լուծամզվածքները՝ մարդու օրգանիզմին տոնուս հաղորդելու համար բավարար քանակով, պետք է մակնշվեն «Խորհուրդ չի տրվում օգտագործել մինչև 18 տարեկան երեխաներին, հղիության և կրծքով կերակրելու ժամանակ, ինչպես նաև նյարդային բարձր գրգռվածությունից, անքնությունից, զարկերակային բարձր ճնշումից տառապող անձանց» գրառմամբ։

4.2. Տրանսպորտային փաթեթվածքում տեղադրված սննդամթերքի մականշվածքին ներկայացվող ընդհանուր պահանջները

1. Տրանսպորտային փաթեթվածքի մականշվածքը, որում տեղադրված է սննդամթերքը, պետք է պարունակի հետևյալ տեղեկությունները՝

1) սննդամթերքի անվանումը,

2) սննդամթերքի քանակը,

3) սննդամթերքի պատրաստման ամսաթիվը,

4) սննդամթերքի պիտանիության ժամկետը,

5) սննդամթերքի պահման պայմանները,

6) տեղեկությունները, որոնցով հնարավոր է նույնականացնել սննդամթերքի խմբաքանակը (օրինակ՝ խմբաքանակի համարը),

7) սննդամթերքն արտադրողի անվանումը և գտնվելու վայրը կամ սննդամթերքն արտադրող անհատ ձեռնարկատիրոջ ազգանունը, անունը, հայրանունը և գտնվելու վայրը։

Եթե տրանսպորտային փաթեթվածքի մեջ տեղադրված է առանց սպառողական փաթեթվածքի սննդամթերք, որն արտադրողի կողմից նախատեսված է հետագա չափածրարման համար (կոնֆետներ, շաքարավազ և այլ սննդամթերք), ապա տրանսպորտային փաթեթվածքի մականշվածքը, որի մեջ տեղադրված է այդ սննդամթերքը, պետք է համապատասխանի սույն հոդվածի 4.1 մասի 1-ին կետով նախատեսված պահանջներին։

2. Տրանսպորտային փաթեթվածքի մեջ տեղադրված սննդամթերքի՝ սույն հոդվածի 4.2 մասի 1-ին կետով նախատեսված և գրառումների ձևով կատարված մականշվածքը պետք է զետեղվի ռուսերենով և Մաքսային միության անդամ պետության պետական լեզվով (լեզուներով)՝ Մաքսային միության անդամ պետության (պետությունների) օրենսդրության (օրենսդրությունների) մեջ համապատասխան պահանջների առկայության դեպքում՝ բացառությամբ սույն հոդվածի 4.8 մասի 3-րդ կետում նշված դեպքերի։

3. Եթե սույն հոդվածի 4.1 մասի 1-ին կետով նախատեսված և տրանսպորտային փաթեթվածքի մեջ տեղադրված՝ սննդամթերքի սպառողական փաթեթվածքի վրա զետեղված մականշվածքը կարող է այդ սննդամթերքը սպառողներին հասանելի դարձվել առանց տրանսպորտային փաթեթվածքի ամբողջականությունը խախտելու, ապա թույլատրվում է նշված մականշվածքը չզետեղել տրանսպորտային փաթեթվածքի վրա։

4. Տրանսպորտային փաթեթվածքի մեջ տեղադրված սննդամթերքի մականշվածքում կարող են նշվել լրացուցիչ տեղեկություններ, այդ թվում՝ տեղեկություններ այն փաստաթղթի մասին, որին համապատասխան արտադրվել և կարող է նույնականացվել սննդամթերքը, սննդամթերքի համար մտածված անունը, ապրանքային նշանը, ապրանքային նշանի նկատմամբ բացառիկ իրավունք ունեցողի մասին տեղեկությունները, սննդամթերքի ծագման վայրի անվանումը, լիցենզիան տրամադրողի անվանումը և գտնվելու վայրը, կամավոր հավաստագրման համակարգերի նշանները։

5. Տրանսպորտային փաթեթվածքում փաթեթավորված սննդամթերքի մականշվածքին ներկայացվող լրացուցիչ պահանջները, որոնք չեն հակասում Մաքսային միության սույն Տեխնիկական կանոնակարգի պահանջներին, կարող են սահմանվել Մաքսային միության՝ սննդամթերքի առանձին տեսակներին առնչվող տեխնիկական կանոնակարգերում։

4.3. Սննդամթերքի անվանման ձևավորմանը ներկայացվող ընդհանուր պահանջները

1. Սննդամթերքի՝ մականշվածքում նշվող անվանումը պետք է թույլ տա մթերքը դասել սննդամթերքի շարքին, ստույգ բնութագրի այն և թույլ տա այն տարբերակել այլ սննդամթերքից։

2. Մաքսային միության՝ սննդամթերքի առանձին տեսակներին առնչվող տեխնիկական կանոնակարգերն ուժի մեջ մտնելու դեպքում սննդամթերքի անվանումը պետք է համապատասխանի դրանց պահանջներին։

3. Սննդամթերքի ֆիզիկական հատկությունների և (կամ) դրա մշակման հատուկ եղանակների մասին տեղեկատվությունը (վերականգնված, ապխտած, մարինացված, աղացած, իոնացնող ճառագայթմամբ մշակված, սուբլիմացված սննդամթերք և դրա մասին նմանատիպ տեղեկատվություն) ներառվում է սննդամթերքի անվանման մեջ կամ տեղակայվում անմիջապես անվանման կողքին, եթե այդ տեղեկատվության բացակայությունը կարող է մոլորության մեջ գցել սպառողին (ձեռք բերողին)։ Սննդամթերքի առանձին տեսակներին առնչվող այդ տեղեկատվությանը ներկայացվող պահանջները սահմանվում են Մաքսային միության՝ սննդամթերքի առանձին տեսակներին առնչվող տեխնիկական կանոնակարգերով։

4. Սննդամթերքի անվանման մեջ չի թույլատրվում նշել բաղադրիչներ, եթե դրանք կամ դրանց վերամշակումից ստացվող արտադրանքը չեն մտնում սննդամթերքի բաղադրության մեջ։

5. Եթե սննդամթերքի բաղադրության մեջ օգտագործվում է բուրավետիչ, ապա այդ բուրավետիչով փոխարինված և սննդամթերքի բաղադրության մեջ չմտնող բաղադրիչի անվանումը թույլատրվում է ներառել սննդամթերքի անվանման մեջ՝ կիրառելով հետևյալ բառերը՝ համով և (կամ) բույրով։

6. Սննդամթերքի անվանումը նշելուն ներկայացվող լրացուցիչ պահանջները, որոնք չեն հակասում Մաքսային միության սույն Տեխնիկական կանոնակարգի պահանջներին, կարող են սահմանվել Մաքսային միության՝ սննդամթերքի առանձին տեսակներին առնչվող տեխնիկական կանոնակարգերում։

4.4. Սննդամթերքի բաղադրությունը մականշվածքում նշելուն ներկայացվող ընդհանուր պահանջները

1. Սննդամթերքի բաղադրության մեջ մտնող բաղադրիչները նշվում են սննդամթերքի արտադրման պահի դրությամբ դրանց զանգվածային մասի նվազման կարգով, եթե Մաքսային միության՝ սննդամթերքի առանձին տեսակներին առնչվող տեխնիկական կանոնակարգերի պահանջներով այլ բան սահմանված չէ։ Տվյալ բաղադրիչները նշելուց անմիջապես առաջ պետք է զետեղվի «Բաղադրությունը» գրառումը։

2. Սննդամթերքի մեջ բարդ բաղադրիչի (երկու և ավելի բաղադրիչներից կազմված) առկայության դեպքում սննդամթերքի բաղադրության մեջ, սույն հոդվածի 4.4 մասի 1-ին կետի պահանջների պահպանմամբ, նշվում է այդ բարդ բաղադրիչի բաղադրության մեջ մտնող բոլոր բաղադրիչների ցանկը, կամ նշվում է բարդ բաղադրիչը, որին փակագծերում ավելացվում են բաղադրիչները՝ իրենց զանգվածային մասի նվազման կարգով։ Այն դեպքում, երբ բարդ բաղադրիչի զանգվածային մասը կազմում է 2 տոկոս և դրանից պակաս, թույլատրվում է չնշել նրա մեջ մտնող բաղադրիչները՝ բացառությամբ սննդային հավելումների, բուրավետիչների և դրանց բաղադրության մեջ մտնող սննդային հավելումների, կենսաբանական ակտիվ նյութերի և դեղաբույսերի, բաղադրիչների, որոնք ստացվել են ԳՁՕ-ների և սույն հոդվածի 4.4 մասի 14-րդ կետում նշված բաղադրիչների կիրառմամբ։

3. Եթե սննդամթերքի մեջ պարունակվում են 2 տոկոս և դրանից պակաս զանգվածային մաս ունեցող բաղադրիչներ, ապա թույլատրվում է դրանք նշել ցանկացած հերթականությամբ՝ այն բաղադրիչներից հետո, որոնց զանգվածային մասը կազմում է 2 տոկոսից ավելի, եթե Մաքսային միության՝ սննդամթերքի առանձին տեսակներին առնչվող տեխնիկական կանոնակարգերով այլ բան սահմանված չէ։

4. Սննդամթերք հանդիսացող բաղադրիչի անվանումը նշվում է սննդամթերքի բաղադրության մեջ՝ սույն հոդվածի 4.3 մասի պահանջներին համապատասխան։ Մաքսային միության սույն Տեխնիկական կանոնակարգի 1-ին հավելվածով նախատեսված բաղադրիչների անվանումները սննդամթերքի բաղադրության մեջ կարող են նշվել սննդամթերքի համապատասխան տեսակների անվանումների տակ՝ բացառությամբ այն դեպքերի, երբ այդ բաղադրիչների անվանումներն օգտագործվել են սննդամթերքի անվանման մեջ։

5. Սննդամթերքի մեջ բուրավետիչի առկայության դեպքում բաղադրության մասին մականշվածքը պետք է պարունակի «բուրավետիչ(ներ)» բառը։ Սննդամթերքի համար մտածված անունը՝ սննդամթերքի բաղադրության մեջ բուրավետիչների մասով, թույլատրվում է չնշել։

6. Սննդամթերքի բաղադրության մեջ սննդային հավելման առկայության դեպքում պետք է նշվեն ֆունկցիոնալ (տեխնոլոգիական) նշանակությունը (թթվայնության կարգավորիչ, կայունացուցիչ, էմուլգատոր, ֆունկցիոնալ (տեխնոլոգիական) այլ նշանակություն) և սննդային հավելման անվանումը, որը կարող է փոխարինվել սննդային հավելման ինդեքսով՝ Համարակալման միջազգային համակարգի (ՀՄՀ) կամ Համարակալման եվրոպական համակարգի (Е) համաձայն։ Եթե սննդային հավելումն ունի բազմազան ֆունկցիոնալ նշանակություններ, ապա նշվում է դրա օգտագործման նպատակին համապատասխանող ֆունկցիոնալ նշանակությունը։ Չի պահանջվում սննդամթերքի բաղադրության մեջ նշել սննդամթերքի արտադրության ժամանակ որպես բաղադրիչ օգտագործվող ածխածնի երկօքսիդը՝ սննդամթերքի մականշվածքում «Գազավորված» կամ համանման գրառում ներառելու դեպքում։

7. Չի պահանջվում նշել սննդամթերքի բաղադրությունը ստորև նշվածների համար՝

1) թարմ մրգեր (ներառյալ հատապտուղները) և բանջարեղեն (ներառյալ կարտոֆիլը), որոնք կեղևահան չեն, կտրատված չեն կամ նման եղանակով մշակված չեն,

2) քացախ, որն ստացվել է պարենային հումքի մեկ տեսակից (առանց այլ բաղադրիչներ ավելացնելու),

3) սննդամթերք, որը բաղկացած է մեկ բաղադրիչից՝ պայմանով, որ սննդամթերքի անվանումը թույլ է տալիս որոշել այդ բաղադրիչի առկայությունը։

8. Բացառությամբ սույն հոդվածի 4.4 մասի 14-րդ կետում նշված դեպքի՝ սննդամթերքի բաղադրիչների շարքին չեն դասվում և դրա բաղադրության մեջ նշվելու ենթակա չեն՝

1) այն նյութերը, որոնք սննդամթերքի արտադրության պրոցոսում հեռացվում են սննդամթերքի բաղադրության մեջ նշված բաղադրիչներից և արտադրության տեխնոլոգիական պրոցեսի հաջորդող փուլում ավելացվում են սննդամթերքի մեջ՝ առանց այդ ելանյութերի քանակը գերազանցելու,

2) այն նյութերը, որոնք մտնում են մեկ կամ մի քանի բաղադրիչների բաղադրության մեջ և չեն փոփոխում այդ բաղադրիչները պարունակող սննդամթերքի հատկությունները,

3) տեխնոլոգիական օժանդակ միջոցները, որոնք օգտագործվում են կոնկրետ սննդամթերքի արտադրության ժամանակ,

4) այն նյութերը, որոնք մտնում են բուրավետիչների կամ սննդային հավելումների բաղադրության մեջ որպես լուծիչներ, համաբուրավետիչ նյութերի կրիչներ։

9. Սննդամթերքի բաղադրության մեջ ջուրը կարող է չնշվել այն դեպքերում, եթե այն՝

1) օգտագործվում է սննդամթերքի արտադրության պրոցեսում՝ կոնցենտրացված, խտացրած կամ չոր սննդամթերքի վերականգնման համար,

2) մտնում է սննդամթերքի բաղադրության մեջ նշված հեղուկ բաղադրիչի (այդ թվում՝ արգանակի, մարինադի, աղալուծույթի, օշարակի, աղաջրի) բաղադրության մեջ։

10. Սննդամթերքի արտադրության պրոցեսում կոնցենտրացված, խտացրած կամ չոր սննդամթերքից վերականգնված բաղադրիչները թույլատրվում է նշել՝ դրանց վերականգնումից հետո ստացված զանգվածային մասին համապատասխան։

11. Մրգերը (ներառյալ հատապտուղները), բանջարեղենը (ներառյալ կարտոֆիլը), ընկույզները, հացազգիները, սնկերը, համեմանքները, համեմունքները, որոնք մտնում են համապատասխան խառնուրդների մեջ և ըստ զանգվածային մասի էականորեն չեն տարբերվում, սննդամթերքի բաղադրության մեջ կարող են նշվել ցանկացած հաջորդականությամբ՝ «փոփոխվող հարաբերակցություններով» գրառմամբ։

12. Այն սննդամթերքի մականշվածքը, որի բաղադրության մեջ մտնում են քաղցրացուցիչներ՝ շաքարասպիրտներ, սննդամթերքի բաղադրությունը նշելուց անմիջապես հետո պետք է լրացվի հետևյալ գրառմամբ. Պարունակում է քաղցրացուցիչ (քաղցրացուցիչներ)։ Չափից ավելի օգտագործման դեպքում կարող է (կարող են) ունենալ թուլացնող ազդեցություն։

13. Բաղադրիչները (այդ թվում՝ սննդային հավելումները, բուրավետիչները), կենսաբանական ակտիվ հավելումները, որոնց օգտագործումը կարող է առաջացնել ալերգիկ ռեակցիաներ կամ հակացուցված է հիվանդությունների առանձին տեսակների դեպքում և որոնք ներկայացված են սույն հոդվածի 4.4 մասի 14-րդ կետում, նշվում են սննդամթերքի բաղադրության մեջ՝ անկախ դրանց քանակից։

14. Ամենատարածված բաղադրիչների շարքին են դասվում ստորև նշվածները, որոնց օգտագործումը կարող է առաջացնել ալերգիկ ռեակցիաներ կամ հակացուցված է հիվանդությունների առանձին տեսակների դեպքում՝

1) գետնընկույզը և դրա վերամշակումից ստացվող արտադրանքը,

2) ասպարտամը և ասպարտամ-ացեսուլֆամի աղը,

3) մանանեխը և դրա վերամշակումից ստացվող արտադրանքը,

4) ծծմբի երկօքսիդը և սուլֆիտները, եթե դրանց ընդհանուր պարունակությունը կազմում է 10 միլիգրամից ավելի՝ մեկ կիլոգրամին կամ 10 միլիգրամ՝ մեկ լիտրին՝ ծծմբի երկօքսիդի վերահաշվարկով,

5) սնձան պարունակող հացազգիները և դրանց վերամշակումից ստացվող արտադրանքը,

6) քնջութը և դրա վերամշակումից ստացվող արտադրանքը,

7) լուպինը և դրա վերամշակումից ստացվող արտադրանքը,

8) կակղամորթները և դրանց վերամշակումից ստացվող արտադրանքը,

9) կաթը և դրա վերամշակումից ստացվող արտադրանքը, (այդ թվում՝ կաթնաշաքարը),

10) ընկույզները և դրանց վերամշակումից ստացվող արտադրանքը,

11) խեցգետնակերպերը և դրանց վերամշակումից ստացվող արտադրանքը,

12) ձուկը և դրա վերամշակումից ստացվող արտադրանքը (բացի ձկան դոնդողանյութից, որն օգտագործվում է որպես հիմնանյութ՝ վիտամիններ և կարոտինոիդներ պարունակող պատրաստուկների մեջ),

13) նեխուրը և դրա վերամշակումից ստացվող արտադրանքը,

14) սոյան և դրա վերամշակումից ստացվող արտադրանքը,

15) հավկիթները և դրանց վերամշակումից ստացվող արտադրանքը։

15. Չի պահանջվում սննդամթերքի մականշվածքում նշել սույն հոդվածի 4.4 մասի 14-րդ կետում սահմանված բաղադրիչների ալերգեն հատկությունների մասին տեղեկությունները՝ բացառությամբ ասպարտամի և ասպարտամ-ացեսուլֆամի աղի մասին տեղեկությունների, ինչի դեպքում՝ եթե դրանք օգտագործվել են սննդամթերքի արտադրության ժամանակ, սննդամթերքի բաղադրութունը նշելուց հետո պետք է զետեղվի «Պարունակում է ֆենիլալանինի աղբյուր» գրառումը։

16. Իր բաղադրության մեջ հացահատիկային բաղադրիչներ պարունակող սննդամթերքի համար մթերքի բաղադրությունը նշելուց հետո թույլատրվում է զետեղել «Չի պարունակում սնձան» գրառումն այն դեպքում, երբ չեն օգտագործվել սնձան պարունակող հացահատիկային բաղադրիչներ կամ սնձանը հեռացվել է։

17. Եթե սույն հոդվածի 4.4 մասի 14-րդ կետում սահմանված բաղադրիչները չեն օգտագործվել սննդամթերքի արտադրության ժամանակ, սակայն դրանց առկայությունը սննդամթերքում լիովին բացառել հնարավոր չէ, ապա այդ բաղադրիչների հնարավոր առկայության մասին տեղեկատվությունը զետեղվում է սննդամթերքի բաղադրությունը նշելուց անմիջապես հետո։

18. Ներկանյութեր (ազոռուբին Е122, դեղին քինոլինային Е104, դեղին «արևի մայրամուտ» FCF Е110, կարմիր հմայիչ АС Е129, պոնսո 4R Е124 և տարտրազին Е102) պարունակող սննդամթերքի համար պետք է կատարվի նախազգուշացնող գրառում. պարունակում է ներկանյութ (ներկանյութեր), որը (որոնք) կարող է (կարող են) բացասական ազդեցություն ունենալ երեխաների ակտիվության և ուշադրության վրա։

Բացառություն են կազմում այն ալկոհոլային խմիչքները և սննդամթերքը, որոնց մեջ նշված ներկանյութերն օգտագործվում են սպանդային մթերքը և մսամթերքը մակնշելու կամ զատիկի համար նախատեսված հավկիթները մակնշելու կամ դեկորատիվ ներկելու համար։

4.5. Փաթեթավորված սննդամթերքի քանակը մականշվածքում նշելուն ներկայացվող ընդհանուր պահանջները

1. Փաթեթավորված սննդամթերքի քանակը նշվում է այդ մթերքի մականշվածքում՝ ծավալի (միլիլիտրերով, սանտիլիտրերով կամ լիտրերով), զանգվածի (գրամներով կամ կիլոգրամներով) կամ հաշվման միավորներով (հատերով)։ Ընդ որում, թույլատրվում է կիրառել տվյալ միավորների կրճատված անվանումները։ Թույլատրվում է չնշել հատով վաճառվող հավկիթների, մրգերի, բանջարեղենի զանգվածը կամ ծավալը։

2. Փաթեթավորված սննդամթերքի քանակը նշելու համար մեծության ընտրությունը՝ բացառությամբ հատով վաճառվող սննդամթերքի, կատարվում է՝ հաշվի առնելով ստորև նշված կանոնները, եթե Մաքսային միության՝ սննդամթերքի առանձին տեսակներին առնչվող տեխնիկական կանոնակարգերով այլ բան սահմանված չէ՝

- եթե սննդամթերքը հեղուկ է, ապա նշվում է դրա ծավալը,

- եթե սննդամթերքը մածուկանման է, մածուցիկ կամ մածապլաստիկ կոնսիստենցիայի, ապա նշվում է կամ դրա ծավալը, կամ զանգվածը,

- եթե սննդամթերքը պինդ է, սորուն, պինդ և հեղուկ նյութի խառնուրդ է, ապա նշվում է դրա զանգվածը։

Թույլատրվում է միաժամանակ կիրառել երկու մեծություններ՝ սննդամթերքի քանակը, օրինակ՝ զանգվածը և հատերի քանակը, զանգվածը և ծավալը նշելու համար։

3. Խմբային փաթեթվածքում սննդամթերքի քանակն անհրաժեշտ է նշել հետևյալ ձևով՝

3.1. եթե մեկ անվանում ունեցող սննդամթերքը փաթեթավորված է մի քանի սպառողական փաթեթվածքներում, ապա սննդամթերքի խմբային փաթեթվածքի վրա նշվում են մթերքի ընդհանուր քանակը և սպառողական փաթեթվածքների թիվը.

3.2. եթե փաթեթավորված սննդամթերքի խմբային փաթեթվածքի հատկությունները թույլ են տալիս լավ տեսնել սննդամթերքի քանակի մասին տեղեկությունները և հեշտությամբ հաշվել սպառողական փաթեթվածքների թիվը, ապա թույլատրվում է դրանք խմբային փաթեթվածքի վրա չնշել.

3.3. եթե փաթեթավորված սննդամթերքը կազմված է տարբեր տեսակներ և անվանումներ ունեցող մթերքներ պարունակող մի քանի սպառողական փաթեթվածքներից և (կամ) տարբեր անվանումներով առանձին արտադրատեսակներից, ապա փաթեթավորված սննդամթերքի խմբային փաթեթվածքի վրա նշվում են յուրաքանչյուր սպառողական փաթեթվածքում եղած մթերքների անվանումը և քանակը և (կամ) յուրաքանչյուր արտադրատեսակի անվանումը, հատերի քանակը կամ զանգվածը։

4. Տրանսպորտային փաթեթվածքում տեղադրված սննդամթերքի քանակը նշվում է ծավալի (միլիլիտրերով, սանտիլիտրերով կամ լիտրերով) կամ զանգվածի (գրամներով կամ կիլոգրամներով) միավորներով, կամ տրանսպորտային փաթեթվածքում եղած փաթեթավորման միավորների քանակով (հատերով)՝ նշելով յուրաքանչյուր փաթեթավորման միավորի մեջ տեղադրված սննդամթերքի քանակը։ Ընդ որում, թույլատրվում է կիրառել տվյալ միավորների կրճատված անվանումները։

5. Եթե սննդամթերքը տեղադրված է հեղուկ միջավայրում, օրինակ՝ ջրում, շաքարի ջրային լուծույթներում, սննդային թթուների ջրային լուծույթներում, աղի ջրային լուծույթներում, աղալուծույթներում, քացախում, մրգային կամ բանջարեղենային հյութերում, ապա սննդամթերքի ծավալը կամ զանգվածը հեղուկ միջավայրի հետ միասին նշելու հետ մեկտեղ, պետք է լրացուցիչ նշվի հեղուկ միջավայրում տեղադրված սննդամթերքի ծավալը կամ զանգվածը։ Տվյալ պահանջը տարածվում է նաև հեղուկ միջավայրում տեղադրված սննդամթերքի վրա՝ հետագա սառեցմամբ։

6. Չի թույլատրվում փաթեթավորված սննդամթերքի քանակի և փաթեթավորված սննդամթերքի քանակության արժեքների ընդգրկույթի վերաբերյալ անորոշ նշումը։

4.6. Սննդամթերքի պատրաստման ամսաթիվը մականշվածքում նշելուն ներկայացվող ընդհանուր պահանջները

1. Սննդամթերքի մականշվածքում դրա պատրաստման ամսաթվի նշումը՝ դրա պիտանիության ժամկետից կախված, կատարվում է հետևյալ բառերի կիրառմամբ.

1) «պատրաստման ամսաթիվը»՝ նշելով ժամը, օրը, ամիսը՝ մինչև 72 ժամ պիտանիության ժամկետի դեպքում,

2) «պատրաստման ամսաթիվը»՝ նշելով օրը, ամիսը, տարին՝ 72 ժամից մինչև երեք ամիս պիտանիության ժամկետի դեպքում,

3) «պատրաստման ամսաթիվը»՝ նշելով ամիսը, տարին կամ օրը, ամիսը, տարին՝ երեք ամիս և ավելի պիտանիության ժամկետի դեպքում,

4) «պատրաստման տարին»՝ շաքարի համար։

2. «Պատրաստման ամսաթիվը» բառերից հետո նշվում է սննդամթերքի պատրաստման ամսաթիվը կամ սպառողական փաթեթվածքի վրա այդ ամսաթիվը նշելու տեղը։

3. Սննդամթերքի մականշվածքում «պատրաստման ամսաթիվը» բառերը կարող են փոխարինվել «արտադրման ամսաթիվը» կամ իմաստով համանման բառերով։

4. Մաքսային միության՝ սննդամթերքի առանձին տեսակներին առնչվող տեխնիկական կանոնակարգերում «պատրաստման ամսաթիվը» բառերի փոխարեն կարող են սահմանվել այլ հասկացություններ, որոնցով որոշվում է սննդամթերքի առանձին տեսակների արտադրության տեխնոլոգիական պրոցեսի ավարտի ամսաթիվը, օրինակ՝ խմիչքների շշալցման ամսաթիվը, հավկիթների տեսակավորման ամսաթիվը, գյուղատնտեսական մշակաբույսերի բերքահավաքի տարին, վայրի մրգերի, ընկույզների, մեղվաբուծական մթերքների հավաքի տարին։

Սննդամթերքի պատրաստման ամսաթիվը նշելուն ներկայացվող լրացուցիչ պահանջները, որոնք չեն հակասում Մաքսային միության սույն Տեխնիկական կանոնակարգի պահանջներին, կարող են սահմանվել Մաքսային միության՝ սննդամթերքի առանձին տեսակներին առնչվող տեխնիկական կանոնակարգերում։

4.7. Սննդամթերքի պիտանիության ժամկետը մականշվածքում նշելուն ներկայացվող ընդհանուր պահանջները

1. Սննդամթերքի մականշվածքում դրա պիտանիության ժամկետի նշումը կատարվում է հետևյալ բառերի կիրառմամբ.

1) «պիտանի է մինչև»՝ նշելով ժամը, օրը, ամիսը՝ դրա մինչև 72 ժամ պիտանիության ժամկետի դեպքում,

2) «պիտանի է մինչև»՝ նշելով օրը, ամիսը, տարին՝ դրա 72 ժամից մինչև երեք ամիս պիտանիության ժամկետի դեպքում,

3) «պիտանի է մինչև … ավարտը»՝ նշելով ամիսը, տարին կամ «պիտանի է մինչև»՝ նշելով օրը, ամիսը, տարին՝ դրա առնվազն երեք ամիս պիտանիության ժամկետ ունենալու դեպքում։

2. Սննդամթերքի պիտանիության ժամկետը նշելու նպատակով կարող է կիրառվել «պիտանի է» բառը՝ նշելով օրերի, ամիսների կամ տարիների քանակը կամ մինչև 72 ժամ պիտանիության ժամկետի դեպքում՝ «պիտանի է» բառը՝ նշելով ժամերի քանակը։

3. «Պիտանի է մինչև», «պիտանի է», «պիտանի է մինչև ... ավարտը» բառերից հետո նշվում է կամ սննդամթերքի պիտանիության ժամկետը, կամ փաթեթվածքի վրա այդ ժամկետը նշելու տեղը։

4. Այն սննդամթերքի մականշվածքը, որի համար արտադրողը սահմանում է պիտանիության անսահմանափակ ժամկետ, պետք է լրացվի «Պիտանիության ժամկետը սահմանափակված չէ՝ պահպանման պայմանները պահպանելու դեպքում» գրառմամբ։

5. Սննդամթերքի մականշվածքում «պիտանի է մինչև», «պիտանի է», «պիտանի է մինչև... ավարտը» բառերը կարող են փոխարինվել «պիտանիության ժամկետ», «օգտագործել մինչև» կամ իմաստով համանման բառերով։

6. Սննդամթերքի պիտանիության ժամկետը նշելուն ներկայացվող լրացուցիչ պահանջները, որոնք չեն հակասում Մաքսային միության սույն Տեխնիկական կանոնակարգի պահանջներին, կարող են սահմանվել Մաքսային միության՝ սննդամթերքի առանձին տեսակներին առնչվող տեխնիկական կանոնակարգերում։

4.8. Սննդամթերքն արտադրողի, արտադրողի կողմից լիազորված անձի, ներմուծողի անվանումն ու գտնվելու վայրը մականշվածքում նշելուն ներկայացվող ընդհանուր պահանջները

1. Սննդամթերքն արտադրողի անվանումը և գտնվելու վայրը նշվում են սննդամթերքի մականշվածքում՝ անկախ սննդամթերքի՝ Մաքսային միության անդամ պետությունների տարածքում արտադրված լինելու կամ երրորդ երկրներից մատակարարվելու հանգամանքից։ Սննդամթերքն արտադրողի գտնվելու վայրը որոշվում է կազմակերպության կամ անհատ ձեռնարկատիրոջ պետական գրանցման վայրով։

2. Սպառողին (ձեռք բերողին) տրամադրվող տեղեկատվության մեջ անհրաժեշտ է կիրառել արտադրողի՝ պաշտոնապես գրանցված անվանումը և գտնվելու վայրը (հասցեն՝ ներառյալ երկիրը)։ Արտադրողի հասցեի հետ չհամընկնելու դեպքում նաև նշվում են արտադրության (արտադրությունների) և այն անձի հասցեն (հասցեները), որին արտադրողը լիազորել է՝ սպառողների (ձեռք բերողների) դժգոհություններն իր տարածքում ընդունելու համար (առկայության դեպքում)։

3. Երրորդ երկրներից մատակարարվող սննդամթերքն արտադրողի գտնվելու վայրի անվանման մասին տեղեկատվությունը թույլատրվում է նշել լատինական այբուբենի տառերով և արաբական թվանշաններով կամ սննդամթերքն արտադրողի գտնվելու վայրի երկրի պետական լեզվով (լեզուներով)՝ երկրի անվանումը ռուսերենով նշելու պայմանով։

4. Այն սննդամթերքի մականշվածքում, որի արտադրությունն իրականացնում են մի քանի արտադրողներ, կարող են նշվել յուրաքանչյուր արտադրողի անվանումն ու գտնվելու վայրը՝ պայմանով, որ սպառողներին (ձեռք բերողներին) յուրաքանչյուր արտադրողի մասին տեղեկացնելու եղանակը, օրինակ՝ տառերի, թվանշանների, պայմանանշանների կիրառումը, այլ տառատեսակով առանձնացումը, պետք է թույլ տա միանշանակորեն նույնականացնել կոնկրետ սննդամթերք արտադրողին։

5. Մթերքները, որոնք փաթեթավորվել են ոչ իրենց պատրաստման վայրում (բացառությամբ այն դեպքերի, երբ մանրածախ առևտրով զբաղվող կազմակերպությունները սննդամթերքը փաթեթավորում են սպառողական փաթեթվածքում), պետք է պարունակեն սույն հոդվածի 4.8 մասի 1-ին կետով նախատեսված տեղեկատվությունն այն արտադրողի և իրավաբանական անձի կամ անհատ ձեռնարկատիրոջ մասին, որոնք սննդամթերքի փաթեթավորումը ոչ դրա պատրաստման վայրում իրականացնում են դրա հետագա իրացման համար կամ այլ իրավաբանական անձի կամ անհատ ձեռնարկատիրոջ պատվերով։

6. Եթե արտադրողն ունի արտադրողի կողմից լիազորված անձ, ապա արտադրողի կողմից լիազորված այդ անձի անվանումը և գտնվելու վայրը պետք է նշվեն սննդամթերքի մականշվածքում։

7. Երրորդ երկրներից մատակարարվող սննդամթերքի մականշվածքում նշվում են ներմուծողի անվանումը և գտնվելու վայրը։

4.9. Սննդամթերքի սննդային արժեքը մականշվածքում նշելուն ներկայացվող ընդհանուր պահանջները

1. Սննդամթերքի սննդային արժեքը, որը նշվում է դրա մականշվածքում, ներառում է հետևյալ ցուցանիշները՝

1) էներգետիկ արժեքը (կալորիականությունը),

2) սպիտակուցների, ճարպերի, ածխաջրերի քանակությունը,

3) վիտամինների և հանքային նյութերի քանակությունը։

2. Բուրավետիչների, մաստակի, սուրճի, բնական հանքային ջրի, շշալցված խմելու ջրի, սննդային հավելումների, հում սննդամթերքի (սնկերի, մթերատու կենդանիների և թռչնի, ձկան սպանդից ստացված մթերքների, բանջարեղենի (ներառյալ կարտոֆիլը), մրգերի (ներառյալ հատապտուղները), կերակրի աղի, համեմանքների, համեմունքների, քացախի, թեյի սննդային արժեքը կարող է չնշվել, եթե Մաքսային միության՝ սննդամթերքի տվյալ տեսակներին առնչվող տեխնիկական կանոնակարգերով այլ բան սահմանված չէ։ Սննդամթերքի այլ տեսակների սննդային արժեքը կարող է չնշվել՝ Մաքսային միության՝ սննդամթերքի առանձին տեսակներին առնչվող տեխնիկական կանոնակարգերով նախատեսված դեպքերում։

3. Սննդամթերքի սննդային արժեքը պետք է ներկայացվի սննդամթերքի 100 գրամի կամ 100 միլիլիտրի և (կամ) մեկ չափաբաժնի (սննդամթերքի՝ մականշվածքում որպես մեկ չափաբաժին նշված սահմանված քանակություն՝ պարտադիր նշելով այդ չափաբաժնի քանակությունը) հաշվարկով։

4. Սննդամթերքի էներգետիկ արժեքը (կալորիականությունը) պետք է նշվի ջոուլներով և կալորիաներով կամ նշված մեծությունների պատիկային կամ մասային միավորներով։

5. Սննդանյութերի, այդ թվում՝ սպիտակուցների, ճարպերի, ածխաջրերի քանակությունը սննդամթերքում պետք է նշվի գրամով կամ նշված մեծությունների պատիկային կամ մասային միավորներով։

6. Սննդամթերքում վիտամինների և հանքային նյութերի քանակությունը պետք է նշվի Միավորների միջազգային համակարգի (ՄՀ) մեծությունների միավորներով (միլիգրամներով կամ միկրոգրամներով) կամ Մաքսային միության անդամ պետություններում կիրառման համար թույլատրված այլ մեծությունների միավորներով՝ Մաքսային միության անդամ պետությունների՝ չափումների միասնականության ապահովման բնագավառում օրենսդրությանը համապատասխան։

7. Սննդամթերքի սպիտակուցների, ճարպերի, ածխաջրերի քանակությունը և էներգետիկ արժեքը (կալորիականությունը) պետք է նշվեն այն սպիտակուցների, ճարպերի, ածխաջրերի և էներգետիկ արժեքի (կալորիականության) համար, որոնց դեպքում սննդամթերքի 100 գրամում կամ 100 միլիլիտրում կամ մեկ չափաբաժնում (եթե սննդային արժեքը ներկայացված է մեկ չափաբաժնի հաշվարկով) այդ քանակությունը կազմում է մեծահասակի՝ սպիտակուցների, ճարպերի, ածխաջրերի և էներգիայի միջին օրական պահանջն արտահայտող մեծությունների 2 և ավելի տոկոսը։ Այլ դեպքերում սննդամթերքի սպիտակուցների, ճարպերի, ածխաջրերի քանակությունը և էներգետիկ արժեքը (կալորիականությունը) կարող են նշվել ըստ արտադրողի հայեցողության։

8. Սննդամթերքում վիտամինների և հանքային նյութերի քանակությունը պետք է նշվի այն դեպքում, երբ վիտամինները և հանքային նյութերը սննդամթերքում ավելացվել են դրա արտադրության ժամանակ։ Այլ դեպքերում վիտամինների և հանքային նյութերի քանակությունը սննդամթերքում կարող է նշվել այն վիտամինների և հանքային նյութերի համար, որոնց դեպքում սննդամթերքի 100 գրամում կամ 100 միլիլիտրում, կամ մեկ չափաբաժնում (եթե սննդային արժեքը ներկայացված է մեկ չափաբաժնի հաշվարկով) այդ քանակությունը կազմում է մեծահասակի՝ վիտամինների և հանքային նյութերի միջին օրական պահանջն արտահայտող մեծությունների 5 և ավելի տոկոսը։

9. Մեծահասակի՝ սպիտակուցների, ճարպերի, ածխաջրերի և էներգիայի, վիտամինների, հանքային և այլ նյութերի միջին օրական պահանջն արտահայտող մեծությունները որոշվում են Մաքսային միության սույն Տեխնիկական կանոնակարգի 2-րդ հավելվածին համապատասխան։

Սննդամթերքի մականշվածքի մեջ սույն հոդվածի 4.9 մասի 7-րդ, 8-րդ, 9-րդ կետերում նշված՝ սննդային արժեքի ցուցանիշները և սպառողների առանձին կատեգորիաների համար նախատեսված սննդային արժեքը նշելու համար հաշվարկը կատարվում է ըստ սպառողների այդ կատեգորիայի համար միջին օրական պահանջի։

10. Կենսաբանական ակտիվ սննդային հավելումների համար՝ այն նյութերի մասով, որոնց աղբյուրը տվյալ կենսաբանական ակտիվ հավելումներն են, իսկ հարստացված սննդամթերքի համար՝ այն նյութերի մասով, որոնք օգտագործվել են այդ սննդամթերքի հարստացման համար, լրացուցիչ պետք է նշվի սննդային արժեքը՝ այն մեծությունների նկատմամբ տոկոսային հարաբերակցությամբ, որոնք որոշված են սույն հոդվածի 4.9 մասի 9-րդ կետով սահմանված կարգով։

11. Սպառողների կողմից պատրաստման ենթակա սննդամթերքի սննդային արժեքի ցուցանիշների արժեքներն այդ սննդամթերքի մականշվածքի մեջ նշվում են առանց հաշվի առնելու դրա հետագա պատրաստումը։

12. Սննդամթերքի սննդային արժեքի ցուցանիշները սննդամթերք արտադրողի կողմից սահմանվում են վերլուծական կամ հաշվարկային եղանակով։

13. Սննդամթերքի էներգետիկ արժեքը (կալորիականությունը) և դրանում սպիտակուցների, ճարպերի, ածխաջրերի պարունակությունը նշելիս կարող են կիրառվել սննդամթերքի սննդային արժեքի ցուցանիշների արժեքների կլորացման կանոնները՝ Մաքսային միության սույն Տեխնիկական կանոնակարգի 3-րդ հավելվածին համապատասխան, եթե Մաքսային միության՝ սննդամթերքի առանձին տեսակներին առնչվող տեխնիկական կանոնակարգերով այլ բան սահմանված չէ։

14. Սննդամթերքի սննդային արժեքի ցուցանիշների համար մականշվածքի վրա կարող է լրացուցիչ նշվել «Միջին արժեքները» գրառումը։

Սննդամթերքի էներգետիկ արժեքը (կալորիականությունը) սահմանելիս պետք է կիրառվեն սննդամթերքի հիմնական սննդանյութերը էներգետիկ արժեքի (կալորիականության) վերահաշվարկելու գործակիցները՝ Մաքսային միության սույն Տեխնիկական կանոնակարգի 4-րդ հավելվածին համապատասխան։

15. Սննդամթերքում ածխաջրերի պարունակությունը սահմանելիս հաշվի է առնվում դրանց՝ սննդամթերքում (բացառությամբ սննդային մանրաթելերի) պարունակվող և մարդու օրգանիզմում նյութափոխանակությանը մասնակցող քանակությունը, ինչպես նաև քաղցրացուցիչների՝ շաքարասպիրտների քանակությունը։

16. Վիտամին А-ի և պրովիտամին А-ի քանակությունը սահմանելիս կիրառվում է վերածման գործակիցն այն հաշվարկով, որ մեկ միկրոգրամ ռետինոլը կամ ռետինոլին համարժեք նյութը համապատասխանում է վեց միկրոգրամ բետա կարոտինին։

17. Սննդամթերքի սննդային արժեքը նշելուն ներկայացվող լրացուցիչ պահանջները, որոնք չեն հակասում Մաքսային միության սույն Տեխնիկական կանոնակարգի պահանջներին, կարող են սահմանվել Մաքսային միության՝ սննդամթերքի առանձին տեսակներին առնչվող տեխնիկական կանոնակարգերում։

4.10. Սննդամթերքի տարբերակիչ հատկանիշների մասին տեղեկատվությունը մականշվածքում նշելուն ներկայացվող ընդհանուր պահանջները

1. Սննդամթերքի տարբերակիչ հատկանիշների մասին տեղեկատվությունը մակնշման ժամանակ նշվում է կամավոր հիմունքներով։

2. Սննդամթերքի տարբերակիչ հատկանիշների մասին տեղեկատվությունը, այդ թվում՝ սննդամթերքում ԳՁՕ-ներից (կամ) ԳՁՕ-ների օգտագործմամբ ստացված բաղադրիչների բացակայության մասին տեղեկատվությունը, պետք է հաստատվի սննդամթերքի մականշվածքի մեջ այդ հայտարարությունը նշած անձի կողմից ինքնուրույն ձևավորված կամ այլ անձանց մասնակցությամբ իր կողմից ստացված ապացույցներով։ Սննդամթերքի տարբերակիչ հատկանիշների առկայության ապացույցները ենթակա են պահպանման այն կազմակերպություններում կամ անհատ ձեռնարկատերերի մոտ, որոնք տվյալ սննդամթերքը շրջանառության մեջ են դնում Մաքսային միության միասնական մաքսային տարածքում, և ներկայացվում են Մաքսային միության օրենսդրությամբ նախատեսված դեպքերում։

3. Մաքսային միության սույն Տեխնիկական կանոնակարգի 5-րդ հավելվածում նշված՝ սննդամթերքի տարբերակիչ հատկանիշների մասին տեղեկատվությունը կարող է օգտագործվել միայն այդ հավելվածում ներկայացված պայմանների պահպանման դեպքում, եթե Մաքսային միության՝ սննդամթերքի առանձին տեսակներին առնչվող տեխնիկական կանոնակարգերով այլ բան սահմանված չէ։ Սննդամթերքի տարբերակիչ հատկանիշների մասին՝ Մաքսային միության սույն Տեխնիկական կանոնակարգի 5-րդ հավելվածում չնշված տեղեկատվությունը կարող է օգտագործվել սննդամթերքի մականշվածքում՝ սույն հոդվածի 4.10 մասի 2-րդ կետի պահանջները կամ Մաքսային միության՝ սննդամթերքի առանձին տեսակներին առնչվող տեխնիկական կանոնակարգերով սահմանված պահանջները պահպանելու դեպքում։

4. Սննդային արժեքի մասով սննդամթերքի տարբերակիչ հատկանիշների մասին տեղեկատվությանը կից սննդամթերքի մականշվածքի մեջ պետք է նշվի համապատասխան այն սննդանյութերի քանակությունը, որոնցով որոշվում է սննդամթերքի սննդային արժեքը։

4.11. Սննդամթերքում գենաձևափոխված օրգանիզմների օգտագործմամբ ստացված բաղադրիչների առկայության մասին տեղեկությունները մականշվածքում նշելուն ներկայացվող պահանջները

1. ԳՁՕ-ների օգտագործմամբ ստացված սննդամթերքի, այդ թվում՝ դեզօքսիռիբոնուկլեինաթթու (ԴՆԹ) և սպիտակուց չպարունակող սննդամթերքի համար պետք է նշվի հետևյալ տեղեկատվությունը՝ «գենետիկորեն ձևափոխված մթերք» կամ «գենաձևափոխված օրգանիզմներից ստացված մթերք» կամ «մթերքը պարունակում է գենաձևափոխված օրգանիզմների բաղադրիչներ»։

Այն դեպքում, երբ արտադրողը սննդամթերքի արտադրության ժամանակ չի օգտագործել գենաձևափոխված օրգանիզմներ, սննդամթերքում ԳՁՕ-ի 0,9 տոկոս և դրանից պակաս պարունակությունը համարվում է պատահական կամ տեխնիկապես չվերացվող խառնուկ, և այդ սննդամթերքը չի դասվում ԳՁՕ պարունակող սննդամթերքների շարքին։ Այդ սննդամթերքի մակնշման ժամանակ ԳՁՕ-ի առկայության մասին տեղեկություններ չեն նշվում։

2. Այն սննդամթերքի համար, որն ստացվել է գենաձևափոխված միկրոօրգանիզմներից (մանրէներից, խմորասնկերից և միցելային սնկերից, որոնց գենետիկ նյութը փոփոխված է գենային ինժեներիայի մեթոդների կիրառմամբ) (այսուհետ՝ ԳՁՄ) կամ ստացվել է այդ միկրոօրգանիզմների օգտագործմամբ, պարտադիր նշվում է հետևյալ տեղեկատվությունը՝

- կենդանի ԳՁՄ-ներ պարունակողների համար՝ «Մթերքը պարունակում է կենդանի գենաձևափոխված միկրոօրգանիզմներ»,

- ոչ կենսունակ ԳՁՄ-ներ պարունակողների համար՝ «Մթերքն ստացվել է գենաձևափոխված միկրոօրգանիզմների օգտագործմամբ»,

- տեխնոլոգիական ԳՁՄ-ներից ազատվածների կամ ԳՁՄ-ներից ազատված բաղադրիչների օգտագործմամբ ստացվածների համար՝ «Մթերքը պարունակում է գենաձևափոխված միկրոօրգանիզմների օգտագործմամբ ստացված բաղադրիչներ»։

3. Սննդամթերքի մականշվածքում ԳՁՕ-ների առկայության մասին տեղեկություններ չեն նշվում օգտագործված տեխնոլոգիական օժանդակ միջոցների մասով, որոնք պատրաստված են ԳՁՕ-ներից կամ դրանց օգտագործմամբ։

4.12. Մականշվածքի տեղեկությունները հասանելի դարձնելու եղանակներին ներկայացվող պահանջները

1. Սննդամթերքի մականշվածքը, որը նախատեսված է սույն հոդվածի 4.1 մասի 1-ին կետով և 4.2 մասի 1-ին կետով, պետք է լինի հասկանալի, դյուրընթեռնելի, հավաստի և մոլորության մեջ չգցի սպառողներին (ձեռք բերողներին), ընդ որում՝ գրառումները, նշանները, պայմանանշանները պետք է կոնտրաստային լինեն այն ֆոնի նկատմամբ, որի վրա զետեղված է մականշվածքը։ Մականշվածքի զետեղման եղանակը պետք է ապահովի սննդամթերքի պիտանիության ամբողջ ժամկետի ընթացքում դրա պահպանվածությունը՝ արտադրողի կողմից սահմանված պահպանման պայմանները պահպանելու դեպքում։

2. Սույն հոդվածի 4.1 մասի 1-ին կետի 1-ին, 4-6-րդ ենթակետերով և 4.4 մասի 13-րդ կետով նախատեսված տեղեկությունները պետք է զետեղվեն սպառողական փաթեթվածքի և (կամ) այնպիսի պիտակի վրա, որի հեռացումը սպառողական փաթեթվածքից դժվարացված է։

3. Սույն հոդվածի 4.1 մասի 1-ին կետի 2-րդ, 3-րդ, 7-11-րդ ենթակետերով նախատեսված տեղեկությունները պետք է զետեղվեն սպառողական փաթեթվածքի և (կամ) պիտակի, և (կամ) ներդիր-թերթիկի վրա, և (կամ) յուրաքանչյուր փաթեթավորման միավորում տեղադրվող կամ յուրաքանչյուր փաթեթավորման միավորին կցվող ներդիր-թերթիկի վրա։

4. Այն դեպքում, երբ սննդամթերքի սպառողական փաթեթվածքի ամենամեծ կողմի մակերեսը չի գերազանցում 10 քառակուսի սանտիմետրը, սույն հոդվածի 4.1 մասի 2-րդ կետով (բացառությամբ սույն հոդվածի 4.4 մասի 13-րդ կետով նախատեսված տեղեկությունների) և 1-ին կետի 3-րդ, 7-11-րդ ենթակետերով նախատեսված տեղեկությունները պետք է զետեղվեն սպառողական փաթեթվածքի և (կամ) պիտակի վրա, և (կամ) ներդիր-թերթիկի վրա, որը տեղադրվում է յուրաքանչյուր սպառողական փաթեթվածքում կամ յուրաքանչյուր տրանսպորտային փաթեթվածքում կամ կցվում է յուրաքանչյուր սպառողական փաթեթվածքին կամ յուրաքանչյուր տրանսպորտային փաթեթվածքին։

5. Մանրածախ առևտրի կազմակերպությունների կողմից սպառողի բացակայությամբ սննդամթերքի չափածրարման դեպքում սպառողական փաթեթվածքի կամ դրան փակցված պիտակի վրա պետք է նշվեն սննդամթերքի անվանումը, դրա պատրաստման ամսաթիվը, պիտանիության ժամկետը և պահպանման պայմանները։ Սույն հոդվածի 4.1 մասի 1-ին կետով և 4.4 մասի 13-րդ կետով նախատեսված այլ տեղեկությունները սպառողին հասանելի են դարձվում այդ սննդամթերքի հիմնավորված ընտրության հնարավորությունն ապահովող ցանկացած եղանակով (այդ թվում՝ տեղեկությունները մթերքի սպառողական փաթեթվածքի և (կամ) պիտակի վրա, և (կամ) յուրաքանչյուր փաթեթավորման միավորում տեղադրվող կամ յուրաքանչյուր փաթեթավորման միավորին կցվող ներդիր-թերթիկի վրա զետեղելու միջոցով)։

6. Անմիջապես տրանսպորտային փաթեթվածքում տեղադրված սննդամթերքի, ինչպես նաև մանրածախ առևտրի կազմակերպությունների կողմից սպառողի ներկայությամբ չափածրարվող սննդամթերքի վերաբերյալ՝ սույն հոդվածի 4.1 մասի 1-ին կետով և 4.4 մասի 13-րդ կետով նախատեսված տեղեկությունները սպառողին հասանելի են դարձվում այդ սննդամթերքի հիմնավորված ընտրության հնարավորությունն ապահովող ցանկացած եղանակով։

7. Անմիջապես տրանսպորտային փաթեթվածքում տեղադրված սննդամթերքի՝ սույն հոդվածի 4.2 մասով նախատեսված մականշվածքը պետք է զետեղվի տրանսպորտային փաթեթվածքի և (կամ) պիտակի վրա, և (կամ) յուրաքանչյուր տրանսպորտային փաթեթվածքում տեղադրվող կամ յուրաքանչյուր տրանսպորտային փաթեթվածքին կցվող ներդիր-թերթիկի վրա, կամ պարունակվի սննդամթերքն ուղեկցող փաստաթղթերում։

8. Սննդամթերքի մականշվածքը չպետք է պարունակի այնպիսի սննդամթերքի պատկեր, որը չի պարունակվում սպառողական փաթեթվածքում կամ չի օգտագործվել սպառողական փաթեթվածքում գտնվող սննդամթերքի կամ սննդամթերքի բաղադրիչների արտադրության ժամանակ, կամ որի համը և (կամ) բույրը նման չէ սպառողական փաթեթվածքում գտնվող սննդամթերքի բաղադրության մեջ մտնող բաղադրիչների համին կամ բույրին՝ բացառությամբ սույն հոդվածի 4.12 մասի 9-րդ կետով նախատեսված դեպքերի։

9. Սննդամթերքի մականշվածքը, որը զետեղված է այնպիսի ճաշատեսակի պատկերի տեսքով, որի պատրաստման ժամանակ կիրառվում է այդ սննդամթերքը, պետք է ուղեկցվի «պատրաստված ճաշատեսակի տարբերակ» բառերով կամ իմաստով համանման բառերով։

1. Մաքսային միության սույն Տեխնիկական կանոնակարգին սննդամթերքի մակնշման համապատասխանությունն ապահովվում է անմիջապես մակնշմանը ներկայացվող դրա պահանջների կատարմամբ և Մաքսային միության՝ սննդամթերքի առանձին տեսակներին առնչվող տեխնիկական կանոնակարգերի պահանջների կատարմամբ, որոնցով սահմանվում են դրա մակնշմանը ներկայացվող լրացուցիչ պահանջներ։

Հավելված 1 «Սննդամթերքի մակնշման մասին» Մաքսային միության տեխնիկական կանոնակարգի (ՄՄ ՏԿ 022/2011)

Բաղադրիչների տեսակները, որոնց անվանումները կարող են փոխարինվել սննդամթերքի տեսակների անվանումներով

Հավելված 2 «Սննդամթերքի մակնշման մասին» Մաքսային միության տեխնիկական կանոնակարգի (ՄՄ ՏԿ 022/2011)

Հավելված 3 «Սննդամթերքի մակնշման մասին» Մաքսային միության տեխնիկական կանոնակարգի (ՄՄ ՏԿ 022/2011)

Աղյուսակ 1

Սննդամթերքի սպիտակուցների, ճարպերի, ածխաջրերի քանակությունների արժեքների կլորացման կանոնները

Աղյուսակ 2

Հավելված 4 «Սննդամթերքի մակնշման մասին» Մաքսային միության տեխնիկական կանոնակարգի (ՄՄ ՏԿ 022/2011)

1. Էներգետիկ արժեքը, որն անհրաժեշտ է նշել, հաշվարկվում է վերահաշվարկման հետևյալ գործակիցների կիրառմամբ՝

Հավելված 5 «Սննդամթերքի մակնշման մասին» Մաքսային միության տեխնիկական կանոնակարգի (ՄՄ ՏԿ 022/2011)

Պաշտոնական հրապարակման օրը՝ 20 մարտի 2026 թվական: