Համարը 
N 1929-Ն
Տեսակը 
Հիմնական
Տիպը 
Որոշում
Կարգավիճակը 
Գործում է
Սկզբնաղբյուրը 
ՀՀՊՏ 2005.02.02/9(381) Հոդ.175
Ընդունման վայրը 
Երևան
Ընդունող մարմինը 
ՀՀ կառավարություն
Ընդունման ամսաթիվը 
30.12.2004
Ստորագրող մարմինը 
ՀՀ վարչապետ
Ստորագրման ամսաթիվը 
20.01.2005
Վավերացնող մարմինը 
ՀՀ Նախագահ
Վավերացման ամսաթիվը 
22.01.2005
Ուժի մեջ մտնելու ամսաթիվը 
03.02.2005
Ուժը կորցնելու ամսաթիվը 


ՀՀ ԿԱՌԱՎԱՐՈՒԹՅԱՆ ՈՐՈՇՈՒՄԸ ՀՀ ՏԱՎՈՒՇԻ ՄԱՐԶԻ ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԵՎ ՄՇԱԿՈՒՅԹԻ ԱՆՇԱՐԺ ՀՈՒՇԱՐՁԱՆՆԵՐԻ ՊԵՏԱԿԱՆ ՑՈՒՑԱԿԸ ՀԱՍՏԱՏԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ

 

«Վավերացնում եմ»
Հայաստանի Հանրապետության
Նախագահ Ռ. Քոչարյան
22 հունվարի 2005 թ.

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԿԱՌԱՎԱՐՈՒԹՅՈՒՆ

Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ

30 դեկտեմբերի 2004 թվականի N 1929-Ն

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՏԱՎՈՒՇԻ ՄԱՐԶԻ ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԵՎ ՄՇԱԿՈՒՅԹԻ ԱՆՇԱՐԺ ՀՈՒՇԱՐՁԱՆՆԵՐԻ ՊԵՏԱԿԱՆ ՑՈՒՑԱԿԸ ՀԱՍՏԱՏԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ

«Պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ու պատմական միջավայրի պահպանության և օգտագործման մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքի 13-րդ հոդվածին համապատասխան՝ Հայաստանի Հանրապետության կառավարությունը որոշում է.

1. Հաստատել Հայաստանի Հանրապետության Տավուշի մարզի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների պետական ցուցակը՝ համաձայն հավելվածի։

2. Ուժը կորցրած ճանաչել Հայկական ՍՍՀ Մինիստրների խորհրդի 1983 թվականի հուլիսի 4-ի «Հայկական ՍՍՀ տարածքում պետական պահպանության տակ վերցված պատմության և կուլտուրայի հուշարձանների և նրանց պահպանական գոտիների ցուցակների հաստատման մասին» N 377 որոշման 1-ին կետը՝ նախկին Նոյեմբերյանի, Շամշադինի, Իջևանի և Դիլիջանի քաղաքային սովետի պատմության և կուլտուրայի հուշարձանների ցուցակի մասով։

3. Սույն որոշումն ուժի մեջ է մտնում  պաշտոնական հրապարակմանը հաջորդող օրվանից։

Հայաստանի Հանրապետության
վարչապետ

Ա. Մարգարյան

2005 թ. հունվարի 20
Երևան

 

 

 Հավելված
ՀՀ կառավարության 2004 թվականի
դեկտեմբերի 30-ի N 1929-Ն որոշման

Պ Ե Տ Ա Կ Ա Ն  Ց ՈՒ Ց Ա Կ

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԵՎ ՄՇԱԿՈՒՅԹԻ ԱՆՇԱՐԺ ՀՈՒՇԱՐՁԱՆՆԵՐԻ

10.  ՏԱՎՈՒՇԻ  ՄԱՐԶ *

10.1  ԻՋԵՎԱՆ  քաղաք

Հուշ-արձանի համարը

Հուշարձանի ենթահամարը

(ենթահամարները)

Հուշարձանախումբը, հուշարձանը

Ժամանակը

Տեղը բնակավայրի նկատմամբ, հասցեն

Նշանա-կությունը. հանրա-պետական/ տեղական

Ծանոթագրություն

1

2

3

4

5

6

7

8

9

1

     

ԱՄՐՈՑ

Ք.ա. 2-1 հազ., 10-13 դդ.

քաղաքից 14-15 կմ հվ-ամ, «Աղջկա բերդ» ամրոցից 2 կմ աե, ձորի պռնկին

Հ

 

2

     

ԱՄՐՈՑ

13-17 դդ.

քաղաքից 10 կմ ամ, Իջևան-Դիլիջան խճուղու ձախակողմյան անմատչելի ժայռերի վրա, «Մոլլա Ղայա» վայրում

Տ

փոքր, ավերված

3

     

ԱՄՐՈՑ «ԱՂՋԿԱ ԲԵՐԴ»

13-17 դդ.

քաղաքից 16 կմ հվ-ամ, անտառապատ սարի գագաթին

Հ

այլ անվանում` «Կըզ-Կալա»

4

     

ԱՄՐՈՑ «ՄԱՆԹԱՇ» («ԱՇՈՏ ԵՐԿԱԹԻ ԲԵՐԴ»)

10-13 դդ.

քաղաքից 10 կմ հվ-ամ, Աղստև գետի աջափնյա լեռնագագաթին

Հ

այլ անվանում` «Կարա-Կալա»

__________________

* Հուշարձանների պետական ցուցակը կազմելիս հիմք է ընդունվել «Հայաստանի Հանրապետության վարչատարածքային բաժանման մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքով սահմանված կառուցվածքը` մարզի և բնակավայրերի նույն համարակալմամբ:

5.

     

ԱՐՁԱՆ` ՀՐ. ՆԵՐՍԻՍՅԱՆԻ

1985 թ.

քաղաքի մեջ, մշակույթի տան դիմաց

     Հ

քանդ.` Գր. Բաղամյան, միջազգային սիմպոզիումի գործերից է   

6.

     

ԱՐՁԱՆ «ՎԱՀԱԳՆ ՎԻՇԱՊԱՔԱՂ»

1986 թ.

Անկախության փողոցի սկզբնամասում

Հ

քանդ.` Ա. Դավթյան, միջազգային սիմպոզիումի գործերից է 

7.

     

ԲԱՑՕԹՅԱ ՑՈՒՑԱԴՐՈՒԹՅՈՒՆ` ԺԱՄԱՆԱԿԱԿԻՑ ՔԱՆԴԱԿԻ

1985-1991 թթ.

մանկական զբոսայգում

Հ

Քանդակները կերտվել և տեղադրվել են միջազգային սիմպոզիումների ընթացքում, կազմակերպիչ` Սարո Սարուխանյան

 

7.1.

   

Խաչքար

1995 թ.

 

Հ

քանդ.` Ա. Դավթյան (Իջևան), միջազգային սիմպոզիումի գործերից չէ 

 

7.2.

   

Քանդակ «Թող լինի խաղաղություն»

1987 թ.

 

Հ

քանդ.` Մ. Հակոբյան (Երևան)

 

7.3.

   

Քանդակ «Մոտիվ»

1987 թ.

 

Տ

քանդ.` Ս. Նուրսապա (Ալմա-Աթա)

 

7.4.

   

Քանդակ «Պատանի փարավոն»

1987 թ.

 

Հ

քանդ.` Կ.-Բ. Սոլվեյգ (ԳԴՀ)

 

7.5.

   

Քանդակ «Ռնգեղջյուր»

1988 թ.

 

Հ

քանդ.` Վ. Ֆրիչ (Լեհաստան)

8.

     

ԲԱՑՕԹՅԱ ՑՈՒՑԱԴՐՈՒԹՅՈՒՆ` ԺԱՄԱՆԱԿԱԿԻՑ ՔԱՆԴԱԿԻ («ՔԱՆԴԱԿՆԵՐԻ ԶԲՈՍԱՅԳԻ»)

1985-1991 թթ.

քաղաքային զբոսայգում

Հ

Քանդակները կերտվել և տեղադրվել են միջազգային սիմպոզիումների ընթացքում: Դրանցից երկուսը մնացել են Ադրբեջանի տարածքում` Այգեհովտից ոչ հեռու` «Հայոց օջախ» շենքի մոտ: Չորս քանդակի ճակատագիրն անհայտ է

 

8.1.

   

Քանդակ «Ակոս»

1990 թ.

 

Հ

քանդ.` Հ. Գալստյան (Երևան)

 

8.2.

   

Քանդակ «Այծամարդ»

1986 թ.

 

Հ

քանդ.` Բ. Պետրոսյան (Երևան)

 

8.3.

   

Քանդակ «Անի»

1987 թ.

 

Հ

քանդ.` Յա. Կուբիշ (Հունգարիա)

 

8.4.

   

Քանդակ «Անուշ»

1987 թ.

 

Հ

քանդ.` Յու. Սամվելյան

 

8.5.

   

Քանդակ «Առյուծ կենաց ծառով»

1990 թ.

 

Տ

կոտրված, քանդ.` Գ. Բաղդասարյան

 

8.6.

   

Քանդակ «Աստղաբաշխ»

1989 թ.

 

Տ

քանդ.` Ա. Որբսոն (Լիպեցկ)

 

8.7.

   

Քանդակ «Բարեկամություն»

1986 թ.

 

Հ

քանդ.` Մ. Շլակտավիչուս (Վիլնյուս)

 

8.8.

   

Քանդակ «Բողոք»

1991 թ.

 

Հ

քանդ.` Գր. Բաղումյան (Երևան)

 

8.9.

   

Քանդակ «Բողոքի երգ»

1987 թ.

 

Հ

քանդ.` Գ. Բուլարկին (Գրոդնո)

 

8.10.

   

Քանդակ «Գյումրեցի ընկերների հիշատակին»

1989 թ.

 

Հ

քանդ.` Ռ. Սաֆարով (Մոսկվա)

 

8.11.

   

Քանդակ «Գուգարք»

1986 թ.

 

Հ

քանդ.` Ա. Գևորգյան (Երևան)

 

8.12.

   

Քանդակ «Եվա»

1989 թ.

 

Հ

քանդ.` Ա. Բալաշով (Մոսկվա)

 

8.13.

   

Քանդակ «Եվրոպայի առևանգումը»

1986 թ.

 

Հ

վնասված,  քանդ.` Հ. Մխիթարյան (Երևան) 

 

8.14.

   

Քանդակ «Զարթոնք»

1987 թ.

 

Հ

քանդ.` Ի. Նովիկով (Մոսկվա)

 

8.15.

   

Քանդակ «Ընդդիմություն»

1990 թ.

 

Հ

քանդ.` Ռ. Սարգսյան

 

8.16.

   

Քանդակ «Ընտանիք»

1989 թ.

 

Հ

քանդ.` Ի Բրաուն (Իսրայել)

 

8.17.

   

Քանդակ «Թոռ և պապ»

1987 թ.

 

Հ

երկատված է, քանդ.` Բ. Պետրոսյան

 

8.18.

   

Քանդակ «Թռիչք»

1989 թ.

 

Հ

քանդ.` Ս. Պողոսյան (Երևան)

 

8.19.

   

Քանդակ «Թռչող խաչ»

1991 թ.

 

Հ

քանդ.` Ա. Պողոսյան (Երևան)

 

8.20.

   

Քանդակ «Իկարոս»

1989 թ.

 

Հ

քանդ.` Վ. Ջակիա (Վրաստան)

 

8.21.

   

Քանդակ «Իջևան-Վալանս քույր քաղաքներ»

1989 թ.

 

Հ

քանդ.` Ն. Կարգանյան 

 

8.22.

   

Քանդակ «Իջևանյան հուշապատկերներ»

1986 թ.

 

Հ

քանդ.` Գ. Ղազարյան

 

8.23.

   

Քանդակ «Լեդա»

1989 թ.

 

Հ

քանդ.` Ա. Բոլոնսկի (Լենինգրադ)

 

8.24.

   

Քանդակ «Լոգոսի ծնունդը»

1989 թ.

 

Հ

քանդ.` Կ. Գյանջյան (Երևան)

 

8.25.

   

Քանդակ «Խնջույք»

1987 թ.

 

Հ

քանդ.` Ա. Սամվելյան

 

8.26.

   

Քանդակ «Խոկանք»

1991 թ.

 

Տ

 
 

8.27.

   

Քանդակ «Խորան»

1990 թ.

 

Տ

քանդ.` Ա. Գևորգյան (Երևան)

 

8.28.

   

Քանդակ «Խորհուրդ խորին»

   

Հ

երկու քանդակներից մեկը կոտրված է, քանդ.` Բ. Պետրոսյան

 

8.29.

   

Քանդակ «Ծեր հեծյալը»

1987 թ.

 

Հ

քանդ.` Ն. Կառլիխանով (Տաշքենդ)

 

8.30.

   

Քանդակ «Ծովինար»

1987 թ.

 

Հ

քանդ.` Ս. Ղազարյան (Երևան)

 

8.31.

   

Քանդակ «Կարմիր պատ»

1990 թ.

 

Տ

քանդ.` Ա. Վասիլևիչ (Բ. Վլասիչ) (Հարավսլավիա)

 

8.32.

   

Քանդակ «Հազարան բլբուլ»

1986 թ.

 

Հ

քանդ.` Գ. Բաղդասարյան

 

8.33.

   

Քանդակ «Հայ շինարար»

1988 թ.

 

Տ

քանդ.` Վ. Տարականով

 

8.34.

   

Քանդակ «Հայաստան»

1989 թ.

 

Հ

քանդ.` Ա. Ապոլոնով

 

8.35.

   

Քանդակ «Հայաստան»

1991 թ.

 

Տ

քանդ.` Ա. Պողոսյան

 

8.36.

   

Քանդակ «Հայոց հրեշտակ»

1987 թ.

 

Տ

քանդ.` Ս. Պետրոսյան

 

8.37.

   

Քանդակ «Հեքիաթ»

1985 թ.

 

Հ

քանդ.` Գ. Ղարիբյան

 

8.38.

   

Քանդակ «Հիացմունք»

1987 թ.

 

Հ

վնասված է,  քանդ.` Բ. Պետրոսյան

 

8.39.

   

Քանդակ «Հիշողություն»

1988 թ.

 

Հ

քանդ.` Պ. Լևանդովսկի (ԳԴՀ)

 

8.40.

   

Քանդակ «Հորովել»

1986 թ.

 

Հ

քանդ.` Ջ. Գոգոբերաշվիլի (Թբիլիսի)

 

8.41.

   

Քանդակ «Հրեշտակ»

1988 թ.

 

Հ

քանդ.` Բ. Պետրոսյան

 

8.42.

   

Քանդակ «Հուզում»

1989 թ.

 

Հ

քանդ.` Բ. Պետրոսյան

 

8.43.

   

Քանդակ «Ճեղքում»

1989 թ.

 

Հ

քանդ.` Վ. Տարականով

 

8.44.

   

Քանդակ «Մայրություն»

1985 թ.

 

Հ

քանդ.` Յա. Կառլովս (Ռիգա)

 

8.45.

   

Քանդակ «Մայրություն»

1986 թ.

 

Հ

քանդ.` Ա. Հովակիմյան (Իջևան)

 

8.46.

   

Քանդակ «Մայրություն»

1986 թ.

 

Հ

քանդ.` Ջ. Ջումադորդի (Աշխաբադ)

 

8.47.

   

Քանդակ «Մայրություն»

1988 թ.

 

Տ

քանդ.` Ն. Մանջապարաշվիլի (Թբիլիսի)

 

8.48.

   

Քանդակ «Մանկություն»

1986 թ.

 

Տ

քանդ.` Ա. Դավթյան (Իջևան)

 

8.49.

   

Քանդակ «Մարգարե»

1990 թ.

 

Տ

քանդ.` Մ. Ռապոպորտ (Ալմա-Աթա)

 

8.50.

   

Քանդակ «Մաքառում»

1990 թ.

 

Հ

քանդ.` Յու. Մակուշին (Ուկրաինա)

 

8.51.

   

Քանդակ «Մեռնող ձի»

1989 թ.

 

Տ

քանդ.` Դ. Տուգարինով

 

8.52.

   

Քանդակ «Մեռնող մինոտավրոս»

1989 թ.

 

Տ

քանդ.` Գ. Ջավրուշյան

 

8.53.

   

Քանդակ «Մոմիկ»

1987 թ.

 

Հ

քանդ.` Յու. Սամվելյան (Երևան)

 

8.54.

   

Քանդակ «Նկարիչ»

1987 թ.

 

Տ

քանդ.` Բ. Սխոլուխիա (Թբիլիսի)

 

8.55.

   

Քանդակ «Նվագող աղջիկը»

1985 թ.

 

Հ

քանդ.` Մ. Նազարյան, ՊԱԿ-ի Իջևանյան բաժանմունքի շենքի մոտ

 

8.56.

   

Քանդակ «Շղթայված հրեշտակ»

1990 թ.

 

Հ

քանդ.` Ա. Հակոբյան

 

8.57.

   

Քանդակ «Պատմություն»

1985 թ.

այգու մոտ, «Իջևան» հյուրանոցում

Հ

 
 

8.58.

   

Քանդակ «Պիգմալիոն»

1988 թ.

 

Տ

քանդ.` Դ. Սիրոտա (Լեհաստան)

 

8.59.

   

Քանդակ «Պրոմեթևս»

1986 թ.

 

Հ

քանդ.` Գ. Դավթյան

 

8.60.

   

Քանդակ «Սգացող Տիրամայր»

1985 թ.

 

Տ

քանդ.` Ա. Քոփելյան (ԱՄՆ)

 

8.61.

   

Քանդակ «Սկյութների հիշատակին»

1990 թ.

 

Հ

քանդ.`
Վ. Ֆեդերուկ (Ուկրաինա)

 

8.62.

   

Քանդակ «Սֆինքս»

1988 թ.

քաղաքապետարան տանող կամրջակի աջ կողմում

Հ

քանդ.`
Բ. Պետրոսյան

 

8.63.

   

Քանդակ «Սֆինքս»

1988 թ.

քաղաքապետարան տանող կամրջակի ձախ կողմում

Հ

քանդ.`
Բ. Պետրոսյան

 

8.64.

   

Քանդակ «Վանիկ Շարամբեյանի հիշատակին»

1989 թ.

 

Տ

երկատված է, քանդ.`
Հ. Գալստյան

 

8.65.

   

Քանդակ «Վերածնունդ»

1990 թ.

 

Հ

քանդ.` 
Գ. Ջավրուշյան (Երևան)

 

8.66.

   

Քանդակ «Տիեզերք»

1989 թ.

 

Հ

քանդ.` Ա. Դավթյան (Երևան)

 

8.67.

   

Քանդակ «Տիրամոր յոթ վերքերը»

1990 թ.

 

Հ

քանդ.` Վ. Աճեմյան (ԱՄՆ)

 

8.68.

   

Քանդակ «Տրդատ ճարտարապետ»

1991 թ.

 

Հ

քանդ.`
Գ. Թորոսյան (Երևան)

 

8.69.

   

Քանդակ «Ցանկության քար»

1989 թ.

 

Տ

քանդ.` Ս. Պողոսյան միջազգային սիմպոզիումի գործերից

 

8.70.

   

Քանդակ «Փյունիկ»

1986 թ.

 

Տ

քանդ.` Ի. Կոզլով (Մոսկվա)

 

8.71.

   

Քանդակ «Քամի»

1988 թ.

 

Հ

քանդ.` Ռ.Մայեր-Պետցոլդ (ԳԴՀ)

 

8.72.

   

Քանդակ «Ֆիդայի»

1989 թ.

 

Հ

քանդ.`
Լ. Վարդանյան (Երևան)

 

8.73.

   

Քանդակ «Ֆլորա»

1986 թ.

 

Հ

քանդ.` Ց. Ամիրյան (Երևան)

9.

     

ԲԱՂՆԻՔ

10 դ.

քաղաքից 11 կմ հվ-ամ, «Համամի ճալա» վայրում

Հ

 

10.

     

ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ

19 դ. վերջ

Իջևանյան փող.  5

Տ

 

11.

     

ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ

10-13 դդ.

քաղաքից 0.5 կմ ամ, Աղստևի աջափնյա սարալանջին, ռեստորանի մոտ

Տ

 

12.

     

ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ

10-13 դդ.

քաղաքից 13-14 կմ հվ-ամ, «Աղջկա բերդ» ամրոց տանող ճանապարհին, ամրոցից 2 կմ հվ, երկու ձորերի միջնամասի հարթ տեղանքում

Հ

ավերված է

13.

     

ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ

14-17 դդ.

քաղաքից 3 կմ հվ-ամ, «Խաչի թալա» տանող ճանապարհին, «Սպիտակ ջուր» («Աղսու») ձորի ձախ ափին

Հ

ավերված է

14.

     

ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ԳՅՈԴԱԿՆԵՐ»

12-13 դդ.

քաղաքից 5-6 կմ հս-ամ

Հ

կիսավեր է

 

14.1.

   

Գերեզմանոց

12-13 դդ.

 

Հ

ավերված է

15.

     

ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ԽԱՉԻ ԹԱԼԱ»

13-17 դդ.

քաղաքից 6 կմ հվ-ամ, անտառի բացատում

Հ

ավերված է

 

15.1.

   

Գերեզմանոց

13-17 դդ.

 

Հ

ավերված է, տեղի 3 խաչքարերը տեղափոխել են նորաշեն աղբյուրի մոտ և ագուցել են հուշապատին

16.

     

ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ԽԱՉԻ ՅԱԼ»

12-14 դդ.

քաղաքից 6 կմ հս-աե

Հ

ավերված է

 

16.1.

   

Եկեղեցի «Դանիելի խաչ»

12-14 դդ.

 

Հ

միանավ, կիսավեր է

   

16.1.1.

 

Գերեզմանոց

12-14 դդ.

եկեղեցու շուրջը

Հ

 

17 .

     

ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ԽՈԶՄԱՐԱԳ»

12-14 դդ.

քաղաքից 7 կմ աե, համանուն գետակի ափին, անտառի մեջ

Հ

 

 

17.1.

 

 

Գերեզմանոց

12-14 դդ.

 

Հ

 

 

 

17.1.1.

 

Խաչքար

13-14 դդ.

 

Հ

 

 

17.2.

 

 

Մատուռ

12-13 դդ.

 

Հ

 

18.

 

 

 

ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ՆԵՐՔԻՆ ԴԱՆԱՂՌԱՆ»

10-13 դդ.

«Աղջկա բերդ» ամրոցի և դիտակետ-աշտարակի միջև, սարի լանջերին և ստորոտին

Հ

.

 

18.1.

 

 

Գերեզմանոց

10-13 դդ.

գյուղատեղիի հվ մասում

Հ

ավերված է

19.

 

 

 

ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ՉԱՐԴԱԽԼՈՒ»

10-14 դդ.

քաղաքից 4 կմ հս-աե, նույնանուն հանդամասում

Հ

 

 

19.1.

 

 

Գերեզմանոց

10-14 դդ.

 

Հ

 

 

19.2.

 

 

Եկեղեցի սբ Սարգիս («Չարդախլու խաչ»)

10 դ.

 

Հ

կիսավեր է

 

 

19.2.1.

 

Խաչքար

13 դ.

եկեղեցու խորանում

Հ

ստորին հատված, տեղափոխել են գերեզմանոցից

 

 

19.2.2.

 

Խաչքար

13-14 դդ.

հենած է եկեղեցու հվ պատին, ներքուստ

Հ

տեղափոխել են գերեզմանոցից

20.

 

 

 

ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ՍՊԻՏԱԿ ՋՈՒՐ»

17-18 դդ.

քաղաքից 7 կմ հվ-ամ, «Սպիտակ ջուր» («Աղսու») վայրում

Տ

տարածքի մի մասը մելիորացված է, աե մասում՝ ժայռի տակից, բխում է հանքային ջրի աղբյուր

 

20.1.

 

 

Գերեզմանոց

17-18 դդ.

 

Տ

 

 

20.2.

 

 

Հուշարձան Երկրորդ աշխարհամարտում զոհվածներին 

1984 թ.

գյուղատեղիի աե մասում

Տ

կառուցել են   Էդիլյաններն ու Բեկնազարյանները

21.

 

 

 

ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ՍՊԻՏԱԿԱԵՂՑԻ» («ԱԳԵՂՑԻ»)

16-17 դդ.

քաղաքից 8 կմ հվ-ամ, Աղստև գետի ձախ ափին, անտառի բացատում

Տ

ավերված է

 

21.1.

 

 

Եկեղեցի

17 դ.

 

Տ

ուրվագծվում են հիմքերը

22.

     

ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ՍՐԲԱՆԵՍ» (ՍԲ ՀՈՎՀԱՆՆԵՍ)

10-13 դդ.

քաղաքից 1.5-2 կմ ամ

Հ

ավերված է

 

22.1.

   

Եկեղեցի սբ Հովհաննես

13 դ.

 

Հ

կիսավեր  է 

   

22.1.1.

 

Խաչքար

13 դ.

եկեղեցու ամ ճակատի մոտ

Տ

պարզունակ  է

23.

     

ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ՎԵՐԻՆ ԴԱՆԱՂՌԱՆ»

10-13 դդ.

քաղաքից 20 կմ հվ-ամ, «Աղջկա բերդ» ամրոցից մոտ 5 կմ ամ

Հ

ավերված է, տեղի թևավոր արձանագիր խաչքարը 1996 թ. տեղափոխել են Ակնաղբյուր գյուղ

 

23.1.

   

Աղբյուր

10-13 դդ.

գյուղատեղիի աե մասում

Տ

ավերված է

 

23.2.

   

Գերեզմանոց

10-13 դդ.

գյուղատեղիի հվ կողմում

Տ

 
 

23.3.

   

Եկեղեցի

10-13 դդ.

գյուղատեղիի աե կողմում

Տ

ավերված է

 

23.4.

   

Խաչքար

13 դ.

գյուղատեղիի աե կողմում

Տ

ջարդված է

24.

     

ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ

Ք.ա. 2-1 հազ.

քաղաքի հվ մասում, «Սպիտակ լճի» մոտ, Աղստև գետի աջ ափին

Հ

հայտնաբերվել է 2003 թ. 

25 .

     

ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ

Ք.ա. 2-1 հազ.

քաղաքից 9 կմ հվ-ամ, «Աշոտ Երկաթ» ռեստորանից ոչ հեռու

Հ

ավերվել է ռեստորանի կառուցման ժամանակ

26.

     

ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ

Ք.ա. 2-1 հազ.

քաղաքից 7 կմ հվ-ամ, «Աղսու» գյուղատեղիի հս մասում

Հ

 

27.

     

ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ

Ք.ա. 2-1 հազ.

քաղաքից 11 կմ հվ-ամ, երկաթգծի կամրջի մոտ

Հ

ավերվել է Իջևան-Դիլիջան երկաթգիծը կառուցելիս

28.

     

ԴԻՏԱԿԵՏ-ԱՇՏԱՐԱԿ

10-13 դդ.

«Աղջկա բերդ» ամրոցից 2-2.5 կմ հվ, «Ներքին Դանաղռան» գյուղատեղիի հվ եզրին, ձորի պռնկին

Հ

ավերված է

29.

     

ԽԱՉՔԱՐ

13 դ.

քաղաքից 4.5 կմ հվ-ամ, «Խաչի թալա» տանող ճանապարհի աջ կողմում, նորաշեն աղբյուրի հուշապատին ագուցված

Հ

փոքր է, տեղափոխել են «Խաչի թալա» գերեզմանոցից

30.

     

ԽԱՉՔԱՐ

13 դ.

քաղաքից 4.5 կմ հվ-ամ, «Խաչի թալա» տանող ճանապարհի աջ կողմում, նորաշեն աղբյուրի հուշապատին ագուցված

Հ

մեծ է, տեղափոխել են «Խաչի թալա» գերեզմանոցից 

31.

     

ԽԱՉՔԱՐ

13 դ.

քաղաքից 4.5 կմ հվ-ամ, «Խաչի թալա» տանող ճանապարհի աջ կողմում, նորաշեն աղբյուրի հուշապատին ագուցված

Հ

փոքր է, տեղափոխել են «Խաչի թալա» գերեզմանոցից

32.

     

ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ «ԱՉՔ» (ԻՋԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ՄՈՒՏՔԸ)

1980-ական թթ.

Դիլիջան տանող մայրուղու եզրին` Իջևանի հվ-ամ կողմում

Հ

քանդ.`
Բ. Պետրոսյան, միջազգային սիմպոզիումի գործերից

33.

     

ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ «ՏԻԵԶԵՐՔԻ ԿԱԹԻԼ»

1980-ական թթ.

Դիլիջան տանող մայրուղու եզրին` Իջևանի մուտքի մոտ

Հ

քանդ.`
Բ. Պետրոսյան, միջազգային սիմպոզիումի գործերից

34.

     

ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ

1985 թ.

քաղաքի աե մասում, Աղստև գետի աջափնյա բարձունքի վրա

Հ

ճարտ.՝
Յու. Բրեժնև

35.

     

ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ «ՄԱՅՐ ՀԱՅԱՍՏԱՆ»

1971 թ.

քաղաքից հս, Գետահովիտ տանող ճանապարհին, «Ուտիք» ռեստորանի մոտ

Հ

հեղ.`
Ս. Մեհրաբյան

36.

     

ՀՈՒՇԱՀԱՄԱԼԻՐ ՄԵԾ ԵՂԵՌՆԻ ԶՈՀԵՐԻՆ

1980-ական թթ.

 

Հ

քանդ.
Բ. Պետրոսյան

 

36.1.

   

Քանդակ «Շնագայլերը հոշոտում են հրեշտակներին» (Սումգայիթի զոհերի հիշատակին)

1990 թ.

 

Հ

քանդ.`
Վ. Հովակիմյան (Երևան), միջազգային սիմպոզիումի գործերից

 

36.2.

   

Քանդակ «Պատանի Դավիթ»

1987 թ.

 

Հ

քանդ.`
Յու. Սամվելյան (Երևան), միջազգային սիմպոզիումի գործերից

37.

 

 

 

ՀՈՒՇԱՀԱՄԱԼԻՐ ՍՊԻՏԱԿԻ ԵՐԿՐԱՇԱՐԺԻ ԶՈՀԵՐԻՆ

1990 թ.

«Քանդակների զբոսայգու» սկզբնամասում` Սահմանադրության հրապարակում

Հ

 

 

37.1.

 

 

Քանդակ «Ձեռք»

1990 թ.

 

Հ

միջազգային սիմպոզիումի գործերից

 

37.2.

 

 

Քանդակ «Մեր ավերված քաղաքներին ու գյուղերին»

1990 թ.

 

Հ

քանդ.`
Մ. Լիշինսկի (Լեհաստան), միջազգային սիմպոզիումի գործերից

 

37.3.

 

 

Քանդակ «Սպիտակին»

1990 թ.

 

Հ

քանդ.`
Մ. Լիշինսկի, միջազգային սիմպոզիումի գործերից

38.

 

 

 

ՃԱՆԱՊԱՐՀ

10-19 դդ.

Խոլարքեր-Ղազումյանների աղբյուր-Լղոցի ձոր-Ծառատի ձոր հատվածում

Հ

միջնադարյան քարավանային ճանապարհ է, նկատելի են հիմքերը

 

38.1 .

 

 

Եկեղեցի

10-13 դդ.

«Տախտի քոլի» սարավանդի աե եզրին

Հ

ավերված է

 

38.2.

 

 

Պահակակետ

10-13 դդ.

Լղոցի ձորի երկու աղբյուրների միջակայքում

Հ

ավերված է

 

38.3.

 

 

Քարավանատուն

10-13 դդ.

«Տախտի քոլի» սարավանդին, ճանապարհի եզրին

Հ

ավերված է

39.

 

 

 

ՇԵՆՔ` ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԹԱՆԳԱՐԱՆԻ

1986 թ.

քաղաքի հվ-ամ եզրին

Հ

ճարտ.`
Տ. Սանդոյան,
Հ. Թելումյան

40.

 

 

 

ՎԱՆԱԿԱՆ ՀԱՄԱԼԻՐ

10-12 դդ.

քաղաքից 15 կմ հվ-ամ, Աղստև գետի աջ ափին, Հովք գյուղից հվ-աե

Հ

ավերված է

 

40.1.

 

 

Եկեղեցի

10-12 դդ.

 

Հ

 

 

40.2.

 

 

Եկեղեցի

10-12 դդ.

 

Հ

 

 

40.3.

 

 

Գավիթ

10-12 դդ.

 

Հ

 

 

40.4.

 

 

Գյուղատեղի

միջնադար

վանքից 300-350 մ ամ

Հ

նշմարվում են բնակելի շինությունների հետքերը

41.

 

 

 

ՎԱՆՔ ՍԲ ԱՆԴՐԵ (ՎԱՐԴԱՆ ԱՐԵՎԵԼՑՈՒ ՄԵՆԱՐԱՆ)

12-13 դդ.

քաղաքից 18-19 կմ հվ-ամ, «Աղջկա բերդ» ամրոցից 1.5 կմ ամ

Հ

ավերված է

 

41.1.

 

 

Եկեղեցի

12-13 դդ.

 

Հ

մեծ եկեղեցին է` կիսավեր

 

41.2.

 

 

Եկեղեցի

12-13 դդ.

 

Հ

փոքր եկեղեցին է` կիսավեր

 

41.3.

 

 

Կառույցներ օժանդակ

12-13 դդ.

 

Հ

կացարաններ են` ավերված

 

41.4.

 

 

Պարիսպ

12-13 դդ.

 

 

կիսավեր է

42.

 

 

 

ՔԱՆԴԱԿ «ԱՌԱՏՈՒԹՅՈՒՆ»

1986 թ.

Անկախության փող.

Հ

քանդ.`
Ալ. Ջանջուղազյան, միջազգային
սիմպոզիումի գործերից

43.

 

 

 

ՔԱՆԴԱԿ «ԱՐՑԱԽՅԱՆ ՄՈՏԻՎ»

1989 թ.

քաղաքի հվ-ամ մասում, Իջևան-Դիլիջան մայրուղու վրա

Հ

քանդ.`
Գ. Բաղդասարյան, միջազգային սիմպոզիումի գործերից

44.

 

 

 

ՔԱՆԴԱԿ «ԽԵՑԳԵՏԻՆ»

1991 թ.

«Սպիտակ լճի» ափին»

Տ

քանդ.`
Ս. Պողոսյան (Երևան), միջազգային սիմպոզիումի գործերից

45.

 

 

 

ՔԱՆԴԱԿ «ԽԵՑԳԵՏԻՆ»

1991 թ.

«Սպիտակ լճի» ափին, հանգստյան տուն տանող ճանապարհին

Տ

քանդ.`
Ռ. Արևշատյան (Երևան), միջազգային սիմպոզիումի գործերից

46.

 

 

 

ՔԱՆԴԱԿ «ԿԱՅՈՒՆՈՒԹՅՈՒՆ»

1990 թ.

«Սպիտակ լճի» ափին

Տ

քանդ.`
Գր. Բաղումյան, միջազգային սիմպոզիումի գործերից

47.

 

 

 

ՔԱՆԴԱԿ «ԿԱՊԱՆՔ»

1991 թ.

«Սպիտակ լճի» ափին

Հ

քանդ.`
Ռ. Արևշատյան (Երևան), միջազգային սիմպոզիումի գործերից

48.

 

 

 

ՔԱՆԴԱԿ «ՀԻՆ ԺԱՄԱՑՈՒՅՑ»

1990 թ.

Դիլիջան-Իջևան մայրուղու վրա, քաղաքի հվ-ամ կողմում, գինու գործարանի մոտ

Հ

քանդ.`
Հ. Գալստյան (Երևան), միջազգային սիմպոզիումի գործերից

49.

 

 

 

ՔԱՆԴԱԿ «ՁՈՆ ԱՇԽԱՏԱՆՔԻՆ»

1985 թ.

Երկրագիտական թանգարանի շենքի մուտքի մոտ, Եղեռնի հւշահամալիրից 100 մ հեռու

Հ

քանդ.`
Գ. Բաղդասարյան, միջազգային սիմպոզիումի գործերից

50.

 

 

 

ՔԱՆԴԱԿ «ՄԱՐԻԱ ՅԱԿՈԲՍՈՆ»

1980-ական թթ.

Երևանի պետական համալսարանի Իջևանի մասնաճյուղի շենքի դիմաց

Հ

քանդ.`
Ա. Շիրազ

10.2  ԲԵՐԴ  քաղաք

1.

2.

3.

4.

5.

6.

7.

 8 .

9.

1.

          

ԱՄՐՈՑ «ԲԵՐԴ»

Ք.ա.1 հազ.

քաղաքի հվ-աե եզրին, զբոսայգու տարածքում

Հ

պահպանվել են մնացորդները 

 

1.1.

   

Դամբարանադաշտ

Ք.ա. 1 հազ. (Ք.ա. 5-4 դդ.)

ամրոցի մոտ

Հ

 
 

1.2.

   

Խաչքար Արցախի ազատամարտին

1990-ական թթ.

 

Տ

 

2.

     

ԱՄՐՈՑ «ՏԱՎՈՒՇ» («ԹՈՎՈՒԶ ՂԱԼԱ»)

10-14 դդ.

քաղաքի հվ-աե եզրին, Տավուշ գետի աջ ափին

Հ

 

3.

     

ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ

19 դ.

քաղաքի կենտրոնում, քաղաքապետարանի շենքի մոտ

Տ

 

4.

     

ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ

10-19 դդ.

քաղաքի մեջ,  Երկրորդ աշխարհամարտում զոհվածների հուշարձանի մոտ

Տ

կիսավեր Է

 

4.1.

   

Խաչքար

10 դ.

 

Տ

ընկած է գետնին

 

4.2.

   

Խաչքար

1651 թ.

 

Հ

կանգնեցված է գետնի վրա 

 

4.3.

   

Տապանաքար Անանիա վարդապետի

1891 թ.

 

Տ

ուղղանկյունաձև, քանդակազարդ

5.

     

ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ

13-20 դդ.

քաղաքի հս-աե մասում, ճանապարհի ձախ կողմում 

Տ

միջնադարյան հատվածն ավերված է   

 

5.1.

   

Խաչքար

13 դ.

 

Հ

երկատված է

 

5.2.

   

Մատուռ

13 դ.

 

Տ

 ավերված է

6.

     

ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ

19-20 դդ.

քաղաքից 2 կմ աե,  ճանապարհի եզրին, Տավուշը Ռուսաստանին միացնելու 175-ամյակի հուշարձանի մոտ

Տ

պահպանվել են մի քանի տապանաքարեր

7.

     

ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ

«ՀԻՆ ԲԵՐԴ»

9-16
դդ.

քաղաքից 1.5 կմ հվ-աե, գետի աջ ափին

Հ

ավերված է

 

7.1.

   

Գերեզմանոց

9-16
դդ.

 

Հ

  դամբարանադաշտի տարածքում է

   

7.1.1.

 

Խաչքար

12-13 դդ.

 

Տ

 
   

7.1.2.

 

Խաչքար

13 դ.

 

Տ

արձանագիր է, կանգնեցված է գետնի վրա 

 

7.2.

   

Խաչքար

12-13 դդ.

գյուղատեղի տանող ճանապարհի ձախ եզրին

Տ

ժայռախաչ է

8.

     

ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ՏԱՎՈՒՇ»

9-15
դդ.

քաղաքից հվ-աե, Տավուշ ամրոցի ստորոտին և ամրոցից հվ,  գետի երկու կողմում

Հ

տարածվում է  շուրջ 1 կմ   

 

8.1.

   

Գերեզմանոց

9-13
դդ.

գյուղատեղիի հվ-ամ եզրին, Տավուշ գետի ձախ ափին

Հ

  դամբարանադաշտի տարածքում է

   

8.1.1.

 

Խաչքար

13 դ.

 

Հ

արձանագիր է, կանգնեցված է գետնի վրա

   

8.1.2.

 

Խաչքար

13 դ.

 

Հ

 
 

8.2.

   

Գերեզմանոց

10-13 դդ.

նախորդ գերեզմանոցից  մոտ 200 մ հս, բլրալանջին

Հ

 
   

8.2.1.

 

Մատուռ

13 դ.

նախորդից 100 մ հս

Հ

ավերված է

 

8.3.

   

Եկեղեցի սբ Աստվածածին

10-13 դդ.

ամրոցի ստորոտին, ռելեի գործարանի դիմաց

Հ

 
   

8.3.1.

 

Գավիթ

11-12 դդ.

 

Հ

պահպանվել է հվ պատը` 1.5-2 մ բարձրությամբ   

 

8.4.

   

Մատուռ

13 դ.

գյուղատեղիի հվ եզրին

Հ

կիսավեր է

9.

     

ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ

Ք.ա. 2 հազ.

քաղաքից 1.5 կմ հվ-աե, գետի աջ ափին, «Հին Բերդ» գյուղատեղիի գերեզմանոցի տարածքում

Հ

 

10.

     

ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ

Ք.ա. 2 -1 հազ.

քաղաքից հվ-աե, «Տավուշ» գյուղատեղիի գերեզմանոցում

Հ

ավերված է

11.

     

ԵԿԵՂԵՑԻ

13 դ.

քաղաքի մեջ,
Ս. Մելքումյանի տան մոտ

Հ

կիսավեր է

 

11.1.

   

Խաչքար

13 դ.

եկեղեցու մոտ

Հ

երկատված, ընկած է գետնին

 

11.2.

   

Խաչքար

13 դ.

եկեղեցու մոտ

Հ

 

12.

     

ԵԿԵՂԵՑԻ

13 դ.

քաղաքի մեջ, Ս. Մելքումյանի տան մոտ, նախորդ եկեղեցուց հս

Հ

կիսավեր է

 13.

     

ԵԿԵՂԵՑԻ «ՄԱՅՐԻ ՎԱՆՔ» («ՄԱՐԻԱՄ ՄԱՅՐԻ ՎԱՆՔ»,     ՍԲ ՆՇԱՆ)

1286 թ., վերակառ.
17 դ.

քաղաքից 2 կմ  ամ, Նավուր գյուղ տանող ճանապարհի ձախ կողմում

Հ

 
 

13.1.

   

Գերեզմանոց

13-17 դդ.

եկեղեցու շուրջը

Հ

կիսավեր է

 

13.2.

   

Խաչքար

13 դ.

եկեղեցու խորանում

Հ

 

14.

     

ԵԿԵՂԵՑԻ ՍԲ ՍԱՐԳԻՍ

12-13 դդ., հիմնովին վերակառ. 1871 թ.

քաղաքի ամ եզրին, Նավուր գյուղ տանող ճանապարհի ձախ կողմում

Հ

 
 

14.1.

   

Գերեզմանոց «Սբ Սարգսի խաչ»

12-20 դդ.

եկեղեցու շրջակայքում

Հ

 
   

14.1.1.

 

Խաչքար

13 դ.

եկեղեցու հվ պատի տակ

Հ

կանգնեցված է գետնի վրա 

   

14.1.2.

 

Խաչքար

13 դ.

եկեղեցուց հվ

Հ

կանգնեցված է գետնի վրա 

   

14.1.3.

 

Խաչքար Ալիխանի

1610 թ.

եկեղեցուց հվ

Հ

կազմող՝ Քիրամ  

   

14.1.4.

 

Խաչքար

17 դ.

 

Հ

կազմող՝ Քիրամ   

   

14.1.5.

 

Խաչքար

17 դ.

 

Հ

կազմող՝ Քիրամ   

   

14.1.6.

 

Խաչքար

17 դ.

 

Հ

կազմող՝ Քիրամ   

   

14.1.7.

 

Խաչքար

17 դ.

 

Հ

կազմող՝ Քիրամ   

   

14.1.8.

 

Խաչքար

17 դ.

 

Հ

կազմող՝ Քիրամ   

   

14.1.9.

 

Խաչքար

17 դ.

 

Հ

 կազմող՝ Խաչատուր   

   

14.1.10.

 

Խաչքար

17 դ.

 

Հ

կոտրված է, կազմող՝ Խաչատուր    

   

14.1.11.

 

Խաչքար

17 դ.

 

Հ

կոտրված է, կազմող՝ Խաչատուր

   

14.1.12.

 

Տապանաքար Պապի

1670 թ.

 

Հ

օրորոցաձև է

15.

     

ԵԿԵՂԵՑԻ «ՔՈՒՅՐ ԽԱԹՈՒՆ»

12-13 դդ.

քաղաքի ամ մասում, «սբ Սարգսի խաչ» գերեզմանոցից 200 մ հվ, բլրակի ստորոտին

Հ

կիսավեր է, պահպանվել են հս, հվ և աե պատերը` 1.5-2 մ բարձրությամբ

 

15.1.

   

Խաչքար

13 դ.

եկեղեցու խորանում

Հ

ստորին մասը կոտրված  է

 

15.2.

   

Խաչքար

13 դ.

եկեղեցու խորանում

Հ

հորիզոնական դիրքով

16.

     

ԽԱՉՔԱՐ

10 դ.

քաղաքի կենտրոնում, քաղաքապետարանի մոտ, տան բակում

Տ

ընկած է գետնին

17.

     

ՀՈՒՇԱՂԲՅՈՒՐ

1980 թ.

քաղաքի մեջ

Հ

 

18.

     

ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ

1969 թ.

քաղաքի մեջ

Հ

 

19.

     

ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ ՏԱՎՈՒՇԸ ՌՈՒՍԱՍՏԱՆԻՆ ՄԻԱՑՄԱՆ

175-ԱՄՅԱԿԻՆ

1977 թ.

քաղաքից 2 կմ աե,  ճանապարհի եզրին

Հ

 

10.3  ԴԻԼԻՋԱՆ  քաղաք  

1

2

3

4

5

6

7

 8 

9

1.

 

 

      

ԱՄՐՈՑ «ԲԵՐԴԻ ՂԱՇ»

Ք.ա. 2-1 հազ., միջնադար

Հաղարծնի վանքից 2 կմ ամ, երկու ձորերի միջև, բլրի վրա, «Բոխուտ թումբ» վայրում

Հ

ավերված է, պահպանվել են պարիսպների հիմքերը   

 

1.1.

 

 

Բնակատեղի

Ք.ա. 2-1 հազ.

ամրոցիվ հվ և աե

Հ

 

 

1.2.

 

 

Դամբարանադաշտ

Ք.ա. 2-1 հազ.

բնակատեղիի մոտ

Հ

ավերված է

2.

 

 

 

ԲՆԱԿԱՏԵՂԻ

Ք.ա. 2-1 հազ.

Գոլովինո թաղամասից հս, ԴՕՍԱԱՖ-ի շենքից 1.5 կմ հեռու, բլրի հվ-աե հարթակում

Հ

ավերված է

 

2.1.

 

 

Դամբարանադաշտ

Ք.ա. 2-1 հազ.

բնակատեղիի տարածքում և մերձակայքում

Հ

ավերված է

3.

 

 

 

ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ

1911 թ.

Աղայան փող. 2

Հ

երկհարկ, կառուցել է Մ. Սաղաթելյանը

4.

 

 

 

ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ

1882 թ.

Աղայան փող. 3

Հ

երկհարկ,

կառուցել է հյուսն Ա. Պետրոսյանը

5.

 

 

 

ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ

19 դ. վերջ

Կալինինի փող. 5

 

Հ

Եղել է իշխանուհի Մարիամ

Թումանյանի ամառանոցը:

1979-ից՝ ժողովրդական արվեստի թանգարանի Դիլիջանի մասնաճյուղի շենք

6.

 

 

 

ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ

1945 թ.

Կալինինի փող. 6

Հ

 

7.

 

 

 

ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ

1940 թ.

Կալինինի փող. 7

Հ

 

8.

 

 

 

ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ

1934 թ.

Կալինինի փող. 8

Հ

 

9.

 

 

 

ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ

1925-1930 թթ.

Կալինինի փող. 10

Հ

երկհարկ

10.

 

 

 

ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ

19 դ. վերջ

Կալինինի փող. 11

Տ

 

11.

 

 

 

ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ

1908 թ.

Կալինինի փող. 12

Հ

երկհարկ

12.

 

 

 

ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ

1897 թ.

Կալինինի փող. 15

Տ

 

13.

 

 

 

ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ

1927 թ.

Կալինինի փող. 18

Հ

երկհարկ

14.

 

 

 

ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ

1920 թ.

Կալինինի փող. 19

Տ

 

15.

 

 

 

ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ

1957 թ.

Կալինինի փող. 20

Հ

 

16.

 

 

 

ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ

1918 թ., 1960 թ.

Կալինինի փող. 22

Հ

երկհարկ

17.

 

 

 

ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ

1919 թ.

Կալինինի փող. 25

Տ

 

18.

 

 

 

ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ

1796 թ.

Կալինինի փող. 26

Տ

 

19.

 

 

 

ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ

19 դ. սկիզբ

Կալինինի փող. 28

Հ

երկհարկ

20.

 

 

 

ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ

1832 թ.

Կալինինի փող. 34

Հ

երկհարկ

21.

 

 

 

ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ

19 դ.
1-ին կես

Կալինինի փող. 37

Տ

 

22.

 

 

 

ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ

19 դ.
1-ին կես

Կալինինի փող. 41

Տ

 

23.

 

 

 

ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ

1842 թ.

Կալինինի փող. 42

Տ

 

24.

 

 

 

ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ

1830 թ.

Կալինինի փող. 43

Տ

 

25.

 

 

 

ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ

1893 թ.

Կալինինի փող. 45

Տ

 

26.

 

 

 

ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ

1850-ական թթ.

Կալինինի փող. 48

Տ

 

27.

 

 

 

ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ

19 դ.
2-րդ կես

Կալինինի փող. 52 ա

Տ

 

28.

 

 

 

ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ

1830-ական թթ.

Կալինինի փող. 53

Տ

 

29.

 

 

 

ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ

1880-ական թթ.

Կալինինի փող. 56

Տ

 

30.

 

 

 

ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ

1880 թ.

Կալինինի փող. 60

Տ

 

31.

 

 

 

ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ

18 դ. վերջ

Կալինինի փող. 66

Տ

 

32.

 

 

 

ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ

1905 թ.

Կալինինի փող. 72

Տ

 

33.

 

 

 

ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ

1860 թ.

Կալինինի փող. 78

Տ

 

34.

 

 

 

ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ

1930-ական թթ.

Կալինինի փող. 88

Տ

 

35.

 

 

 

ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ

1870 թ

Կալինինի փող. 98

Հ

երկհարկ

36.

 

 

 

ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ

1872 թ.

Կալինինի փող. 110

Հ

երկհարկ

37.

 

 

 

ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ

1901 թ.

Կալինինի փող. 126

Հ

երկհարկ

38.

 

 

 

ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ

1937 թ.

Կալինինի փող. 135

Հ

 

39.

 

 

 

ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ

19 դ. 50-ական թթ.

Կալինինի փող. 162

Տ

 

40.

 

 

 

ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ

20 դ. սկիզբ

Կալինինի փող. 168

 

Տ

 

41.

 

 

 

ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ

1880-ական թթ.

Կալինինի փող. 170

Տ

 

42.

 

 

 

ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ

1890 թ.

Կալինինի փող. 184

Տ

 

43.

 

 

 

ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ

19 դ.
1-ին կես

Կալինինի փող. 188

Տ

 

44.

 

 

 

ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ

1910 թ.

Հակոբջանյան փող. 15

Հ

երկհարկ, կառուցել է Ն. Պողոսյանը

45.

 

 

 

ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ

1910 թ.

Հակոբջանյան փող. 19

Տ

 

46.

 

 

 

ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ

1917 թ.

Հակոբջանյան փող. 21 ա

Հ

Ֆրանգուլյանների տունը

47.

 

 

 

ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ

1908 թ., 1959 թ.

Հակոբջանյան փող. 23

Հ

երկհարկ, կառուցել է Ա. Սիմոնյանը

48.

 

 

 

ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ

1920 թ.

Հակոբջանյան փող. 28

Տ

 

49.

 

 

 

ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ

1926 թ.

Հակոբջանյան փող. 31

Հ

միահարկ, կառուցել է հյուսն Ե. Սիմոնյանը

50.

 

 

 

ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ

1882 թ.

Հակոբջանյան փող. 32

Հ

երկհարկ, կառուցել է Բ. Ֆրանգուլյանը

51.

 

 

 

ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ

1890-ական թթ.

Հակոբջանյան փող. 34

Տ

 

52.

 

 

 

ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ

1916 թ.

Հակոբջանյան փող. 36

Տ

երկհարկ, կառուցել է Բ. Ֆրանգուլյանը

53.

 

 

 

ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ

1912 թ.

Հակոբջանյան փող. 52

Հ

 

54.

 

 

 

ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ

1882 թ.

Մանթաշյան փող. 3 գ

Հ

երկհարկ, կառուցել է Դիլիջանի տանուտեր Մովսես Հովհաննիսյանը

55.

 

 

 

ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ

1860 թ.

Մանթաշյան փող. 4

Տ

 

56.

 

 

 

ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ

1894 թ.

Մանթաշյան փող. 6

Հ

երկհարկ, կառուցել է սայլագործ
Հ. Հակոբյանը

57.

 

 

 

ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ

1890 թ.

Մյասնիկյան փող. 32

Հ

երկհարկ, կառուցել է Տ. Բադալյանը

58.

 

 

 

ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ

1890 թ.

Մյասնիկյան փող. 34

Հ

երկհարկ, կառուցել է Դ. Ուլիխանյանը

59.

 

 

 

ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ

1870-ական թթ.

Մյասնիկյան փող. 38

Հ

երկհարկ, վաճառական Ասլանովների տունը

60.

 

 

 

ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ

1895-1897 թթ.

Մյասնիկյան փող. 50

Հ

եղել է ցարական դատարանի շենքը

61.

 

 

 

ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ («ԴԱԼԼԱՔԻ ՏՈՒՆ»)

19 դ. վերջ

Մյասնիկյան փող. 54

Հ

երկհարկ, կառուցել է սափրիչ Սիմոնը. առաջին հարկում եղել է վարսավիրանոց

62.

 

 

 

ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ

19 դ. վերջ

Մյասնիկյան փող. 56

Հ

երկհարկ

63.

 

 

 

ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ («ԼԵԶԳՈՒ ԿԱՄ ՓՌՆՉՈՑ ՏՈՒՆ»)

19 դ. կես

Մյասնիկյան փող. 58

Հ

երկհարկ

64.

 

 

 

ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ

1850-1860-ական թթ.

Մյասնիկյան փող. 82

Հ

երկհարկ

65.

 

 

 

ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ

1894 թ.

Մյասնիկյան փող. 86

Հ

երկհարկ

66.

 

 

 

ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ

1910 թ.

Մյասնիկյան փող. 88

Տ

 

67.

 

 

 

ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ

1930 թ.

Մյասնիկյան փող. 102

Հ

երկհարկ, կառուցել են Պողոսյանները

68.

 

 

 

ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ

1925 թ.

Մյասնիկյան փող. 102ա

Հ

երկհարկ, կառուցել են Պողոսյանները

69.

 

 

 

ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ

1930 թ.

Մյասնիկյան փող. 102բ

Հ

երկհարկ, կառուցել են Պողոսյանները

70.

 

 

 

ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ

1925 թ.

Մյասնիկյան փող. 104

Հ

երկհարկ, նկուղային մասը կառուցվել է 1873 թ.

71.

 

 

 

ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ

20 դ. սկիզբ

Մյասնիկյան փող. 110

Տ

 

 72.

 

 

 

ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ

1933 թ.

Մյասնիկյան փող. 112

Տ

 

 73.

 

 

 

ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ

1948 թ.

Մյասնիկյան փող. 118

Հ

 

74.

 

 

 

ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ

1880 թ., 1900 թ.

Օրջոնոկիձեի փող. 1

Հ

երկհարկ, կառուցել են Ալիխանյանները

75.

 

 

 

ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ

19-20 դդ.

Մանթաշյան փող.

Տ

 

76.

 

 

 

ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ 

7-13
դդ.

քաղաքից 7 կմ աե, Աղստևի աջ ափին, Պարզ լիճ տանող ճանապարհի ձախ կողմում, «Բոյնի դար» վայրում

Հ

ավերված է, տարածքի մի մասի վրա կառուցվել է կինոգործիչների հանգստյան տունը    

 

76.1.

 

 

Գերեզմանոց

7-13
դդ.

գյուղատեղիի աե եզրին

Հ

ավերված է, խաչքարերից մի քանիսը տեղափոխել են  նույն հանգստյան տան տարածք  

 

76.2.

 

 

Եկեղեցի

12-13 դդ.

գյուղատեղիի կենտրոնական  մասում

Տ

պահպանվել են հիմքերը   

77.

 

 

 

ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ 

7-15
դդ.

քաղաքից 3 կմ հվ-աե, Աղստևի աջ ափին, անտառում, «Բախտիար» գյուղատեղիից մոտ 2 կմ ամ, «Ղալուխ» վայրում

Հ

ավերված է

 

 

77.1.

 

 

Գերեզմանոց

7-10
դդ.

գյուղատեղիի հվ-ամ եզրին

Հ

 

77.2.

 

 

Գերեզմանոց

7-13
դդ.

գյուղատեղիի աե մասում

Հ

 

 

77.2.1.

 

Խաչքար թևավոր

12-13 դդ.

 

Հ

տեղահանված է, հենած է ծառին 

78.

 

 

 

ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ

7-20
դդ.

քաղաքի ամ մասում, Երևան-Դիլիջան մայրուղուց աջ, «Խրտանոց» վայրում

Հ

ավերված է

 

78.1.

 

 

Խաչքար թևավոր

  13 դ.

 

Հ

արձանագիր է, կոտրված է վերին խաչաթևը 

79.

 

 

 

ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ

10-14 դդ.

քաղաքից 5 կմ հս-աե, Դիլիջան-Իջևան մայրուղուց ձախ, «Փիշիկ» և «Գոմաձոր» տանող ճանապարհի վրա

Տ

տարածքն ընկած է կառուցապատման տակ  

80.

 

 

 

ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ

10-15 դդ.

քաղաքից 4 կմ հս-աե, «Փիշիկ» գյուղատեղիից 1 կմ հվ-ամ, «Գոմաձոր» տանող ճանապարհին

Հ

ավերված է

 

80.1.

 

 

Գերեզմանոց

10-15 դդ.

 

Հ

ավերված է

 

 

80.1.1.

 

Խաչքար

11 դ.

 

Հ

ընկած է

 

 

80.1.2.

 

Խաչքար

12 դ.

 

Հ

վերնամասը բացակայում է  

 

 

80.1.3.

 

Խաչքար

13 դ.

 

Հ

 

 

 

80.1.4.

 

Խաչքար

13 դ.

 

Հ

արձանագիր է, ստորին մասը կոտրված է

 

 

80.1.5.

 

Խաչքար

13-14 դդ.

 

Հ

 

 

80.1.6.

 

Խաչքար

13-14 դդ.

 

Հ

 

 

 

80.1.7.

 

Խաչքար

14-15 դդ.

 

Հ

 

 

 

80.1.8.

 

Խաչքար

14-15 դդ.

 

Հ

 

81.

 

 

 

ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ

10-15 դդ.

քաղաքից 6 կմ հս-աե, «Փիշիկ» գյուղատեղիից 1 կմ հս-ամ, «Գոմաձոր» տանող ճանապարհի երկու կողմում

Հ

ավերված է

82.

 

 

 

ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ 

10-18 դդ.

Պարզ լճից 300 մ հս, «Ղազար բեկ» վայրում

Հ

 

 

82.1.

 

 

Գերեզմանոց

12-14 դդ.

բլրալանջին

Հ

ավերված է

 

 

82.1.1.

 

Խաչքար

12-13 դդ.

 

Հ

տեղափոխել են լճափնյա ռեստորանի մոտ. ստորին մասը բացակայում է  

 

 

82.1.2.

 

Խաչքար

12-13 դդ.

 

Հ

վերնամասը բացակայում է  

 

 

82.1.3.

 

Խաչքար

12-13 դդ.

 

Հ

վերնամասը բացակայում է  

 

 

82.1.4.

 

Խաչքար

13 դ.

 

Հ

 

 

82.1.5.

 

Խաչքար

13 դ.

 

Հ

 

 

82.1.6.

 

Խաչքար

13 դ.

 

Հ

երկատված է  

 

 

82.1.7.

 

Խաչքար

13 դ.

 

Հ

երկատված է

 

 

82.1.8.

 

Խաչքար

13 դ.

 

Հ

 

 

82.1.9.

 

Խաչքար

13-14 դդ.

 

Հ

 

 

82.1.
10.

 

Խաչքար

13-14 դդ.

 

Հ

վերնամասը բացակայում է  

 

 

82.1.
11.

 

Խաչքար

13-14 դդ.

 

Հ

ստորին կեսը կոտրված է  

 

82.2.

 

 

Եկեղեցի

13 դ.

գերեզմանոցի ամ մասում

Հ

պահպանվել են պատերը` 1.50 մ բարձրությամբ

83.

 

 

 

ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ 

12-14 դդ.

քաղաքից 3 կմ հվ-աե, «Իմպուլս» գործարանի հանգստյան տնից 1 կմ հվ, անտառի բացատում, Աղստևի աջ ափին, բլրակի վրա, «Բախտիար» վայրում

Հ

 

 

83.1.

 

 

Գերեզմանոց

12-14 դդ.

 

Հ

1986 թ. տեղի  խաչքարերից երկուսը տեղափոխել ու ագուցել են հանգստյան տան ամ պատին 

 

 

83.1.1.

 

Խաչքար

13 դ.

 

Հ

 

 

83.1.2.

 

Խաչքար

13-14 դդ.

 

Հ

 

83.2.

 

 

Եկեղեցի

12-13 դդ.

 

Տ

ավերված է

 

83.3.

 

 

Ճանապարհ

12-15 դդ.

ձգվում է «Բախտիար» և «Ղալուխ» գյուղատեղիների միջև՝ 2 կմ երկարությամբ

Հ

ավերվել են եզրապատերը  

84.

 

 

 

ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ 

12-14 դդ.

քաղաքից 8 կմ հվ-աե, անտառի բացատում, աե-ից ձորակով եզերված «Սմրղանի յալ» տեղանքում

Հ

ավերված է

 

84.1.

 

 

Գերեզմանոց

12-14 դդ.

 

Հ

ավերված է

 

 

84.1.1.

 

Խաչքար Հոգեդեղի

1254 թ.

 

Հ

ստորին մասը կոտրված է  

 

 

84.1.2.

 

Խաչքար

13 դ.

 

Հ

ստորին մասը կոտրված է 

 

 

84.1.3.

 

Խաչքար

13-14 դդ.

 

Հ

ստորին մասը կոտրված է 

85.

 

 

 

ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ

12-17 դդ.

քաղաքից 5 կմ ամ, «Ռուսկի բալկա» ձորակում, «Ցերկով թալայից» 1 կմ հս 

Հ

ավերված է

 

85.1.

 

 

Գերեզմանոց

12-17 դդ.

գյուղատեղիի հս մասում

Հ

 

 

 

85.1.1.

 

Խաչքար

13 դ.

 

Հ

 

 

85.2.

 

 

Մատուռ

12-13 դդ.

գյուղատեղիի հս մասում

Հ

թաղը և ամ պատի որոշ հատվածներ փլված են  

86.

 

 

 

ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ

12-17 դդ.

քաղաքից 0.5 կմ ամ, Գոլովինո թաղամասում, «Ցերկով թալա» վայրում, երգահանների հանգստյան տուն տանող ճանապարհին

Հ

ավերված է 

 

86.1.

 

 

Գերեզմանոց

12-17 դդ.

 

Հ

միակ խաչքարը
(13 դ.) Գոշ է տեղափոխել Ա. Հովսեփյանը, 1980-ական  թթ. 

 

86.2.

 

 

Եկեղեցի

12-13 դդ.

 

Հ

ավերված է

87.

 

 

 

ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ

13-15 դդ.

քաղաքից 6 կմ աե, կինոգործիչների հանգստյան տուն և Պարզ լիճ տանող ճանապարհին,  «Մոլոկանի տանձուտ» («Տանձուտի թալա») բացատում

Հ

 

 

87.1.

 

 

Գերեզմանոց

13-15 դդ.

գյուղատեղիի հվ մասում

Հ

ավերված է

 

 

87.1.1.

 

Խաչքար

13 դ.

 

Տ

գյուղատեղիի միակ քանդակազարդ բեկորն է (վերնամաս)

88.

 

 

 

ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ

13-17 դդ.

քազաքից 8 կմ աե, Կինոգործիչների հանգստյան տնից 1 կմ աե, Պարզ լիճ տանող ճանապարհին, «Մորմոջի յալ» վայրում

Տ

ավերված է

 

88.1.

 

 

Գերեզմանոց

13-17 դդ.

 

Տ

պահպանվել են հատ ու կենտ տապանաքարեր  

89.

 

 

 

ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ

14-18 դդ.

քաղաքից 1 կմ հվ, «Խզակի թալա» («Խաչի փոս») վայրում

Տ

ավերված է

 

89.1.

 

 

Գերեզմանոց

14-18 դդ.

գյուղատեղիի ամ մասում

Տ

ավերված է

 

89.2.

 

 

Եկեղեցի

17-18 դդ.

գերեզմանոցում

Տ

ավերված է

90.

 

 

 

ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ 

15-19 դդ.

քաղաքից 3.5 կմ աե, «Շլորկուտի» անտառում, «Ղափարա» հանդամասում

Տ

ավերված է

 

90.1.

 

 

Գերեզմանոց

15-19 դդ.

 

Տ

 

91.

 

 

 

ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ

17-18 դդ.

քաղաքային շուկայից 500 մ հվ-աե, «Ալոյի թալայում»՝ եղևնիների բացատում

Տ

ավերված է

92.

 

 

 

ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ

17-18 դդ.

քաղաքից 6 կմ հս-ամ, Աղստև գետի ձախ  ափին, Դիլիջան-Վանաձոր խճուղուց 1 կմ ձախ, «Գերեզմանուտի յալ» բացատում

Տ

ավերված է

 

 

92.1.

 

 

Գերեզմանոց

17-18 դդ.

գյուղատեղիի հս եզրին

Տ

 

93.

 

 

 

ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ

17-18 դդ.

քազաքից 8 կմ հվ-աե, «Ժանգոտ գյոլ» լճակի մոտ, «Օրդաքլվի» բացատում

Տ

ավերված է

94.

 

 

 

ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ

17-18 դդ.

քաղաքից 10 կմ հս-ամ, «Շլորկուտի ձոր» վայրում,Դիլիջան-Վանաձոր ճանապարհից 5-6 կմ աջ, անտառի մեջ, «Նովով» աղբյուրի մոտ

Տ

 

 

94.1.

 

 

Գերեզմանոց

ուշ միջնադար

 

Տ

 

95.

 

 

 

ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ԱՉԱՋՐԻ ԹԱԼԱ»

10-13 դդ.

քաղաքից 4 կմ հվ-աե

Հ

 

96.

 

 

 

ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ԱՐԱՂԱՆՑ ՏԵՂԵՐ»

7-13
դդ.

քաղաքի աե եզրին, Աղստևի աջ ափի և Մյասնիկյան փողոցի միջև ընկած տարածքում, Պարզ լիճ տանող ճանապարհի վրա

Հ

ավերվել է 1950-ական թթ. քաղաքի ընդարձակման հետևանքով 

 

96.1.

 

 

Գերեզմանոց

7-13 դդ.

 

Հ

ավերված է, գյուղատեղիի կառուցապատման ժամանակ խաչքարերը տեղափոխել են Մյասնիկյան փող. N 143 տան  բակ  

 

 

96.1.1.

 

Խաչքար

12 դ.

Մյասնիկյան փող.
N 143 տան  բակում

Տ

 

 

 

96.1.2.

 

Խաչքար

12 դ.

նույն տեղում

Տ

 

 

 

96.1.3.

 

Խաչքար

13 դ.

նույն տեղում

Հ

 

 

 

96.1.4.

 

Խաչքար «Մեսրոպ Մաշտոց»

7 դ.

նույն տեղում

Հ

ամրացված է պատվանդանին  

97.

 

 

 

ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ԳԵՂԱՏԵՂ»

13-17 դդ.

քաղաքից 7 կմ ամ, Ղազախ-Երևան գազատարի անտառամիջյան ճանապարհի երկու կողմում

Հ

ավերված է

 

97.1.

 

 

Գերեզմանոց

13-17 դդ.

 

Հ

կիսավեր է

 

97.2.

 

 

Եկեղեցի

13-14 դդ.

 

Տ

պահպանվել են հիմքերը  

98.

 

 

 

ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ԳԵՂԱՏԵՂ»

13-17 դդ.

քաղաքից 10 կմ հվ-աե,  Աղստևի աջ ափին, Պարզ լիճ տանող ճանապարհից 2 կմ ձախ, կինոգործիչների հանգստյան տնից 3 կմ հվ-աե, «Ղազախ բեկ» վայրում

Տ

ավերված է

 

98.1.

 

 

Գերեզմանոց

13-17 դդ.

գյուղատեղիի հս եզրին, սարալանջին

Տ

ավերված է 

 

98.2.

 

 

Եկեղեցի

13-14 դդ.

գերեզմանոցի  մոտ

Տ

պահպանվել են հիմքերը, ներսը լցված է շարվածքի քարերով  

99.

 

 

 

ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ԳՈՄԱՁՈՐ»

5-17
դդ.

քաղաքի Թեղուտ թաղամասից 5 կմ հս-աե, Աղստևի աջ ափին, «Փիշիկ» գյուղատեղիից 2-3 կմ հս-ամ, անտառում

Հ

ավերված է

 

99.1.

 

 

Գերեզմանոց

5-17 դդ.

գյուղատեղիի հս մասում

Հ

 

 

 

99.1.1.

 

Խաչքար

7 դ.

 

Տ

 

 

 

99.1.2.

 

Խաչքար

9-10
դդ.

 

Տ

 

 

 

99.1.3.

 

Խաչքար

9-10
դդ.

 

Տ

խրված է գետնի մեջ 

 

 

99.1.4.

 

Խաչքար

9-10
դդ.

 

Տ

 

 

 

99.1.5.

 

Խաչքար

9-10
դդ.

 

Տ

ընկած է

 

 

99.1.6.

 

Խաչքար

11-12 դդ.

եկեղեցու ամ կողմում

Հ

ընկած է

 

 

99.1.7.

 

Խաչքար

11-12 դդ.

եկեղեցու աե կողմում

Հ

 

 

 

99.1.8.

 

Խաչքար

12 դ.

 

Հ

ընկած է

 

 

99.1.9.

 

Խաչքար

12 դ.

 

Հ

ընկած է

 

 

99.1.10.

 

Խաչքար

12 դ.

 

Հ

 

 

 

99.1.11.

 

Խաչքար

12 դ.

 

Հ

 

 

 

99.1.12.

 

Խաչքար

12 դ.

 

Հ

 

 

 

99.1.13.

 

Խաչքար

13 դ.

 

Հ

երկատված է

 

 

99.1.14.

 

Խաչքար

13 դ.

 

Հ

երկատված է

 

 

99.1.15.

 

Խաչքար

13 դ.

եկեղեցու ամ կողմում

Հ

ընկած է

 

 

99.1.16.

 

Խաչքար

13 դ.

եկեղեցու ամ կողմում

Հ

ստորին մասը բացակայում է  

 

 

99.1.17.

 

Խաչքար

13 դ.

եկեղեցու հս կողմում

Հ

երկատված է

 

 

99.1.18.

 

Խաչքար

13 դ.

մատուռի ամ կողմում

Հ

ընկած է

 

 

99.1.19.

 

Խաչքար

13 դ.

մատուռի հս-ամ կողմում

Հ

ընկած է

 

 

99.1.20.

 

Խաչքար

13 դ.

նախորդի մոտ

Հ

ընկած է

 

 

99.1.21.

 

Խաչքար

13 դ.

նախորդի մոտ

Հ

երկատված, ընկած է

 

 

99.1.22.

 

Խաչքար

13 դ.

 

Հ

ընկած է

 

 

99.1.23.

 

Խաչքար Սարգսի և այլոց

13 դ.

 

Հ

երկատված, ընկած է

 

 

99.1.24.

 

Խաչքար

13-14 դդ.

 

Հ

ընկած է

 

 

99.1.25.

 

Խաչքար

13-14 դդ.

 

Հ

հենած է քարերին 

 

 

99.1.26.

 

Խաչքար

14-15 դդ.

 

Տ

հենած է քարերին  

 

 

99.1.27.

 

Խաչքար

16-17 դդ.

 

Հ

 

 

99.2.

 

 

Եկեղեցի

5-6
դդ.

 

Հ

պահպանվել են հիմնապատերը  

 

99.3.

 

 

Մատուռ

5-6
դդ.

 

Հ

պահպանվել են հիմնապատերը  

100.

 

 

 

ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ԽԱՉԲՈՂԱԶ»

14-17 դդ.

Թեղուտ թաղամասից 1.5 կմ հվ-աե, Աղստևի աջ ափին, անտառում

Տ

ավերված է

 

100.1.

 

 

Գերեզմանոց

14-17 դդ.

 

Տ

 

101.

 

 

 

ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ԽԱՉԻ ՀՈՂԵՐ»

12-15 դդ.

Շամախյան թաղամասի «Խաչի հողեր» վայրում

Հ

ավերված է

 

101.1.

 

 

Գերեզմանոց

12-15 դդ.

 

Հ

 

 

 

101.1.1.

 

Խաչքար թևավոր

8-9
դդ.

 

ընկած է մատուռի հս-ամ անկյան մոտ

Հ

աջ հորիզոնական խաչաթևը կոտրված է

 

101. 2.

 

 

Ձիթհան

13-15 դդ.

մատուռից 100 մ հվ-ամ

Հ

ավերված է, ուրվագծվում են հիմքերը  

 

101.3.

 

 

Մատուռ

վերակառ.
19 դ.

 

Տ

 

 

 

101.3.1.

 

Խաչքար

15-16 դդ.

ագուցված է մատուռի հվ պատին, մուտքից վերև

Հ

ագուցվել է վերակառուցման ժամանակ, հորիզոնական դիրքով   

102.

 

 

 

«ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ ԽԱՉՈՒՏ ԹԱԼԱ»

12-13 դդ

քաղաքից 10-11 կմ ամ, Բլդան գետի վերին հոսանքի շրջանում

Հ

 

 

102.1.

 

 

Խաչքար

12-13 դդ.

 

Հ

արձանագիր է, ջարդված

 

102.2.

 

 

Խաչքար թևավոր

12-13 դդ.

 

Հ

 

103.

 

 

 

ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ԿԱԿՈՍԻ»

ուշ միջնադար

քաղաքից 5-6 կմ ամ,    Վանաձոր տանող խճուղուց 500 մ ձախ, Աղստևի աջ ափին, երկու ձորակների միջակայքում

Տ

ավերված է

 

103.1.

 

 

Գերեզմանոց

13-17 դդ.

գյուղատեղիի աե եզրին

Տ

 

 

 

103.1.1.

 

Խաչքար

13 դ.

 

Հ

երկատված, ընկած է 

 

103.2.

 

 

Մատուռ

17-18 դդ.

 

Տ

հիմնավեր է

104.

 

 

 

ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ՄԵԾ ԹԱԼԱ» («ՈՒՌՈՒՏԻ ԹԱԼԱ»)

17-18 դդ.

քաղաքից 3 կմ հվ, նույնանուն բացատում

Տ

ավերված է

 

104.1.

 

 

Գերեզմանոց

8-13
դդ.

 

Տ

ավերված է

105.

 

 

 

ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ՊԱԿԱՏԵՂԵՐ»

13-17 դդ.

քաղաքից 4 կմ ամ, անտառի բացատում

Տ

ավերված է

106.

 

 

 

ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ՓԻՇԻԿ»

12-14 դդ.

քաղաքից 5 կմ հս-աե, Աղստև գետի ձախ ափին, Տուբերկուլյոզային  դիսպանսերի տարածքում, անտառի մեջ

Հ

ավերվել է դիսպանսերի կառուցման ժամանակ

 

106.1.

 

 

Գերեզմանոց

12-14 դդ.

 

Հ

ավերված է

 

 

106.1.1.

 

Խաչքար

13-14 դդ.

մատուռից 10 մ ամ

Հ

 

 

 

106.1.2.

 

Խաչքար

13-14 դդ.

նախորդի մոտ

Հ

երկատված է

 

106.2.

 

 

Մատուռ

12-13 դդ.

 

Հ

ավերված է

107.

 

 

 

ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ՓՈՔՐ ԴԻԼԻ» («ՊՈՒՃՈՒՐ ԴԻԼԻ»)

7-18
դդ.

քաղաքից («Իմպուլս» գործարանից) 2 կմ հվ-աե, Աղստև գետի աջ ափին, անտառի բացատում

Հ

ավերված է

 

107.1.

 

 

Գերեզմանոց

7-17
դդ.

գյուղատեղիի հվ մասում

Հ

կիսավեր է

 

 

107.1.1.

 

Խաչքար

7 դ.

 

Հ

 

 

 

107.1.2.

 

Խաչքար

12-13 դդ.

 

Հ

գլխիվայր դրված է 12-13 դդ. մեկ այլ խաչքարի վրա  

 

 

107.1.3.

 

Խաչքար

12-13 դդ.

 

Հ

 

 

 

107.1.4.

 

Խաչքար

14-15 դդ.

 

Տ

պարզունակ է

108.

 

 

 

ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ

Ք.ա. 2-1 հազ.

Կալինինի փող.

Հ

հայտնաբերվել է 2003 թ. 

109.

 

 

 

ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ

Ք.ա. 2-1 հազ.

քաղաքի հվ մասում, Գոլովինո թաղամասից հս, «Խրտանոց» վայրում

Հ

ավերվել է Դիլիջան-Երևան մայրուղու կառուցման հետևանքով  

110.

 

 

 

ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ

Ք.ա. 2-1 հազ.

Թեղուտ թաղամասից 1.5 կմ հս-աե, «Տախտ» («Թաղթա»)  տեղամասում

Հ

տարածքի մի մասը մելիորացված է  

111.

 

 

 

ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ

Ք.ա. 2-1 հազ.

քաղաքից 3 կմ հս-աե, Աղստև գետի աջ ափին, Գոմաձոր տանող ճանապարհի եզրին

Տ

տարածքի մի մասը մնացել է վարելահողերի տակ  

112.

 

 

 

ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ

Ք.ա. 2-1 հազ.

քաղաքից 3 կմ հվ, «Մեծ թալա» գյուղատեղիի տարածքում

Հ

տարածքի մի մասը վերածվել է վարելահողերի  

113.

 

 

 

ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ

Ք.ա. 2-1 հազ.

քաղաքից 8 կմ հս-ամ, «Շլորկուտ» տանող ճանապարհին

Հ

կիսավեր է

114.

 

 

 

ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ «ՌԵԴԿԻՆ-ԼԱԳԵՐ»

Ք.ա. 13-8 դդ.

քաղաքից 6 կմ հս-աե, Դիլիջան-Իջևան մայրուղուց 5 կմ հվ-աե, Պարզ լիճ տանող ճանապարհի 1-ին կմ-ի վրա

Հ

ավերված է  

115.

 

 

 

ԵԿԵՂԵՑԻ

17-18 դդ.

Շամախյան թաղամասում

Տ

 

115.1.

 

 

Խաչքար

12-13 դդ.

հենած է եկեղեցու հվ պատին

Հ

 

 

115.2.

 

 

Խաչքար

1221 թ.

ագուցված է եկեղեցու հվ պատին

Հ

 

 

115.3.

 

 

Խաչքար

13 դ.

հենած է եկեղեցու ամ պատին

Հ

 

116.

 

 

 

ԽԱՉՔԱՐ

11-12 դդ.

ագուցված է «Իմպուլս» գործարանի հանգստյան տան ամ պատին, արտաքուստ

Հ

1986 թ. տեղափոխել են «Բախտիար» գյուղատեղիի գերեզմանոցից   

117.

 

 

 

ԽԱՉՔԱՐ

13 դ.

նախորդի կողքին

Հ

1986 թ. տեղափոխել են «Բախտիար» գյուղատեղիի գերեզմանոցից   

118.

 

 

 

ԽԱՉՔԱՐ

13-14 դդ.

«Դիլիջան» հանքային ջրերի գործարանից 200 մ հեռու, գետի աջ  ափին, աղբյուրի մոտ

Հ

 

119.

 

 

 

ԿԱՄՈՒՐՋ

19 դ.

քաղաքից 4 կմ աե, Գոշ գյուղ տանող նախկին ճանապարհին, Աղստև գետի վրա 

Տ

միաթռիչք

120.

 

 

 

ՀՈՒՇԱՂԲՅՈՒՐ

1935 թ.

քաղաքի մեջ, Գորկու փող. վրա՝ Գոլովինո տանող ճանապարհի աջ կողմում

Տ

 

121.

 

 

 

ՀՈՒՇԱՂԲՅՈՒՐ

1948-1949 թթ.

քաղաքի մեջ,Դիլիջան-Տաշիր  ճանապարհի աջ կողմում

Հ

 

122.

 

 

 

ՀՈՒՇԱՂԲՅՈՒՐ ՄԱՏԻՆՈՎԻ

1880 թ., վերակառ. 1936 թ.

Մյասնիկյան փող.

Տ

կառ.՝ գինեվաճառ Մատինով  

123.

 

 

 

ՀՈՒՇԱՂԲՅՈՒՐ «ՈՍԿԻ ԱՂԲՅՈՒՐ»

19 դ.

Հակոբջանյան փող.

Տ

Դիլիջանի ամենահին աղբյուրն է, կառուցել են Գյուլզադյանները 

124.

 

 

 

ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ

1975 թ.

քաղաքի ամ կողմում, բլրի գագաթին

Տ

հեղ.` Ս. Մեհրաբյան, Խ. Վաթինյան

125.

 

 

 

ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆՈՒՄ ԽՈՐՀՐԴԱՅԻՆ ԻՇԽԱՆՈՒԹՅԱՆ ՀԱՍՏԱՏՄԱՆ 50- ԱՄՅԱԿԻՆ

1970 թ.

քաղաքի մեջ, Իջևան-Թբիլիսի և Դիլիջան-Վանաձոր ավտոճանապարհների խաչմերուկում, բարձունքի վրա

Հ

հեղ.՝ Խ. Վաթինյան
Ա. Թարխանյան,
Ս. Ավետիսյան

126.

 

 

 

ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ ՄԱՅԻՍՅԱՆ ԱՊՍՏԱՄԲՈՒԹՅԱՆ ՄԱՍՆԱԿԻՑՆԵՐԻՆ

1982 թ.

Մյասնիկյան փող.

Տ

հեղ.՝
Ս. Ավետիսյան,
Ա. Փարսյան

127.

 

 

 

ՄԱՏՈՒՌ

10-12 դդ.

քաղաքի Գոլովինո թաղամասում, «Միկիտանի թալա» վայրում

Տ

պահպանվել են խորանի հատվածը,

հս և ամ պատերը 

 

127.1.

 

 

Գերեզմանոց

10-15 դդ.

մատուռի մոտ

Տ

 

 

 

127.1.1.

 

Խաչքար Մամախաթունի

13-14 դդ.

մատուռի ամ կողմում

Հ

 

 

 

127.1.2.

 

Խաչքար

15 դ.

նախորդի մոտ

Տ

 

128.

 

 

 

ՄԱՏՈՒՌ

19 դ.

քաղաքից 7 կմ հս-աե, Շամախյան թաղամասի ֆերմաների մոտ

Տ

 

129.

 

 

 

ՄԱՏՈՒՌ ՍԲ ՍԱՐԳԻՍ

18-19 դդ.

Շամախյան թաղամասի հվ-աե եզրին, բարձունքի վրա

Տ

կիսավեր է

 

129.1.

 

 

Գերեզմանոց

19-20 դդ.

 

Տ

 

129.2.

 

 

Խաչքար

11 դ.

ագուցված է մատուռի աե պատին, ներքուստ

Հ

արձանագիր է

 

129.3.

 

 

Խաչքար

11 դ.

մատուռում

Հ

 

 

129.4.

 

 

Խաչքար

13-14 դդ.

մատուռում

Հ

արձանագիր է

130.

 

 

 

ՇԵՆՔ ԱՂԱՍԻ ԽԱՆՋՅԱՆԻ ՄԱՌԱՆՈՑԻ

1936 թ.

Մ. Գորկու փող. 15 ա

Հ

վթարային է

131.

 

 

 

ՇԵՆՔ ԳՐԱԴԱՐԱՆԻ

1974 թ.

Մյասնիկյան փող. 61

Տ

 

 

131.1.

 

 

Հուշարձան Խ. Աբովյանին

1976 թ.

գրադարանի մուտքի մոտ

Տ

 

 

131.2.

 

 

Հուշարձան Ղ. Աղայանին

1976 թ.

գրադարանի մուտքի մոտ

Տ

 

132.

 

 

 

ՇԵՆՔ «ԴԻԼԻՋԱՆ» ԱՌՈՂՋԱՐԱՆԻ

1977 թ.

Գետափնյա փող  7

Հ

նախկինում` «Պապանինո» առողջարան

133.

 

 

 

ՇԵՆՔ «ԴԻԼԻՋԱՆ» ՀԱՆՔԱՅԻՆ ՋՐԵՐԻ ԳՈՐԾԱՐԱՆԻ

1949 թ.

քաղաքից մոտ 5 կմ հվ

Հ

 

134.

 

 

 

ՇԵՆՔ ԵՐԿՐԱԳԻՏԱԿԱՆ ԹԱՆԳԱՐԱՆԻ

1952 թ.

քաղաքի կենտրոնում

Հ

 

 

134.1.

 

 

Խաչքար

13 դ.

թանգարանում

Տ

բերվել է «Տախտ» հանդամասից

 

134.2.

 

 

Խաչքար Լույսի և Կիրակոսի

13-14 դդ.

թանգարանում

Տ

բերվել է «Տախտ» հանդամասից

135.

 

 

 

ՇԵՆՔ «ԼԵՌՆԱՅԻՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆ» ԱՌՈՂՋԱՐԱՆԻ

1959 թ.

Կամոյի փող. 141 բ

Հ

 

136.

 

 

 

ՇԵՆՔ ԿԻՆՈԳՈՐԾԻՉՆԵՐԻ ՀԱՆԳՍՏՅԱՆ ՏԱՆ

1981 թ.

քաղաքից 2 կմ հեռավորության վրա, Պարզ լիճ տանող ճանապարհին

Հ

 

137.

 

 

 

ՇԵՆՔ ԿՈՄՊՈԶԻՏՈՐՆԵՐԻ ՍՏԵՂԾԱԳՈՐԾԱԿԱՆ ՏԱՆ

1975 թ.

քաղաքից 8 կմ հեռու, Դիլիջան-Երևան մայրուղու վրա, «Հաղարծին» ռեստորանի դիմաց

Հ

 

138.

 

 

 

ՇԵՆՔ ՀԱԿԱՏՈՒԲԵՐԿՈՒԼՅՈԶԱՅԻՆ ՀԻՎԱՆԴԱՆՈՑԻ (ԳՅԱՆՋԵՑՅԱՆԻ ԱՆՎԱՆ)

1921-22 թթ.

քաղաքի ամ մասում, Դիլիջան-Իջևան մայրուղու ձախ կողմում

Հ

 

139.

 

 

 

ՇԵՆՔ ՄԱՆԿԱԿԱՆ ԱՌՈՂՋԱՐԱՆԻ

1975 թ.

քաղաքից 2 կմ հս, «Թախտա» վայրում

Հ

 

140.

 

 

 

ՇԵՆՔ ՄՇԱԿՈՒՅԹԻ ՏԱՆ

1972 թ.

Մյասնիկյան փող. 53

Տ

 

141.

 

 

 

ՇԵՆՔ ՌԵԴԿԻՆԻ ՃԱՄԲԱՐԻ

1890-ական թթ.

քաղաքի հս մասում, Դիլիջան-Իջևան հին ճանապարհի աջ կողմում

Հ

Դիլիջանի լեռնանցքի ճանապարհա-շինարար Ռեդկինի ճամբարի գլխավոր մասնաշենքն է

142.

 

 

 

ՇԵՆՔ ՏՈՒԲԵՐԿՈՒԼՅՈԶԱՅԻՆ ՀԱՆՐԱՊԵՏԱԿԱՆ ՀԻՎԱՆԴԱՆՈՑԻ (Գ. ՍԱՂՅԱՆԻ ԱՆՎԱՆ)

1927 թ.

քաղաքի ամ մասում, Դիլիջան-Իջևան մայրուղու ձախ կողմում

Հ

 

143.

 

 

 

ՇԵՆՔ ՏՈՒՐԻՍՏԱԿԱՆ ՀԱՆԳՐՎԱՆԻ

1969 թ.

Գետափնյա փող. 9

Հ

 

144.

 

 

 

ՇԵՆՔ ՔԱՂԱՔԱՊԵՏԱՐԱՆԻ

1975 թ.

Մյասնիկյան փող. 55

Տ

 

145.

 

 

 

ՎԱՆԱԿԱՆ ՀԱՄԱԼԻՐ ՄԱԹՈՍԱՎԱՆՔ

13 դ.

քաղաքից 3.5 կմ ամ, գետի աջափնյա անտառածածկ սարահարթի վրա, Ջուխտակ վանքի դիմացի լեռնալանջին

Հ

կառ.՝ Հորդանան

 

145.1.

 

 

Գավիթ

13 դ.

կից է եկեղեցուն ամ-ից

Հ

 

 

 

145.1.1.

 

Խաչքար

13 դ.

ագուցված է գավթի աե պատին

Հ

 

 

 

145.1.2.

     

Խաչքար

13 դ.

նախորդի մոտ

Հ

 

 

 

145.1.3.

 

Խաչքար

13 դ.

նախորդի մոտ

Հ

 

 

 

145.1.4.

 

Խաչքար

13 դ.

նախորդի մոտ

Հ

 

 

 

145.1.5.

 

Խաչքար

13 դ.

նախորդի մոտ

Հ

 

 

 

145.1.6.

 

Խաչքար

13 դ.

նախորդի մոտ

Հ

 

 

145.2.

 

 

Գերեզմանոց

միջնադար

համալիրի տարածքում

Հ

 

 

 

145.2.1.

 

Խաչքար Մխիթարի

1251 թ.

եկեղեցու հս պատի տակ, արտաքուստ

Հ

 

 

145.3.

 

 

Գրատուն

13 դ.

կից է գավթի հվ պատին 

Հ

կիսավեր է

 

 

145.3.1.

 

Խաչքար

13 դ.

ագուցված է գրատան աե պատին, մուտքից հս

Հ

 

 

 

145.3.2.

 

Խաչքար

13 դ.

նույն պատին, մուտքից վերև

Հ

 

 

 

145.3.3.

 

Խաչքար

13 դ.

նախորդի մոտ

Հ

 

 

 

145.3.4.

 

Խաչքար

13 դ.

նույն պատին, մուտքից հվ

Հ

 

 

 

145.3.5.

 

Խաչքար

13 դ.

ագուցված է գրատան հվ պատին

Հ

 

 

 

145.3.6.

 

Խաչքար

13 դ.

ագուցված է հվ պատին, խորշի մեջ

Հ

 

 

 

145.3.7.

 

Խաչքար

13 դ.

նույն պատին, խորշից վերև

Հ

 

 

145.4.

 

 

Եկեղեցի սբ. Աստվածածին

1247 թ.

 

Հ

փոքր, թաղածածկ

 

 

145.4.1.

 

Խաչքար Սանասարի

13 դ.      

ագուցված է եկեղեցու ամ պատին, մուտքից հս (գավթի աե պատնէ)

Հ

 

146.

 

 

 

ՎԱՆԱԿԱՆ ՀԱՄԱԼԻՐ ՋՈՒԽՏԱԿ (ԳԻՇԵՐԱՎԱՆՔ, ՊԵՏՐՈՍԻ ՎԱՆՔ)

12-13 դդ.

Դիլիջանից 3 կմ հս-ամ, Խալ-Խալլու լեռան հվ անտառապատ լանջին, «Թթուջուր» աղբյուրից ոչ հեռու

Հ

 

 

146.1.

 

 

Գերեզմանոց

13-17 դդ.

համալիրի տարածքում

Հ

 

 

 

146.1.1.

 

Տապանաքար Խաչատուր վարդապետի

1250 թ.

 

Հ

հարթ 

 

 

146.1.2.

 

Տապանաքար Պողոսի

1610 թ.

 

Հ

օրորոցաձև

 

146.2.

 

 

Եկեղեցի սբ Աստվածածին

1201 թ.

 

Հ

թաղածածկ, կառուցել է վանքի առաջնորդ Հայրապետը, ճարտ.՝ Սարգիս վարդպետ  

 

 

146.2.1.

 

Խաչքար

12 դ.

եկեղեցու ամ պատի մոտ, մուտքից հվ

Հ

ընդհանուր պատվանդանի վրա, երկատված է

 

 

146.2.2.

 

Խաչքար

13 դ.

նախորդից հվ

Հ

ընդհանուր պատվանդանի վրա  

 

 

146.2.3.

 

Խաչքար

13 դ.

եկեղեցու հվ-ամ անկյան մոտ

Հ

ընդհանուր պատվանդանի վրա  

 

 

146.2.4.

 

Խաչքար

13 դ.

եկեղեցու ամ պատի մոտ, մուտքից հս

Հ

ընդհանուր պատվանդանի վրա, երկատված 

 

 

146.2.5.

 

Խաչքար

13 դ.

նախորդից հս

Հ

 

 

146.3.

 

 

Եկեղեցի սբ Գրիգոր

12 դ. վերջ

սբ Աստվածածին եկեղեցուց 20 մ աե

Հ

կենտրոնագմբեթ

 

 

146.3.1.

 

Խաչքար

13 դ.

եկեղեցու խորանում

Հ

ծառայում է իբրև վեմքար 

10.4 ՆՈՅԵՄԲԵՐՅԱՆ քաղաք

1

2

3

4

5

6

7

8

9

1.

 

 

 

ԱՄՐՈՑ

Ք.ա. 2-1 հազ.

քաղաքի հս եզրին, «Թբի Ղաշ» վայրում 

Հ

 

 

1.1.

        

 

Դամբարանադաշտ

Ք.ա. 2-1 հազ.

 

Հ

 

2.

 

 

        

ԱՄՐՈՑ «ԲԵՐԴԱՏԵՂ»

Ք.ա. 2-1 հազ.

քաղաքից 2 կմ հս-աե, ժայռոտ բարձունքին

Հ

 

3.

 

 

 

ԵԿԵՂԵՑԻ «ՋՈՒԽՏԱԿԵՂՑԻ»

13-14 դդ.

քաղաքից 1.8 կմ հվ-ամ, սարի վրա

Հ

 

4.

 

 

 

ԽԱՉՔԱՐ

13-14 դդ.

Կողբ տանող ճանապարհի եզրին

Հ

 

5.

 

 

 

ԽԱՉՔԱՐ

15-16 դդ.

քաղաքի հվ-ամ բարձունքին, ջրամբարի մոտ

Տ

կանգնեցված է պատվանդանի վրա

6.

 

 

 

ԽԱՉՔԱՐ

16-17 դդ.

քաղաքի հվ-ամ բարձունքին, ջրամբարի մոտ

  Տ 

 

7.

 

 

 

ՀՈՒՇԱՂԲՅՈՒՐ

1931 թ.

քաղաքի աե եզրին, ձորի մեջ

Տ

 

8.

 

 

 

ՀՈՒՇԱՂԲՅՈՒՐ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱծՆԵՐԻՆ

1970 թ.

Նոյեմբերյան-Իջևան ճանապարհի աջ կողմում, քաղաքից 1 կմ հվ-աե

Տ

 

9.

 

 

 

ՀՈՒՇԱՂԲՅՈՒՐ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ԽՈՐՀՐԴԱՅՆԱՑՄԱՆ

45-ԱՄՅԱԿԻՆ

1965 թ.

քաղաքի մեջ

Հ

քանդ.՝ Ս. Եղիկյան 

10.

 

 

 

ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ

1980 թ.

քաղաքի հվ մասում

Հ

ճարտ.՝ Անանյան 

11.

 

 

 

ՄԱՏՈՒՌ

վերակառ.
20 դ. սկզբին

քաղաքից 10 կմ ամ

Հ

 

10.6  ԱԿՆԱՂԲՅՈՒՐ  գյուղ

 1 

2

3

4

5

6

7

 8 

9

1.

 

      

       

ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ

13-20 դդ.

գյուղի ամ եզրին, ճանապարհի երկու կողմում

Հ

 

 

1.1.

 

 

Խաչքար

13 դ.

 

Տ

ստորին բեկոր` մարդու պատկերաքանդակով

2.

 

 

 

ԽԱՉՔԱՐ ԹԵՎԱՎՈՐ

1301 թ.

Վարդան Մամիկոնյանի կաղնու ծառի մոտ

Հ

պատվիրատու` Ավետիս. տեղափոխել են 1996 թ., Իջևան քաղաքի «Վերին Դանաղռան» գյուղատեղիից

3.

 

 

 

ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ

1970 թ.

գյուղի մեջ

Տ

 

10.7  ԱՂԱՎՆԱՎԱՆՔ  գյուղ

1

2

3

4

5

6

7

8

9

1.

 

 

 

ԱՄՐՈՑ «ԲԵՐԴԱՏԵՂ»

Ք.ա. 2-1 հազ.

գյուղից 2 կմ հս-աե,

ժայռոտ բարձունքի վրա

Հ

                          

2.

 

 

 

ԱՄՐՈՑ «ԹՓԻ ՂԱՇ»

Ք.ա. 2-1 հազ.

գյուղի հս եզրին, կլոր ժայռի վրա

Հ

 

 3.

 

 

 

ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ

10-14 դդ.

գյուղից 2.5 կմ հս-աե, ձորի մեջ, գետակի աջ ափին, «Աղնաբադ» անտառամասում

Հ

 

 

3.1.

 

 

Եկեղեցի սբ Աստվածածին (Անապատ)

11-12 դդ.

 

Հ

 

4.

 

 

 

ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ

11-18 դդ.

գյուղից 10 կմ հս-ամ, անտառի

բացատում, «Գոգարչին» վայրում

Հ

 

 

4.1.

 

 

Գերեզմանոց

11-18 դդ.

սարահարթի թեքության վրա

Հ

 

 

 

4.1.1.

      

Խաչքար

11 դ.

 

Տ

 

 

 

4.1.2.

 

Խաչքար

14-15 դդ.

 

Տ

 

5.

 

 

 

ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ

17-18 դդ.

գյուղից 3 կմ հս, Գոգարչին

տանող ճանապարհին, ձորի մեջ, առվակի երկու կողմում

Տ

 

 

5.1.

 

 

Գերեզմանոց

17-18 դդ.

Գոգարչին տանող

ճանապարհից ձախ, անտառի բացատում

Տ

 

6.

 

 

 

ԿԱՄՈՒՐՋ

12-13 դդ.

գյուղի հվ մասում, Գետիկ գետի վրա

Հ

 

7.

 

 

 

ՄԱՏՈՒՌ

12-13 դդ.

գյուղից 1 կմ աե, Գետիկ գետի աջ ափին, խճուղու եզրին, ժայռի տակ

Հ

 

 

7.1.

 

 

Խաչքար

9-10
դդ.

մատուռի մուտքի մոտ

Հ

 

 

7.2.

 

 

Խաչքար

12-13 դդ.

ագուցված է մատուռի

ամ պատի հվ մասում,

արտաքուստ

Հ

 

 

7.3 

 

 

Խաչքար

12-13 դդ.

ագուցված է մատուռի

ամ պատի հվ մասում,

արտաքուստ

  Հ  

              

10.8  ԱՃԱՐԿՈՒՏ  գյուղ

1

2

3

4

5

6

7

8

9

1.

          

ԱՄՐՈՑ «ԲԵՐԴԱՔԱՐ»

12-13 դդ.

գյուղից 10 կմ հվ-ամ

   Հ   

կարծիք կա, որ Մահկանաբերդն է

2.

     

ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ

13-17 դդ.

գյուղի հս-աե մասում, բարձունքի վրա

Հ

 

3.

     

ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ

10-14 դդ.

գյուղից 15 կմ ամ, անտառում

Հ

 
 

3.1.

   

Գերեզմանոց

10-14 դդ.

 

Հ

 
 

3.2.

   

Գերեզմանոց

12-13 դդ.

 

Հ

 
 

3.3.

   

Եկեղեցի

10-12 դդ.

գյուղատեղիի կենտրոնում

Հ

կիսավեր է

 

3.4.

   

Մատուռ

12-13 դդ.

 

Հ

ավերված է

4.

     

ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ

10-17 դդ.

գյուղից 5 կմ ամ, գետակի երկու կողմում, «Չայ-Ղոշան» կամրջի մոտ

Հ

 
 

4.1.

   

Գերեզմանոց

13-14 դդ.

գյուղատեղիի հս-աե մասում, մատուռի մոտ

Հ

 
 

4.2.

   

Կամուրջ «Չայ-Ղոշան»

12-13 դդ.

Կիրանց գետակի վրա

Հ

վերանորոգվել է 1853-54 թթ.,
1980-ական թթ. ամրացվել է բետոնով

 

4.3.

   

Մատուռ

միջնադար

գյուղատեղիում

Տ

 
 

4.4.

   

Քարայր-կացարան

միջնադար

Կիրանց ջուր գետակի ձախ ափին, կամրջից քիչ հեռու

Տ

վերջին շրջանում վերածվել է թանգարանի

5.

     

ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ

ուշ միջնադար

գյուղից 3 կմ ամ, Կունեն գետի 2 կողմում

Տ

 

6.

     

ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ԱՌԱՔԵԼՈՑ»

10-14 դդ.

գյուղից 2 կմ ամ, Կիրանց գետակի ափին

Հ

 
 

6.1.

   

Բաղնիք

13 դ.

գյուղատեղիում, Առաքելոց վանքի պարսպից   50 մ ամ

Հ

       ավերված է

 

6.2.

   

Եկեղեցի

1274 թ.

գյուղատեղիում, վանքից  մոտ 200 մ հվ-ամ

Հ

4-րդ` զույգ եկեղեցիներ, կառուցել է Շնորհավորը

   

6.2.1.

 

Խաչքար

13 դ.

զույգ եկեղեցիների և թևավոր խաչքարի միջև

Հ

 
   

6.2.2.

 

Խաչքար

13-14 դդ.

զույգ եկեղեցիներից
4-5 մ հս

Հ

ընկած է գետնին, ստորին մասը ջարդված է

   

6.2.3.

 

Խաչքար Բիսում քահանայի

1267 թ.

զույգ եկեղեցիներից
15 մ հս

Հ

պատվանդանից ընկած է

   

6.2.4.

   

Խաչքար Գորգի

1273 թ.

զույգ եկեղեցիներից
10 մ աե

Տ

բեկոր է

 

6.3.

   

Եկեղեցի

1275 թ.

գյուղատեղիում, աե ճակատով կից է  վանքի պարսպին

Հ

3-րդ  եկեղեցի. կառուցել է Գրիգոր կրոնավորը, ավերված է 

 

6.4.

   

Եկեղեցի

13 դ.

գյուղատեղիում, վանքից  մոտ 1 կմ հվ-ամ

Հ

5-րդ եկեղեցի,   կիսավեր է

   

6.4.1.

 

Գերեզմանոց

13 դ.

  եկեղեցու շուրջը

Հ

 
   

6.5.

   

Եկեղեցի

13-14 դդ.

գյուղատեղիում, վանքից 700 մ հվ, ֆերմաների մոտ

Հ

6-րդ եկեղեցի, կիսավեր է

   

6.5.1.

 

Գերեզմանոց

13 դ.

  եկեղեցու շուրջը

Հ

 

 

6.6.

 

 

Եկեղեցի

13-14 դդ.

գյուղատեղիում, վանքից 700 մ ամ, անտառում

Հ

7-րդ եկեղեցի, կիսավեր է

 

6.7.

 

 

Եկեղեցի

13-14 դդ.

գյուղատեղիում, վանքից 1.5 կմ հս, անտառում

Հ

8-րդ  եկեղեցի  

 

6.8.

 

 

Եկեղեցի «Թևավոր խաչ»

13 դ.

գյուղատեղիում, վանքից  100 մ հվ, անտառում

Հ

միանավ,
պահպանվել են որմնանկարների հետքեր

 

 

6.8.1.

 

Գերեզմանոց

13 դ.

եկեղեցու շուրջը

Հ

 

 

 

 

6.8.1.1.

Խաչքար թևավոր

1288 թ.

հուշարձանախմբից
30 մ հվ-ամ

Հ

Սարգսի

 

 

6.8.2.

 

Խաչքար

13 դ.

ագուցված է եկեղեցու խորանում, լուսամուտից հվ

Հ

 

 

6.9.

 

 

Կամուրջ «Սրանոցի»

13-14 դդ.

գյուղատեղիի հվ մասում, Կիրանց գետի վրա

Հ

միաթռիչք

 

 

6.9.1.

 

Պահակատուն

13 դ.

  կամրջից ոչ հեռու, գետի աջ ափին

Հ

ծածկը և շարվածքի վերին մասերն ավերված են

 

6.10.

 

 

Ձիթհան

13-14 դդ.

գյուղատեղիի հվ մասում

Հ

ավերված է

 

6.11.

 

 

Մատուռ

13 դ.

վանքից մոտ 700 մ հվ-աե, Կիրանց գետի աջ ափին

Հ

ավերված է

 

6.12.

 

 

Վանական համալիր սբ Առաքելոց

13-14 դդ.

Կիրանց գետակի ձախափնյա բլրակի վրա

Հ

 

 

 

6.12.1.

 

Գավիթ

1245 թ.

կից է  գլխավոր եկեղեցուն ամ-ից

Հ

 

 

 

6.12.2.

 

Գերեզմանոց

12-13 դդ.

գլխավոր եկեղեցուց հվ և աե

Հ

ավերված է

 

 

6.12.3.

 

Եկեղեցի

13 դ.

վանքի տարածքի հս-ամ կողմում

Հ

գմբեթավոր դահլիճ,  գլխավոր եկեղեցին է, պահպանվել են որմնանկարների մնացորդներ

 

 

6.12.4.

 

Եկեղեցի

13 դ.

աե պարսպապատին կից, գլխ. մուտքից հվ

Հ

2-րդ եկեղեցի, միանավ սրա

 

 

6.12.5.

 

Զանգակատուն

13 դ.

կից է գավթին հվ-ամ-ից

Հ

կիսավեր  է

 

 

6.12.6.

 

Ընդունարան-դահլիճ

13 դ.

վանքի երկրորդ եկեղեցու և սեղանատան մոտ

Հ

կիսավեր  է

 

 

6.12.7.

 

Խաչքար «Սբ. Կարապետ»

13 դ.

գլխավոր  եկեղեցու հվ պատի մոտ, արտաքուստ

Հ

կանգնեցված է պատվանդանի վրա, արձանագիր է, գեղաքանդակ

 

 

6.12.8.

 

Պարիսպ

13-14 դդ.

վանքի շուրջը

Հ

առանձին հատվածներ ավերված են

 

 

6.12.9.

 

Սեղանատուն

13 դ.

կից է աե պարսպապատին

Հ

կիսավեր է

 

6.13.

 

 

Քարավանատուն

13-14 դդ.

գյուղատեղիի աե եզրին, Սրանոցի կամրջից ոչ հեռու

Հ

կիսավեր է

 

 

6.13.1.

 

Շինություն

12-13 դդ.

քարավանատան մոտ

Հ

ընդարձակ է, կիսավեր

7.

 

 

 

ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ԲՈԶԼՈՒՂ»

14-17 դդ.

գյուղից 13 կմ ամ, Կիրանց ջուր վտակի ձախ կողմում

Տ

 

 

7.1.

 

 

Գերեզմանոց

14-17 դդ.

 

Տ

ավերված է

8.

 

 

 

ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ԴԵՂՁՆՈՒՏ»

10-17 դդ.

գյուղից 9 կմ հվ-ամ, անտառում

Հ

 

 

8.1.

 

 

Գերեզմանոց

միջնադար

մատուռի շրջակայքում

Հ

 

 

8.2.

 

 

Մատուռ

13 դ.

գյուղատեղիի հս-ամ եզրին

Հ

ավերված է

 

8.3.

 

 

Վանական համալիր «Դեղձնուտ»

10-17 դդ.

 

Հ

հիմնադրել է Առաքել վարդապետը (Կիլիկիայի Տարսոն քաղաքից)

 

 

8.3.1.

 

Գավիթ

13 դ

կից է գլխավոր եկեղեցուն ամ-ից

Հ

 

 

 

 

8.3.1.1.

Խաչքար

1274 թ.

 

Հ

կազմողներ` Պողոս և

Քաղաք, բեկորոտված, ընկած է գետնին, արձանա-գրությունը վանքի հիմնադրման հանգամանքների

մասին է

 

 

 

8.3.1.2.

Խաչքար

1281 թ.

 

Հ

 փոքր, կոտրված

 

 

 

8.3.1.3.

Տապանաքար Առաքել վարդապետի

1292 թ.

 

Հ

բեկորոտված

 

 

8.3.2.

 

Եկեղեցի

1258 թ.

 

Հ

գմբեթավոր դահլիճ, գլխավոր եկեղեցին է    

 

 

8.3.3.

 

Եկեղեցի

1275 թ.

գլխավոր եկեղեցուց
20 մ հս-աե

Հ

 

9.

 

 

 

ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ԹԹՈՒ ՋՈՒՐ»

14-17 դդ.

գյուղից 8 կմ հվ-ամ, Կիրանց ջուր վտակի աջ կողմում

Տ

 

 

9.1.

 

 

Գերեզմանոց

14-17 դդ.

գյուղատեղիի ամ եզրին

Տ

 

10.

 

 

 

ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ԽՆՁՈՐՈՒՏ»

12-13 դդ.

գյուղից մոտ 2 կմ հս-ամ, Առաքելոց վանքից 2 կմ հս-աե, անտառում

Հ

 

 

10.1.

 

 

Գերեզմանոց

13 դ.

 

Հ

 

 

 

10.1.1.

 

Խաչքար «Բեմ»  (Հովհաննեսի և Գրիգորի)

1251 թ.

 

Հ

կանգնեցված է

պատվանդանի վրա      

 

10.2.

 

 

Եկեղեցի

12-13 դդ.

գյուղատեղիի կենտրոնում, բարձունքի վրա

Հ

միանավ, թաղածածկ,

տանիքը քանդված է 

11.

 

 

 

ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ՏԱՄԱՐՔ»

12-13 դդ.

գյուղից 5 կմ հվ-աե

Հ

 

 

11.1.

 

 

Գերեզմանոց

12-13 դդ.

 

Հ

 

 

 

11.1.1.

 

Խաչքար Ամիրզատի և Մահնանի

1273 թ.

մատուռից 15 մ հվ

Հ

 

 

 

11.1.2.

 

Խաչքար թևավոր

13 դ.

մատուռից հվ

Հ

 

 

11.2.

 

 

Մատուռ

12-13 դդ.

գյուղատեղիի կենտրոնում

Հ

կիսավեր է

 

 

11.2.1.

 

Խաչքար

12-13 դդ.

մատուռի խորանում

Հ

 

 

 

11.2.2.

 

Խաչքար

12-13 դդ.

մատուռի խորանում

Հ

 

 

 

11.2.3.

 

Խաչքար

12-13 դդ.

մատուռի խորանում

Հ

 

12.

 

 

 

ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ

Ք.ա. 2-1 հազ.

գյուղից 5 կմ ամ, «Չայ-Ղոշան» կամրջի մոտ

Հ

 

13.

 

 

 

ԽԱՉՔԱՐ

12-13 դդ.

գյուղի մեջ, աղբյուրի մոտ

Հ

 

14.

 

 

 

ՀՈՒՇԱՂԲՅՈՒՐ

1985 թ.

գյուղից 5 կմ ամ, «Չայ-Ղոշան» կամրջի մոտ

Տ

 

 

14.1.

 

 

Խաչքար

13-14 դդ.

հուշաղբյուրի մոտ

Տ

 

15.

 

 

 

ՃԱՆԱՊԱՐՀ

միջնադար - 20 դդ.

գյուղից ամ

Տ

տանում է դեպի Առաքելոց, Կիրանց, Սամսոնի և  Դեղձնուտի վանքեր

16.

 

 

 

ՎԱՆԱԿԱՆ ՀԱՄԱԼԻՐ «ՍԱՄՍՈՆ»

12-13 դդ.

գյուղից 20 կմ հվ-ամ, Սամսոնի ջուր գետակի ձախափնյա անտառապատ սարահարթում

Հ

 

 

16.1.

 

 

Գերեզմանոց

12-13 դդ.

 

Հ

 

 

16.2.

 

 

Եկեղեցի

12-13 դդ.

 

Հ

կենտրոնագմբեթ,
գլխավոր եկեղեցին է, պահպանվել են որմնանկարների մնացորդներ 

 

 

16.2.1.

 

Խաչքար

12 դ.

հս-ամ որմնասյան վրա

Տ

 

 

 

16.2.2.

 

Խաչքար

12-13 դդ.

խորանում

Տ

 

 

 

16.2.3.

 

Խաչքար

12-13 դդ.

խորանում

Տ

 

 

 

16.2.4.

 

Խաչքար

13 դ.

խորանում

Տ

 

 

 

16.2.5.

 

Խաչքար

13 դ.

ագուցված է եկեղեցու հս պատին, ներքուստ

Տ

ստորին բեկոր

 

16.3.

 

 

Եկեղեցի

12-13 դդ.

 կից է գլխավոր եկեղեցուն հվ-ից

Հ

  միանավ դահլիճ

 

16.4.

 

 

Կառույցներ օժանդակ

12-13 դդ.

 

Հ

ավերված  են

 

16.5.

 

 

Մատուռ

12-13 դդ.

գլխավոր եկեղեցուց հս

Տ

կիսավեր  է

10.9  ԱՅԳԵՀՈՎԻՏ  գյուղ

1

2

3

4

5

6

7

 8 

9

1.

           

ԱՇՏԱՐԱԿ

18 դ.

գյուղից 3 կմ հս

Հ

կիսավեր   է

2.

     

ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ

12-13 դդ.

գյուղից 1.5 կմ աե

Հ

ավերված է

3.

     

ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ

12-20 դդ.

գյուղի աե եզրին

Հ

 
 

3.1.

   

Խաչքար

13 դ.

 

Հ

 
 

3.2.

   

Խաչքար

13 դ.

 

Հ

 
 

3.3.

   

Մատուռ

12-13 դդ.

գերեզմանոցի հվ մասում

Հ

ավերված է

 

3.4.

   

Տապանաքար ֆիդայի Խաչատուր Հարությունյան-Ջանվելյանի

1906 թ.

 

Տ

 
 

3.5.

   

Տապանաքար ֆիդայի Գրիգոր Տեր-Վարդանյանի

1906 թ.

 

Տ

 

4.

     

ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ

19-20 դդ.

գյուղի հվ մասում

Տ

 

5.

     

ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ

12-19 դդ.

գյուղից 3 կմ հվ-ամ, անտառում

Հ

 
 

5.1.

   

Վանական համալիր «Սրվեղ»

13-14 դդ.

 

Հ

 
   

5.1.1.

 

Գերեզմանոց

12-14 դդ.

 

Հ

 
     

5.1.
1.1.

Խաչքար

12-13 դդ.

 

Հ

երկթեք վերնամասով

   

5.1.2.

 

Եկեղեցի սբ Աստվածածին

1889 թ.

սբ Նշան եկեղեցուց հս

Հ

միանավ դահլիճ. կիսավեր է, կառուցել է գյուղի համայնքը` քահանա տեր Հովհաննեսի առաջնորդությամբ

     

5.1.
2.1.

Խաչքար

13 դ.

ագուցված է եկեղեցու ամ պատին, արտաքուստ

Հ

 
   

5.1.3.

 

Եկեղեցի սբ Նշան

13 դ.

 

Հ

ճարտ.` Խաչատուր, գմբեթավոր սրահ, համալիրի գլխավոր եկեղեցին է

     

5.1.
3.1.

Խաչքար

12-13 դդ.

ագուցված է եկեղեցու աե պատին, ներքուստ

Հ

երկատված է

     

5.1.
3.2.

Խաչքար

12-13 դդ.

եկեղեցու բեմի վրա

Հ

արձանագիր  է

     

5.1.
3.3.

Խաչքար

13 դ.

ագուցված է եկեղեցու աե պատին, արտաքուստ

Հ

 
   

5.1.4.

 

Կառույցներ օժանդակ

13-14 դդ.

 

Հ

ավերված են

   

5.1.5.

 

Պարիսպ

13-14 դդ.

 

Հ

ավերված  է

6.

     

ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ 

17-18 դդ.

գյուղից 3 կմ հվ-աե,  «Մահմուդ յալ» հանդամասում, անտառի բացատում

Տ

այլ անվանում` «Մահմուդ եղցի»

 

6.1.

   

Գերեզմանոց

17-18 դդ.

 

Տ

 
   

6.1.1.

 

Խաչքար

10-11 դդ.

 

Տ

 
 

6.2.

   

Մատուռ «Կոտրած եղցի»

17 դ.

 

Տ

կիսավեր է

 7 .

     

ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ԴԻԵՐ»

ուշ միջնադար

գյուղից 4 կմ հվ-ամ

Տ

 
 

7.1.

   

Գերեզմանոց

16-18 դդ.

 

Տ

 
 

7.2.

   

Մատուռ

17-18 դդ.

գյուղատեղիի կենտրոնում

Տ

ավերված է

8.

     

ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ԴԻԵՐ ՄԵԾ»

17-18 դդ.

գյուղից 4.5 կմ հվ, անտառում, բարձունքի վրա

Տ

 
 

8.1.

   

Գերեզմանոց

17-18 դդ.

 

Տ

 
 

8.2.

   

Եկեղեցի

17-18 դդ.

«Մեծ Դիերի» և «Դիերի» միջակայքում

Տ

ավերված  է

9.

     

ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ԽԱՇԹԱՌԱԿ»

17-18 դդ.

գյուղից 2.5 կմ ամ, դաշտում, Դիտավան տանող ճանապարհի եզրին

Տ

 
 

9.1.

   

Գերեզմանոց

ուշ միջնադար

 

Տ

 
 

9.2.

   

Եկեղեցի

17-18 դդ.

գյուղատեղիի հս մասում

Տ

ավերված է

10.

     

ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ՎԱՐԴԽՄՀԱՏ»

12-17 դդ.

գյուղից 1.5 կմ հվ-աե, ձորակի երկու կողմում

Հ

 
 

10.1.

   

Եկեղեցի «Վարդխմհատի խաչ» («Կոտրած եղցի»)

12-13 դդ.

բարձունքի վրա

Հ

կիսավեր է

   

10.1.1.

 

Գերեզմանոց

13-17 դդ.

եկեղեցու շրջակայքում

Տ

 

11.

     

ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ՔՈԼԻ ԳԵՂ»

14-17 դդ.

գյուղից 5 կմ հվ-աե, անտառում, ջրամբարի մոտ

Տ

 
 

11.1.

   

Գերեզմանոց

14-17 դդ.

գյուղատեղիի հս մասում

Տ

 
   

11.1.1.

 

Խաչքար

13-14 դդ.

 

Տ

 
 

11.2.

   

Մատուռ

14-15 դդ.

գերեզմանոցի կենտրոնում

Տ

ավերված է

12.

     

ԵԿԵՂԵՑԻ

17 դ.

գյուղի մեջ

Հ

 

13.

     

ԿԱՄՈՒՐՋ

16-17 դդ.

գյուղից 4 կմ հս, երկաթուղային կամրջից 100 մ ամ, Աղստև գետի վրա

Տ

պահպանվել է ձախափնյա խելը

14.

     

ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ

1975 թ.

գյուղի մեջ, հիվանդանոցի մոտ

Տ

 

15.

     

ՄԱՏՈՒՌ

17-18 դդ.

գյուղից 6 կմ հվ-ամ, Համզասար տանող  անտառամիջյան ճանապարհից ձախ

Տ

ավերված է

10.10  ԱՅԳԵՁՈՐ  գյուղ

1

2

3

4

5

6

7

8

9

1.

     

ԱՄՐՈՑ «ԱՂՋԿԱԲԵՐԴ» 

10-13 դդ.

գյուղից 3.5 կմ հվ-ամ, «Աղջկաքար» ժայռի գագաթին

Հ

այլ անվանում` «Կըզ-Կալա»

2.

     

ԱՄՐՈՑ «ԵՐԳԵՎԱՆՔ» («ԵՐԳԵՎԱՆԻՑ ԲԵՐԴ»)

10-13 դդ.

գյուղից 1 կմ ամ, բարձր լեռան գագաթին

Հ

 

3.

     

ԱՄՐՈՑ «ԽԱԶՆԱՔԱՐ»

10-12 դդ.

գյուղից 1.5 կմ ամ

Հ

 

4.

     

ԱՄՐՈՑ «ԿԱՐՄԻՐ ԱՐԵԳՈՒՆԻ»

վաղ միջնադար

գյուղից 3 կմ աե
1.5 կմ հս-աե, լեռան գագաթին

Հ

 

5.

     

ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ

10-20 դդ.

գյուղի ամ կողմում, «Գոմատեղ» թաղամասում

Հ

 

6.

     

ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ

13-15 դդ.,
19-20 դդ.

գյուղից 1 կմ հս-աե, «Չալաբի» թաղամասում

Տ

 

7.

     

ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ

13-20
դդ.

գյուղի աե մասում, բլրի վրա

Հ

 

8.

     

ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ

13-20 դդ.

գյուղի հս-աե եզրին,
գոմերի մոտ, «Թալա» վայրում

Տ

գործող է

 

8.1.

   

Արձանագիր քար

1915 թ.

 

Տ

սբ Հովհաննես եկեղեցու (այժմ գոյություն չունի) շինարարական արձանագրությունն է` տեղափոխված գյուղամիջից

 

8.2.

   

Խաչքար

13 դ.

 

Հ

 
 

8.3.

   

Խաչքար

13 դ.

 

Հ

խրված է գետնի մեջ 

 

8.4.

   

Խաչքար

13 դ.

արձանագիր քարի մոտ

Հ

փոքր

9.

     

ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ

10-16 դդ.

գյուղից 3.5 կմ հվ-ամ, «Աղջկաբերդ» ամրոցի մոտ, անտառում

Հ

ավերված է

10.

     

ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ

10-18 դդ.

գյուղից 3 կմ հվ-ամ, Խնձորուտ գետի հետ Ախնջի վտակի  միախառնման վայրում, «Հացուտ թավ» տեղանքում, ֆերմաների մոտ

Տ

 
 

10.1.

   

Գերեզմանոց

10-13 դդ.

եկեղեցու շուրջը

Տ

ավերված է

 

10.2.

   

Գերեզմանոց

16-18 դդ.

 

Տ

ավերված է

 

10.3.

   

Եկեղեցի

13 դ., վերակառ.
17 դ.

 

Հ

կիսավեր է

11.

     

ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ԳՈՄԱՏԵՂ»

11-17 դդ.

գյուղից 500 մ ամ, լեռան լանջին

Հ

տարածքի մեծ մասը վերածվել է վարելահողերի 

 

11.1.

   

Գերեզմանոց

11-17 դդ.

մատուռի շուրջը

Տ

կիսավեր է 

 

11.2.

   

Մատուռ

17 դ.

 

Տ

կիսավեր է 

12.

     

ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ԷՐԻ ՁՈՐ»

10-17 դդ.

գյուղից 1.5 կմ ամ, Երգեվանք ամրոցի ստորոտին

Հ

ավերված է

 

12.1.

   

Գերեզմանոց

13-15 դդ.

գյուղատեղիի հս-ամ եզրին

Տ

կիսավեր է 

 

12.2.

   

Եկեղեցի

15-17 դդ.

գյուղատեղիի հս եզրին

Տ

կիսավեր է 

 

12.3.

   

Քարայր-կացարան

 

գյուղատեղիի հս մասում

Տ

 

13.

     

ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ՄԻՆԱՍԻ ԹԱԼԱ»

12-17 դդ.

գյուղից 1 կմ հվ-ամ, նույնանուն վայրում, բլրի վրա և լանջերին

Հ

տարածքի մեծ մասը վերածվել է վարելահողերի 

 

13.1.

   

Գերեզմանոց

12-17 դդ.

բլրալանջին

Հ

 
   

13.1.1.

 

Մատուռ

13 դ.

գերեզմանոցում

Հ

կիսավեր է, պատերը պահպանվել են 2 մ բարձրությամբ 

 

13.2.

   

Եկեղեցի

13 դ.

բլրի վրա

 Հ 

ավերված է

 

13.3.

   

Խաչքար

12 դ.

ձորի մեջ, աղբյուրի մոտ

Հ

արձանագիր է

 

13.4.

   

Խաչքար

12-13 դդ.

նախորդի մոտ

Տ

ստորին բեկոր, արձանագիր է

 

13.5.

   

Խաչքար

14-15 դդ.

նախորդի մոտ

Հ

 

14.

     

ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ՆԵՐՔԻՆ ԵՂՑԱՁՈՐ»

13-16 դդ.

գյուղից 4 կմ հվ-ամ

Հ

 
 

14.1.

   

Եկեղեցի

13 դ.

անտառոտ լանջին

Հ

կիսավեր  է

   

14.1.1.

 

Գավիթ

13 դ.

կից է եկեղեցուն ամ-ից

Հ

հիմնավեր են ամ և հվ պատերը

   

14.1.2.

 

Գերեզմանոց

13-16 դդ.

եկեղեցու շուրջը

Հ

 
     

14.1.2.1.

Խաչքար

12-13 դդ.

եկեղեցուց  մոտ 40 մ հվ-աե

Տ

կանգնեցված է  ցածր պատվանդանի վրա

     

14.1.2.2.

Խաչքար

13 դ.

 

Հ

ընկած է գետնին, եռատված, արձանագիր

   

14.1.3.

 

Խաչքար

12 դ.

ագուցված է եկեղեցու պատի մեջ` հվ-աե անկյունում

Հ

վերնամասը կոտրված է

   

14.1.4.

 

Խաչքար

12-13 դդ.

ագուցված է եկեղեցու հվ-աե ավանդատան աե պատին

Հ

խիստ հողմնահարված է

   

14.1.5.

 

Խաչքար Ալեքս քահանայի

1247 թ.

ագուցված է եկեղեցու պատին

Հ

հորիզոնական դիրքով

 

14.2.

   

Մատուռ

12-13 դդ.

 

Հ

ավերված է

   

14.2.1.

 

Գերեզամանոց

13-16 դդ.

մատուռի մոտ

Հ

 
     

14.2.1.1.

Տապանաքար

1347 թ.

գերեզմանոցում

Հ

ցածրիկ է, քանդակազարդ, կոտրված

15.

     

ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ՎԵՐԻՆ ԵՂՑԱՁՈՐ»

13-15 դդ.

գյուղից 15 կմ հվ

Հ

ավերված է  

 

15.1.

   

Գերեզմանոց

միջնադար

 

 Հ

 
 

15.2.

   

Մատուռ

13 դ

 

Հ

 

16.

     

ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ

Ք.ա. 2-1 հազ.

գյուղից 0.5 կմ հս-աե, «Թալա» վայրում, բլրակի վրա

 Հ

տարածքի մեծ մասը հերկված է

17.

     

ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ «ՀԱՅԳՐՈՒՆԻ ԹԱԼԱ» («ԱՅՂՌԱՆԻ ԹԱԼԱ»)

Ք.ա. 1 հազ. սկիզբ

գյուղից 6  կմ հվ-ամ, Խնձորուտ գետի աջ ափին

Հ

 

18.

     

ԵԿԵՂԵՑԻ ՍԲ ՀՌԻՓՍԻՄԵ

5-6
դդ.

գյուղի մեջ, գետի աջափնյա բարձրադիր հարթության վրա

Հ

 կիսավեր է

 

18.1.

   

Գերեզմանոց

5-19
դդ.

եկեղեցու շրջակայքում

Հ

 
   

18.1.1.

 

Խաչքար

12-13 դդ.

գերեզմանոցի հվ եզրին

Տ

ընկած է գետնին

   

18.1.2.

 

Տապանաքար

1751 թ.

գերեզմանոցի կենտր. մասում

Հ

ուղղանկյունաձև է, քանդակազարդ 

   

18.1.3.

 

Տապանաքար

1826 թ.

գերեզմանոցի հվ եզրին

Հ

ուղղանկյունաձև է, քանդակազարդ

   

18.1.4.

 

Տապանաքար

1829 թ.

գերեզմանոցի հվ եզրին

Հ

ուղղանկյունաձև է, քանդակազարդ 

   

18.1.5.

 

Տապանաքար Գաբրիելի

19 դ.

գերեզմանոցի կենտր. մասում

Հ

ուղղանկյունաձև է, քանդակազարդ 

   

18.1.6.

 

Տապանաքար Գրիգորի

1842 թ.

գերեզմանոցի աե եզրին

Հ

օրորոցաձև է, քանդակազարդ 

   

18.1.7.

 

Տապանաքար Վարդանի

1833 թ.

գերեզմանոցի հվ եզրին

Հ

սեղանաձև  է, քանդակազարդ, վարպետ` Մակար

19.

     

ԽԱՉՔԱՐ

10 դ.

գյուղի հս-աե եզրին` գործող գերեզմանոցից ոչ հեռու

Հ

«հացատան» մոտ է

20.

     

ԽԱՉՔԱՐ

10-11
դդ.

գյուղի հս-աե եզրին` գործող գերեզմանոցից ոչ հեռու

Հ

«հացատան» մոտ է

21

     

ԽԱՉՔԱՐ

12-13 դդ.

գյուղից 2 կմ հվ-ամ, «Ներքին Եղցաձոր» տանող ճանապարհից աջ

Հ

արձանագիր է, մասնատված, ընկած է գետնին

22.

     

ԽԱՉՔԱՐ

12-13 դդ.

գյուղի ամ կողմում, «Գոմատեղ» թաղամասի հս եզրին

Հ

արձանագիր է, բերվել է «Ներքին Եղցաձորից»

23.

     

ԽԱՉՔԱՐ

13 դ.

գյուղի հս-աե եզրին` գործող գերեզմանոցից ոչ հեռու

Հ

«հացատան» մոտ է

24.

     

ԽԱՉՔԱՐ

14-15 դդ.

գյուղից 1.5 կմ հվ-ամ, գետի աջ ափին, «Հակոբի աղբյուր»-ի մոտ

Տ

 

25.

     

ՀՈՒՇԱՂԲՅՈՒՐ

1958 թ.

գյուղի մեջ

Տ

 

26.

     

ՀՈՒՇԱՂԲՅՈՒՐ ԶՈՐԱՎԱՐ ԱՆԴՐԱՆԻԿԻՆ

1985 թ.

գյուղից 3.5 կմ հվ-ամ,  «Ներքին Եղցաձոր» գյուղատեղի տանող ճանապարհի աջ կողմում

Տ

 
 

26.1.

   

Խաչքար

13 դ.

 

Հ

կանգնեցված է քարաբեկորի վրա

27.

     

ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ

1980-ական թթ. սկիզբ

մշակույթի տան մոտ

Տ

 

28.

     

ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ ԱՐՑԱԽԻ ԱԶԱՏԱՄԱՐՏԻԿՆԵՐԻՆ

2000թ.

գյուղից 1.5 կմ հվ-ամ, ավտոճանապարհի եզրին, գետի ձախ ափին

Տ

Ժայռակերտ է

 

28.1.

   

Խաչքար

12-13 դդ.

հուշարձանի մոտ

Տ

հավանաբար բերվել է «Ներքին Եղցաձորից»

10.11  ԱՅԳԵՊԱՐ  գյուղ

1

2

3

4

5

6

7

8

9

1.

       

ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ

10-20 դդ.

գյուղից 1 կմ հվ-ամ, Տավուշ գետի աջ ափին` 0.5 կմ գետափից հեռու

 Տ 

միջնադարյան հատվածն ավերված է

  

1.1.

   

Եկեղեցի

միջնադար

գերեզմանոցի կենտրոնում

Տ

պատերը պահպանվել են 0.5-–1մ բարձրությամբ

   

1.1.1.

 

Խաչքար

11-12 դդ.

հենած է եկեղեցու հվ պատին, ներքուստ

Հ

 
   

1.1.2.

 

Խաչքար

12-13 դդ.

հենած է եկեղեցու հվ պատին, ներքուստ

Հ

վերին ձախ անկյունը կոտրված է

   

1.1.3.

 

Խաչքար

13 դ.

հենած է եկեղեցու հս պատին, ներքուստ

Հ

 
   

1.2.

   

Խաչքար

10 դ.

գերեզմանոցի հվ-ամ մասում

Հ

կանգնեցված է գետնի վրա

 

1.3.

   

Խաչքար

10 դ.

գերեզմանոցի ամ մասում

Հ

 

2.

     

ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ

17-20 դդ.

ե/գ «Թովուզ» կայարան տանող ճանապարհին, բլրակի վրա

Հ

 

10.13  ԱՉԱՋՈՒՐ  գյուղ

1.

2.

3.

4.

5.

6.

7.

8.

9.

1.

 

 

 

ԱՄՐՈՑ

Ք.ա. 2-1 հազ.

գյուղի աե եզրին

Հ

 

2.

 

 

 

ԱՄՐՈՑ

10-14 դդ.

գյուղից 3 կմ հս-ամ, «Սրբանեսի յալ» դաշտամասում, անտառապատ լեռան գագաթին

Հ

 

 

2.1.

 

 

Գյուղատեղի

10-14 դդ.

ամրոցի հս, հս-ամ կողմերում

Հ

 

 

 

2.1.1.

 

Գերեզմանոց

12-14 դդ.

 

Հ

 

 

 

2.1.2.

 

Մատուռ սբ  Հովհաննես (Սրբանես)

12-13 դդ.

 

Հ

հվ պատի վրա նկատվում են որմնանկարների հետքեր

3.

 

 

 

ԱՄՐՈՑ «ԲԱՐՁՐԱԲԵՐԴ»

Ք.ա. 1 հազ.

գյուղից 25 կմ ամ, Լուսաձոր գետի ձախ ափին, յայլաներ տանող դաշտային ճանապարհների խաչմերուկում (Աչաջրի, Սևքարի, Սարիգյուղի)

Հ

 

4.

 

 

 

ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ

12-13 դդ.

գյուղից 3 կմ հվ, անտառի եզրին

Հ

ավերված է

5.

 

 

 

ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ

12-20 դդ.

գյուղից 1 կմ հվ-ամ, Մակարավանք տանող ճանապարհի երկու կողմում

Հ

 

6.

 

 

 

ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ԱՉԱՋՈՒՐ»

միջնադար

գյուղից 7.5 կմ հվ-ամ, Պայտաթափ լեռան լանջին, Մակարավանքից հվ և աե

Հ

 

 

6.1.

 

 

Գերեզմանոց

12-13 դդ.

գյուղատեղիի հվ-ամ մասում, Մակարավանքից մոտ 150 մ հվ-ամ

Հ

 

 

 

6.1.1.

 

Խաչքար

12-13 դդ.

 

Հ

ընկած է գետնին

 

 

6.1.2.

 

Խաչքար

13 դ.

 

Հ

պահպանվել է ստորին կեսը` երկատված

 

 

6.1.3.

 

Խաչքար

13 դ.

 

Հ

ընկած է գետնին

 

 

6.1.4.

 

Խաչքար

13 դ.

 

Հ

ստորին բեկոր

 

 

.6.1.5.

 

Խաչքար

13 դ.

 

Հ

երկատված է, ընկած գետնին

 

 

6.1.6.

 

Խաչքար

13 դ.

 

Հ

վերնամասը ջարդված է

 

 

6.1.7.

 

Խաչքար

13 դ.

 

Հ

ստորին բեկոր

 

 

6.1.8.

 

Խաչքար

13 դ.

 

Հ

ընկած է գետնին

 

 

6.1.9.

 

Մատուռ

12 դ.

 

Հ

ավերված է

 

6.2.

 

 

Գերեզմանոց

13-19 դդ.

Մակարավանքից հս

Հ

 

 

 

6.2.1.

 

Տապանաքար Ապազի

1766 թ.

 

Տ

 

 

 

6.2.2.

   .

Տապանաքար Դասդայկուլի

1784 թ.

 

 Տ 

 

 

6.3.

 

 

Վանական համալիր Մակարավանք

10 -13 դդ.

 

Հ

 

 

 

6.3.1.

 

Աղբյուր

13 դ.

պարսպից դուրս, դեպի հս-աե

Հ

ավերված է

 

 

6.3.2.

 

Գավիթ

13 դ. 1-ին քառորդ

կից է գլխավոր եկեղեցուն հս-ից, հնագույն եկեղեցուն` ամ-ից

Հ

կառուցել է Վաչե Ամբերդցի իշխանը

 

 

 

6.3. 2.1.

Խաչքար

10 դ.

 

Հ

վերին բեկոր

 

 

 

6.3.2.2.

Խաչքար

10 դ.

 

Հ

 

 

 

 

6.3.2.3.

Խաչքար

12 դ.

 

Հ

 

 

 

 

6.3.2.4.

Խաչքար

12-13 դդ.

 

Հ

 

 

 

 

6.3.2.5.

Խաչքար

12-13 դդ.

 

Հ

երկատված է

 

 

 

6.3.2.6.

Խաչքար

12-13 դդ.

 

Հ

 

 

 

 

6.3.2.7.

Խաչքար

12-13 դդ.

 

Հ

ստորին մասը ջարդված է

 

 

 

6.3.2.8.

Խաչքար

12-13 դդ.

 

Հ

բեկորոտված է

 

 

 

6.3.2.9.

Խաչքար

12-13 դդ.

 

Հ

 

 

 

 

6.3.2.10.

Խաչքար

13 դ.

 

Հ

վերին բեկոր

 

 

 

6.3.2.11.

Խաչքար

13 դ.

 

Հ

վերին բեկոր

 

 

 

6.3.2.12.

Խաչքար

13 դ.

 

Հ

ստորին բեկոր

 

 

 

6.3.2.13.

Խաչքար

13 դ.

 

Հ

աջ եզրը ջարդոտված է

 

 

 

6.3.2.14.

Խաչքար

13 դ.

 

Հ

վերին ձախ անկյունը կոտրված է

 

 

 

6.3.2.15.

Խաչքար

13 դ.

 

Հ

երկու բեկոր

 

 

 

6.3.2.16.

Խաչքար

13 դ.

 

Հ

ստորին եզրը կոտրված է

 

 

 

6.3.2.17.

Խաչքար

13 դ.

 

Հ

 

 

 

 

6.3.2.18.

Խաչքար

13 դ.

 

Հ

վերին բեկոր

 

 

 

6.3.2.19.

Խաչքար

13 դ.

 

Հ

ստորին բեկոր

 

 

 

6.3.2.20.

Խաչքար

13 դ.

 

Հ

 

 

 

 

6.3.2.21.

Խաչքար

13 դ.

 

Հ

բեկոր

 

 

 

6.3.2.22.

Խաչքար

13 դ.

 

Հ

երկու բեկոր

 

 

 

6.3.2.23.

Խաչքար

13 դ.

 

Հ

ստորին բեկոր

 

 

 

6.3.2.24.

Խաչքար

13 դ.

 

Հ

վերին բեկոր

 

 

6.3.3.

 

Եկեղեցի

10-11 դդ.

համալիրի հս-աե կողմում

Հ

գմբեթավոր. հնագույն եկեղեցին է 

 

 

6.3.4.

 

Եկեղեցի

1205 թ.

 

Հ

գլխավոր եկեղեցին է, գմբեթավոր դահլիճ, կառ.` Բազազ  իշխանի որդի Վարդան, ճարտ.` Երիտասարդ  

 

 

 

6.3. 4.1.

Խաչքար Վարդանի

1205 թ.

 

Հ

չորս բեկորից

 

 

6.3.5.

 

Եկեղեցի սբ Աստվածածին

1198 թ.

հուշարձանախմբից աե

Հ

կենտրոնագմբեթ, ներքուստ խաչաձև, արտաքուստ` ութանիստ, կառուցել է Մակարավանքի վանահայր Հովհաննես Ա-ն

 

 

6.3.6.

 

Խաչքար

12-13 դդ.

հնագույն եկեղեցու հվ պատի մոտ, արտաքուստ

Հ

 

 

 

6.3.7.

 

Խաչքար

12-13 դդ.

հնագույն եկեղեցու աե պատի մոտ, արտաքուստ

Հ

երկատված է

 

 

6.3.8.

 

Խաչքար

12-13 դդ.

վանքի բակի աե մասում

Հ

մասնատված է, ունի արձանագրություն` Հովհաննես առաջնորդի կողմից հյուրատան կառուցման մասին

 

 

6.3.9.

 

Խաչքար

1205 թ.

գլխավոր եկեղեցուց մոտ 10 մ հվ-ամ

Հ

թիկունքին ունի գլխավոր եկեղեցու շինարարության մասին արձանագրություն

 

 

6.3.10.

 

Խաչքար

13 դ.

վանքի մուտքի մոտ

Հ

ստորին բեկոր

 

 

6.3.11.

 

Խաչքար

13 դ.

հնագույն եկեղեցու հվ պատի մոտ, արտաքուստ

Հ

ստորին բեկոր

 

 

6.3.12.

 

Խաչքար թևավոր

12-13 դդ.

վանքի մուտքի մոտ

Հ

 

 

 

6.3.13.

 

Կառույցներ  օժանդակ

12-13 դդ.

վանքի տարածքի ամ կողմում

Հ

ավերված են

 

 

6.3.14.

 

Հյուրատուն

12 դ. վերջ

վանքի տարածքի հվ կողմում

Հ

ավերված է

 

 

6.3.15.

 

Մատուռ

13 դ.

սբ Աստվածածին եկեղեցուց հս

Հ

 

 

 

 

6.3.15.1.

Խաչքար հայր Հովհաննեսի

12 դ.

մատուռում

Տ

պահպանվել է արձանագիր պատվանդանը

 

 

 

6.3.15.2.

Տապանաքար Գասպարի

1753 թ.

մատուռի մոտ

Տ

 

 

 

 

6.3.15.3.

Տապանաքար հայր Թորոսի

1712 թ.

մատուռի մոտ

Տ

 

 

 

6.3.16.

 

Նշխարատուն

13 դ.

կից է գավթին և հնագույն եկեղեցուն հս-աե-ից

Հ

ավերված է

 

 

 

6.3.16.1.

Խաչքար

12-13 դդ.

 

Հ

 

 

 

6.3.17.

 

Պարիսպ

13 դ.

համալիրի շուրջը

Հ

 

 

 

 

6.3.17.1.

Խաչքար

13 դ.

ամ պարսպապատի վրա

Հ

 

7.

 

 

 

ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ՆՈՎԵՐ»

13-14 դդ.

գյուղից 2 կմ ամ

Տ

տարածքի մեծ մասը մելիորացված է     

 

7.1.

 

 

Խաչքար

13 դ.

 

Տ

բերվել է «Պիպիս» գյուղատեղիից

 

7.2.

 

 

Հուշարձան երկրորդ աշխարհամարտում զոհվածներին

1972 թ.

 

Տ

կառուցել են Մելիքբեկյանները

8.

 

 

 

ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ՊԻՊԻՍ»

13-18 դդ.

գյուղից 4 կմ հվ, անտառի բացատում

Տ

 

 

8.1.

 

 

Գերեզմանոց

13-18 դդ.

գյուղատեղիի հվ-աե մասում

Տ

 

 

 

8.1.1.

 

Խաչքար

13 դ.

 

Տ

 

 

8.2.

 

 

Մատուռ

16-17  դդ.

 

Տ

 

9.

 

 

 

ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ՔՈԼԱՄԵՋ»

12-14 դդ.

գյուղից 2 կմ հվ, Մակարավանք տանող ճանապարհին

Հ

 

 

9.1.

 

 

Եկեղեցի սբ Աստվածածին («Սբ կիրակի, «Քոլամեջի խաչ»)

12-13 դդ.

 

Հ

կիսավեր է

 

 

9.1.1.

 

Գերեզմանոց

12-13 դդ.

 

Հ

 

 

 

 

9.1.1.1.

Խաչքար

13 դ.

 

Հ

գեղաքանդակ է, ընկած է գետնին

 

 

 

9.1.1.2.

Խաչքար

13 դ.

 

Հ

գեղաքանդակ է

 

9.2.

 

 

Մատուռ

12-13 դդ.

ճանապարհից ձախ, բլրի վրա

Հ

ավերված է

 

 

9.2.1.

 

Գերեզմանոց

12-14 դդ.

 

Հ

 

10.

 

 

 

ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ

Ք.ա. 2-1 հազ.

գյուղի հս մասում

 Հ 

 

11.

 

 

   .

ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ

Ք.ա. 2-1 հազ.

գյուղից 2 կմ հվ

Հ

 

12.

 

 

 

ԵԿԵՂԵՑԻ ՍԲ ԱՍՏՎԱԾԱԾԻՆ

19 դ.

գյուղի մեջ

Տ

 

 

12.1.

 

 

Գերեզմանոց

12-13  դդ.

եկեղեցու շրջակայքում

Հ

ավերված է

 

 

12.1.1.

 

Խաչքար

12 դ.

 

Հ

տեղահանված է, հենած է եկեղեցու պատին

 

 

12.1.2.

 

Խաչքար

13 դ.

 

Հ

 

 

 

12.1.3.

 

Խաչքար

13 դ.

 

Հ

տեղահանված է, հենած է եկեղեցու
հվ պատին

 

 

12.1.4.

 

Խաչքար

13 դ.

 

Տ

բեկոր, կանգնեցված է պատվանդանի վրա

 

12.2.

 

 

Խաչքար

12-13 դդ.

եկեղեցու խորանի հվ խորշում

Տ

 

 

12.3.

 

 

Խաչքար

13 դ.

         եկեղեցու մեջ

Տ

 

 

12.4.

 

 

Խաչքար

13 դ.

եկեղեցու մեջ

Տ

ստորին կես

 

12.5.

 

 

Խաչքար

13 դ.

ագուցված է եկեղեցու ամ պատին, արտաքուստ

Հ

 

13.

 

 

 

ԽԱՉՔԱՐ

14 դ.

գյուղի ամ եզրին, «Խաչի յալ» վայրում

Տ

 

14.

 

 

 

ԽԱՉՔԱՐ ԹԵՎԱՎՈՐ

13 դ.

Մակարավանքից 4 կմ հվ-ամ

Հ

Խոցադեղի

15.

 

 

 

ՋՐԱՆՑՈՒՅՑ

1930 թ.

գյուղից 2 կմ հվ-աե, Աչաջուր-Իջևան խճուղու վրա

Հ

 

16.

 

 

 

ՀՈՒՇԱՂԲՅՈՒՐ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ

1959 թ.

գյուղի մեջ

Տ

10.14  ԱՐԾՎԱԲԵՐԴ  գյուղ

1

2

3

4

5

6

7

 8 

9

1.

 

 

      

ԱՄՐՈՑ

Ք.ա. 1 հազ.

գյուղից 2 կմ հս, «Սեպրիկ» ամրոցից 0.5 կմ հս, «Ղալաչի» վայրում

Հ

 

2.

 

 

 

ԱՄՐՈՑ «ՍԵՊՐԻԿ»

ուշ բրոնզի դար

գյուղից 1.5 կմ ամ

Հ

պահպանվել են պատերի ստորին երկու շարքերը

3.

 

 

 

ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ

13-17 դդ.

գյուղի ամ մասում, Նորաշեն տանող ճանապարհից աջ

Հ

 

4.

 

 

 

ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ

17-20 դդ.

գյուղի աե մասում

Տ

 

 

4.1.

 

 

Տապանաքար Պավլի ճարտարապետի

1891 թ.

 

Հ

գյուղի սբ Հովհաննես եկեղեցու գոյություն չունի) ճարտարապետի տապանաքարն է

5.

 

 

 

ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ

18-20 դդ.

գյուղի հս-ամ մասում,  Երկրորդ աշխարհամարտում զոհվածների հուշարձանի մոտ

Տ

 

6.

 

 

 

ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ԵՂՑԱՁՈՐ»

10-13 դդ.

գյուղից 1.5 կմ հվ-աե, Խնձորուտ գետի ձախ վտակի ձախ ափին

Հ

ավերված է

 

6.1.

 

 

Գերեզմանոց

10-13 դդ.

եկեղեցուց 200 մ հեռու, ֆերմաների մոտ

Հ

կիսավեր է

 

 

6.1.1.

 

Խաչքար

10 դ.

 

Հ

խրված է գետնի մեջ

 

 

6.1.2.

 

Խաչքար

10-11 դդ.

 

Հ

վերին աջ անկյունը կոտրված է

 

 

6.1.3.

 

Խաչքար

11-12 դդ.

 

Տ

մասնատված է, հենած է քարի

 

 

6.1.4.

 

Խաչքար

12-13 դդ.

 

Տ

ստորին կես

 

 

6.1.5.

 

Խաչքար Պետրոս ավագ քահանայի

12-13 դդ.

գերեզմանոցի կենտրոնական մասում

Հ

երկատված է

 

6.2.

 

 

Գերեզմանոց

12-13 դդ.

«Զորավոր» եկեղեցու շուրջը

Հ

 

 

 

6.2.1.

 

Խաչքար

12-13 դդ.

հենած է  եկեղեցու հվ պատին, արտաքուստ 

Հ

մասնատված է

 

 

6.2.2.

 

Խաչքար

1223 թ.

նախորդի մոտ

Հ

պահպանվել են վերին ձախակողմյան և ստորին բեկորները 

 

6.3.

 

 

Եկեղեցի «Զորավոր»

10 դ.

 

Հ

 

 

 

6.3.1.

 

Խաչքար

12-13 դդ.

եկեղեցու ներսում՝ հվ-ամ անկյան մոտ

Տ

ստորին կես

 

 

6.3.2.

 

Խաչքար

12-13 դդ.

եկեղեցու խորանում

Տ

դրված է խաչքարաբեկորի վրա

 

 

6.3.3.

 

Խաչքար

12-13 դդ.

եկեղեցու ներսում՝ հվ-ամ անկյան մոտ

Տ

պահպանվել է վերին կեսը՝ երկատված

 

 

6.3.4.

 

Խաչքար

12-13 դդ.

եկեղեցու ներսում՝ հս-ամ անկյան մոտ

Տ

պահպանվել է ստորին կեսը՝ եռատված

7.

 

 

 

ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ՀԻՆ ՉՈՐԱԹԱՆ»

9-18
դդ.

գյուղից 1.5 կմ աե

Հ

 

 

7.1.

 

 

Գերեզմանոց

միջնադար

եկեղեցու շուրջը

Հ

ավերված է, պահպանված խաչքարերն ու բեկորները մեկտեղվել են մետաղե ցանկապատի մեջ

 

 

7.1.1.

 

Խաչքար

9-10
դդ.

ցանկապատված տարածքում

Հ

 

 

 

7.1.2.

   .

Խաչքար

10 դ.

ցանկապատված տարածքում

 Հ 

մեծ

 

 

7.1.3.

 

Խաչքար

10-11 դդ.

ցանկապատված տարածքում

Հ

 

 

 

7.1.4.

 

Խաչքար

18-19 դդ.

ցանկապատված տարածքում

Տ

փոքր

 

7.2.

 

 

Եկեղեցի

13-14 դդ.

 

Հ

ավերված է, պահպանվել են խորանն ու հվ-աե ավանդատունը 

8.

 

 

 

ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ՆԵՐՔԻՆ ՇԵՆ»

14-19 դդ.

գյուղից 5-6 կմ հս-աե, Չինարի գյուղ տանող ճանապարհի ձախ կողմում

Հ

տարածքի մեծ մասը հերկված է

 

8.1.

 

 

Գերեզմանոց

14-17 դդ.

 

Հ

 

9.

 

 

 

ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ՔՈԼԱԳԻՐ»

13-18 դդ.

գյուղից 10 կմ հվ-ամ

Հ

 

10.

 

 

 

ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ

Ք.ա.
2 հազ. վերջ – 1 հազ. սկիզբ

«Կռապաշտի յալ» վայրում

Հ

 

11.

 

 

 

ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ

Ք.ա.
1 հազ.

Արծվաբերդ-Նորաշեն ճանապարհին, գյուղից 2 կմ հս-ամ

Հ

 

12.

 

 

 

ԽԱՉՔԱՐ

9 դ.

գյուղից 0.5 կմ աե, «Դառանչ» հանդամաս տանող ճանապարհից ձախ

Հ

պայտաձև է, ցանկապատված տարածքում առկա են  քանդակազարդ այլ բեկորներ

13.

 

 

 

ԽԱՉՔԱՐ

10 դ.

գյուղից 0.5 կմ աե, «Դառանչ» հանդամաս տանող ճանապարհից ձախ

Հ

նախորդի մոտ, երկատված է

14.

 

 

 

ԽԱՉՔԱՐ

12-13 դդ.

գյուղի մեջ, Վ. Մատինյանի տան բակում

Տ

ստորին բեկոր

15.

 

 

 

ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ

1974-1975 թթ.

գյուղի հս-ամ մասում

Հ

 

16.

 

 

 

ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ

1985 թ.

գյուղի մեջ, գյուղապետարանի շենքի մոտ

Հ

 

17.

 

 

 

ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ ՄԱՅԻՍՅԱՆ ԱՊՍՏԱՄԲՈՒԹՅԱՆ ՄԱՍՆԱԿԻՑՆԵՐԻՆ

1962 թ.

գյուղի հս-ամ կողմում, փռի մոտ

Հ

 

10.15  ԱՐՃԻՍ  գյուղ

1

2

3

4

5

6

7

8

9

1. 

 

      

      

ԱՄՐՈՑ

Ք.ա. 2-1 հազ.

գյուղի հս եզրին, հս-ից հվ ձգվող լեռնաճյուղի վերջավորության վրա

 Հ 

ավերված է

 

1.1.

 

 

Դամբարանադաշտ

Ք.ա. 2-1 հազ.

 

Հ

 

2.

 

 

 

ԱՄՐՈՑ «ԱՐՃԻՍ»

Ք.ա. 2-1 հազ.

գյուղից 1 կմ հվ, Դեբեդ գետին զուգահեռ բարձունքի վրա

Հ

 

 

2.1.

 

 

Դամբարանադաշտ

Ք.ա. 2-1 հազ.

 

Հ

ավերված է

 

2.2.

 

 

Միջնաբերդ

Ք.ա. 2-1 հազ.

ամրոցի աե կողմում

Հ

 

3.

 

 

 

ԱՄՐՈՑ «ԲԵՐԴԱՏԵՂ»

18 դ.

գյուղից 2 կմ աե

Հ

 

4.

 

 

 

ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ

19 դ.

գյուղի մեջ

Տ

Միկիչյանների

5.

 

 

 

ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ

18-19 դդ.

գյուղի մեջ

Տ

կիսավեր է

 

5.1.

 

 

Եկեղեցի

19 դ.

 

Տ

կիսավեր է, եռանավ բազիլիկ 

 

5.2.

 

 

Մատուռ

18 դ.

եկեղեցուց հվ-ամ

Տ

 

6.

 

 

 

ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ

19-20 դդ.

գյուղի հվ-ամ մասում

Տ

 

7.

 

 

 

ԽԱՉՔԱՐ

13 դ.

գյուղից 2 կմ հս-աե

Հ

 

8.

 

 

 

ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ

1970-ական թթ. վերջ

գյուղի մեջ

Տ

 

9.

 

 

 

ՔԱՐԱՅՐ-ԿԱՑԱՐԱՆ

օգտ. ուշ միջնադարում

գյուղի աե եզրին, ձորի մեջ

Տ

 

10.16 ԲԱԳՐԱՏԱՇԵՆ գյուղ

1

2

3

4

5

6

7

8

9

1.

 

 

 

ԽԱՉՔԱՐ

17 դ.

գյուղի բնակիչ
Ի. Բաղյանի տան բակում

Տ

արձանագիր է, ստորին

ձախ անկյունը կոտրված

 2 .

     

     

     

ԽԱՉՔԱՐ ՀՈՎՀԱՆՆԵՍԻ

1608 թ.

գյուղի բնակիչ Ի. Բաղյանի տան բակում, նախորդի մոտ

 Տ 

Իսահակ և Սերգեյ

Բաղյանները

տեղափոխել են

Ադրբեջանի

Հանրապետության

Դաշքեսանի

շրջանի Խաչակապ

գյուղի Թարգմանչաց վանքի գերեզմանոցից, 1989 թ.

10.17  ԲԱՂԱՆԻՍ  գյուղ

1

2

3

4

5

6

7

8

9

  1. 

   

      

      

ԱՄՐՈՑ «ԲԱՂԱՆԻՍ»

Ք.ա. 2-1 հազ.

գյուղից 1 կմ հվ-ամ, Ոսկեպար տանող ճանապարհի ձախ եզրին, կլոր բլրի վրա

 Հ 

 

 

1.1.

 

 

Բնակատեղի

Ք.ա. 2-1 հազ., ուշ միջնադար 

 

Հ

 

2.

 

 

 

ԵԿԵՂԵՑԻ

12-13 դդ., վերակառ. 19-20 դդ.

գյուղի հվ եզրին

Հ

այժմ` գյուղական ակումբ

3.

 

 

 

ԵԿԵՂԵՑԻ ՍԲ ԱՍՏՎԱԾԱԾԻՆ

4-5 դդ.

գյուղի հս եզրի բլրալանջին

Հ

պահպանվել են խորանի հատվածը, հս պատը և հս-ամ անկյունաշարը  

 

3.1.

 

 

Գերեզմանոց

19-20 դդ.

եկեղեցու շուրջը

Հ

 

4.

 

 

 

ԽԱՉՔԱՐ

12-13 դդ.

Ջուջևան-Բաղանիս ճանապարհի հվ կողմում

Հ

 

5.

 

 

 

ԽԱՉՔԱՐ

12-13 դդ.

Ջուջևան-Բաղանիս ճանապարհի հվ կողմում

Հ

 

6.

 

 

 

ՀՈՒՇԱՂԲՅՈՒՐ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ

1965 թ.

գյուղի մեջ

Տ

 

10.18 ԲԱՐԵԿԱՄԱՎԱՆ գյուղ (սահմանամերձ)

1

2

3

4

5.

6

7

 8 

9

 1.

   

      

      

ԱՄՐՈՑ

Ք.ա. 1 հազ.

գյուղի հս-աե մասում

Հ

 

 

1.1.

 

 

Բնակատեղի

Ք.ա 1 հազ.

 

Հ

 

 

1.2.

 

 

Դամբարանադաշտ

Ք.ա. 1 հազ.

 

Հ

 

2.

 

 

 

ԴԱՄԲԱՐԱՆ

անտիկ ժամանակաշրջան

գյուղից 3 կմ ամ, բլրագագաթին

Հ

քանդված են ծածկը,

հվ-ամ և հս հատվածները

3.

 

 

 

ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ

Ք.ա. 1 հազ.

գյուղի հս մասում

Հ

 

4.

 

 

 

ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ

Ք.ա. 1 հազ.

գյուղից 8 կմ ամ

Հ

 

10.19  ԲԵՐԴԱՎԱՆ  գյուղ (սահմանամերձ)

1

2

3

4

5

6

7

 8 

9.

1.

 

 

 

ԱՄՐՈՑ

Ք.ա. 2- 1 հազ.

գյուղից 1 կմ աե, քարհանքի մոտ, բլրի   աե մասում

Հ

ավերված է, պահպանվել են պարսպի որոշ հատվածներ աե և ամ մասերում

 

1.1.

 

 

Բնակատեղի

Ք.ա. 2 հազ. կես

բլրի ամ մասում

Հ

ավերված է

 

1.2.

 

 

Դամբարանադաշտ

Ք.ա. 2-1 հազ.

բնակատեղիից հս, նույն բլրի վրա

Հ

տարածքը վերածվել է խոտհարքների

2.

 

 

 

ԱՄՐՈՑ «ՁԻԹՀԱՆՔԻ»

Ք.ա. 2-1 հազ.

գյուղից 2 կմ հս-աե, բարձունքի վրա

Հ

 

 

2.1.

 

 

Դամբարաններ

Ք.ա. 2-1
հազ.

ամրոցից հս

Հ

 

3.

 

 

 

ԱՄՐՈՑ «ՂԱԼԻՆՋԱՔԱՐ»

17-18 դդ.

գյուղից 1 կմ աե, Կողբաջուր գետակի աջ կողմում, եռանկյունաձև բլրակի վրա

Հ

 վերանորոգվել է 1983-1986 թթ.

4.

 

 

 

ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ

19 դ.

գյուղի մեջ

Տ

Մամիկոնյանի տունը

5.

 

 

 

ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ

19 դ.

գյուղի մեջ

Տ

Խլդանյանի տունը

6.

 

 

 

ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ

19 դ.

գյուղի մեջ

Տ

Խաղբաշյանի տունը

7.

 

 

 

ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ

18-20 դդ.

գյուղի աե եզրին

Տ

կիսավեր է

 

7.1.

 

 

Խաչքար

1854 թ.

 

Տ

կանգնեցված է քանդակազարդ պատվանդանի վրա 

8.

 

 

 

ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ

12-19 դդ.

գյուղից 1 կմ աե, «Ղալինջաքար» ամրոցի և բրոնզեդարյան բնակատեղիի միջակայքում

Հ

հիմնավեր է, լքվել է 19 դ. վերջին

 

8.1.

 

 

Գերեզմանոց

12-19 դդ.

 

Հ

կիսավեր է 

 

 

8.1.1.

 

Եկեղեցի սբ Նշան

17-18 դդ.

 

Հ

եռանավ բազիլիկ, ավերված է

 

 

 

8.1.1.1.

Խաչքար

1691 թ.

եկեղեցում

Հ

 

 

 

8.1.2.

 

Խաչքար

12-13 դդ.

 

 Հ

 

 

 

8.1.3.

 

Խաչքար

12-13 դդ.

 

 Հ

 

 

 

8.1.4.

 

Խաչքար

13 դ.

 

 Հ

հեծյալների քանդակներով է, կանգնեցված է պատվանդանի վրա

 

 

8.1.5.

 

Խաչքար

13 դ.

 

 Հ

կանգնեցված է պատվանդանի վրա

 

 

8.1.6.

 

Խաչքար

16-17 դդ.

 

 Հ

 

 

 

8.1.7.

 

Խաչքար

16-17 դդ.

 

 Հ

 

 

 

8.1.8.

 

Խաչքար թևավոր

13 դ.

մատուռից հս

 Հ

կանգնեցված է պատվանդանի վրա

 

 

8.1.9.

 

Մատուռ

12-13 դդ.

 

 Հ

պահպանվել են պատերը 1-1.5 մ բարձրությամբ

 

 

 

8.1.9.1.

Խաչքար

13 դ.

մատուռի մեջ

 Հ

 

 

 

 

8.1.9.2.

Խաչքար

13 դ.

մատուռի մեջ

 Հ

 

 

 

 

8.1.9.3.

Խաչքար

13 դ.

մատուռի մեջ

 Հ

 

9.

 

 

 

ԽԱՉՔԱՐ

1651 թ.

գյուղից 10 կմ հս-ամ

 Հ

 

10.

 

 

 

ՀՈՒՇԱՂԲՅՈՒՐ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ

1946 թ.

 

գյուղի մեջ

Տ

 

11.

 

 

 

ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ

1975 թ.

գյուղի մեջ

Տ

 

12.

 

 

 

ՄԱՏՈՒՌ

16-17 դդ.

գյուղի հվ եզրին

Տ

 

10.20 ԲԵՐՔԱԲԵՐ  ԳՅՈՒՂ

 1 

2

3

4

5

6

7

 8 

9

1.

 

    

      

ԲՆԱԿԱՏԵՂԻ

Ք.ա. 4-3 հազ., անտիկ շրջան

գյուղի հս-ամ մասում, ջրամբար տանող ճանապարհին, «Մեյդաններ» վայրում

Հ

 

 

1.1.

 

 

Դամբարանադաշտ

Ք.ա. 4-2 հազ., անտիկ շրջան

 

Հ

 

2.

 

 

 

ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ

13-19 դդ.

գյուղի հս-ամ մասում, ջրամբար տանող ճանապարհին` «Մուղնի դուզ» և «Գիլասքու հողեր» վայրերում

Հ

 

 

2.1.

 

 

Գերեզմանոց

13-19 դդ.

 

Տ

ավերված է

3.

 

 

 

ԽԱՉՔԱՐ

9-10
դդ.

գյուղի թանգարանում

Հ

 

4.

 

 

 

ԽԱՉՔԱՐ

11-12 դդ.

հենած է թանգարանի պատին, արտաքուստ

Հ

 

5.

 

 

 

ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ

1972-1974 թթ.

գյուղի մեջ

Տ

 

10.21 ԳԱՆՁԱՔԱՐ  գյուղ

1

2

3

4

5

6

7

 8 

9

1.

 

   

   

ԱՄՐՈՑ «ԲՈՒԴՈՒՐԻ ՔԱՐ»

Ք.ա. 4-3 հազ.

գյուղից 2 կմ աե, համանուն լեռան գագաթին

Հ

 

2.

 

 

 

ԱՄՐՈՑ «ՀԱԿՈԲ ԲԵԿԻ ԽԱՉ» («ԹԱՆԻԿ»)

անտիկ շրջան –միջնադար

գյուղի հվ-աե կողմում, «Թանիկներ» հանդամասում, բլրի վրա

Հ

ավերված է

3.

 

 

 

ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ

ուշ միջնադար

գյուղից 4.5-5 կմ հս-աե, տնկարանում

Տ

 

4.

 

 

 

ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ

13-20 դդ.

գյուղի աե եզրին

Տ

 

 

4.1.

 

 

Խաչքար

13 դ.

 

Հ

 

5.

 

 

 

ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ

12-18 դդ.

գյուղից 3 կմ հվ-աե, Սղնախի ջուր վտակի աջափնյա հարթության վրա, «Ներքին Լաչինղայա» վայրում

Հ

 

 

5.1.

 

 

Գերեզմանոց

13-17 դդ.

 

Հ

 

 

5.2.

 

 

Եկեղեցի սբ Աստվածածին

12-13 դդ.

 

Հ

զույգ եկեղեցիներից արևելյանն է 

 

5.3.

 

 

Եկեղեցի սբ Նշան («Եղցաձորի սբ Նշան»)

12-13 դդ.

 

Հ

զույգ եկեղեցիներից արևմտյանն է

6.

 

 

 

ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ

12-18 դդ.

գյուղից 5 կմ հվ-աե, «Վերին Լաչինղայա» վայրում

Հ

 

 

6.1.

 

 

Գերեզմանոց

13-17 դդ.

 

Հ

 

 

6.2.

 

 

Եկեղեցի

12-13 դդ.

 

Հ

կիսավեր է, ունեցել է որմնանկարներ

7.

 

 

 

ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ

14-17 դդ.

գյուղից 3 կմ հվ,
« Լճեր» («Գյոլեր») դաշտամասում

Տ

 

 

7.1.

 

 

Գերեզմանոց

14-17 դդ.

բլրի վրա

Տ

 

 

7.2.

 

 

Մատուռ

17 դ.

գերեզմանոցի կենտրոնում

Տ

կիսավեր է

8.

 

 

 

ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ 

միջնադար

գյուղից 2 կմ հվ-աե, «Խոջաբազար» վայրում

Հ

 

 

8.1.

 

 

Գերեզմանոց

10-13 դդ.

սբ Կիրակի մատուռի շուրջը

Հ

 

 

 

8.1.1.

 

Մատուռ սբ Կիրակի («Խոջաբազարի խաչ»)

1286 թ.

 

Հ

գմբեթավոր, կառուցված է խոշոր ժայռաբեկորի վրա 

 

 

 

8.1.1.1.

Խաչքար

1286 թ.

ագուցված է մատուռի ամ պատին, մուտքից հվ, արտաքուստ

Հ

 

 

 

 

8.1.1.2.

Խաչքար

13 դ.

խորանի հվ խորշում

Տ

 

 

8.2.

 

 

Եկեղեցի

13 դ.

 

Հ

ավերված է

 

8.3.

 

 

Խաչքար

10 դ.

մատուռից մոտ 100 մ աե, ձորում

Հ

 

9.

 

 

 

ԴԱՄԲԱՐԱՆԴԱՇՏ

Ք.ա.
1 հազ.

գյուղից 3 կմ հվ-ամ, «Տախտաեղցի» վայրում

Հ

 

10.

 

 

 

ԵԿԵՂԵՑԻ

12-13 դդ.

գյուղից 1.5 կմ ամ, «Խաչի յալ» վայրում, բլրի գագաթին

Հ

ավերված է

11.

 

 

 

ԵԿԵՂԵՑԻ

1885 թ.

գյուղի հս մասում

Տ

եռանավ, կիսավեր է

 

11.1.

 

 

Խաչքար

12 դ.

ագուցված է խորանի հս պատին

Հ

 

12.

 

 

 

ԵԿԵՂԵՑԻ ՍԲ ԱՍՏՎԱԾԱԾԻՆ

19 դ.

գյուղի մեջ

Տ

եռանավ, կիսավեր է

 

12.1.

 

 

Խաչքար

13 դ.

ագուցված է հս պատին, մուտքից աջ, արտաքուստ

Հ

 

 

12.2.

 

 

Խաչքար

13 դ.

ագուցված  է հս պատին, մուտքից վեր, արտաքուստ

Հ

 

 

12.3.

 

 

Խաչքար

13 դ.

ագուցված է խորանի հվ պատին

Հ

 

 

12.4.

 

 

Խաչքար

13-14 դդ.

ագուցված է եկեղեցու հս պատին, ներքուստ

Տ

 

 

12.5.

 

 

Խաչքար

13-14 դդ.

եկեղեցու հվ պատի մոտ, ներքուստ

Հ

երկատված է

13.

 

 

 

ԵԿԵՂԵՑԻ «ԲՈՒԴՈՒՐԻ ԵՂՑԻ»

12 դ.

գյուղից 1.5 կմ աե, Բուդուր լեռան հս  լանջին, ամրոցից ամ, անտառում

Հ

կիսավեր է

 

13.1.

 

 

Գերեզմանոց

9-13 դդ.

 

Հ

 

 

 

13.1.1.

 

Խաչքար

9 դ.

 

Հ

 

 

 

13.1.2.

 

Խաչքար

9 դ.

 

Հ

 

14.

 

 

 

ԵԿԵՂԵՑԻ ՍԲ ԳԵՎՈՐԳ («ԽԱՉԻ ԲԱՂ», «ՂՈՎ ՀՈՂԵՐ»)

12-13 դդ.

գյուղի հվ-աե մասում

Տ

ավերված է

 

14.1.

 

 

Գերեզմանոց

12-20 դդ.

 

Տ

 

 

 

14.1.1.

 

Խաչքար

12 դ.

 

Տ

 

15.

 

 

 

ԵԿԵՂԵՑԻ «ԳՄԲԵԹ»

12-13 դդ.

գյուղից 4 կմ հվ-աե, Գմբեթ գետակի  աջ ձորափին

Հ

 

16.

 

 

 

ԵԿԵՂԵՑԻ «ՄՈՇՈՒՏ ԹԱԼԱ»

12-13 դդ.

գյուղից 3 կմ հվ-աե, սիմինդրի արտում

Հ

ավերված է

17.

 

 

 

ԵԿԵՂԵՑԻ «ՏԱԽՏԱԵՂՑԻ»

13 դ.

գյուղից 3 կմ հվ-ամ, անտառում

Հ

կիսավեր է

 

17.1.

 

 

Գերեզմանոց

13 դ.

 

Հ

 

18.

 

 

 

ԽԱՉՔԱՐ

12 դ.

գյուղի մեջ, սբ Աստվածածին եկեղեցի տանող ճանապարհին

Հ

Խ. Ոսկանյանի
տան մոտ 

19.

 

 

 

ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ

1977 թ.

գյուղի հս եզրին

Տ

 

20.

 

 

 

ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ ԹՈՌՆԻԿ ՆԱԼԲԱՆԴՅԱՆԻՆ

1972 թ.

գյուղի մեջ

Տ

 

21.

 

 

 

ԿԱՄՈՒՐՋ

19 դ.-20 դ. սկիզբ

գյուղ մտնող ճանապարհի աջ կողմում, գետակի վրա

Տ

 

22.

 

 

 

ԿԻՍԱՆԴՐԻ ԳՆԴԱՊԵՏ Հ. ՄԵՀՐԱԲՅԱՆԻ

1983 թ.

դպրոցի բակում

Տ

 

23.

 

 

 

ՔԱՐԱՅՐ ԿԱՑԱՐԱՆՆԵՐ

12-19 դդ

գյուղի շրջակայքում

Հ

բնական և արհեստական
 

10.22 ԳԵՏԱՀՈՎԻՏ  գյուղ

 1 

3

  4  

5

6

7

 8 

9

1.

   

   

        

ԲԱՑՕԹՅԱ ՑՈՒՑԱԴՐՈՒԹՅՈՒՆ ԺԱՄԱՆԱԿԱԿԻՑ ՔԱՆԴԱԿԻ

1985-1991 թթ.

գյուղից հս-ամ, «Բենտոնիտի» գործարանի նախկին հանգստյան տան (այժմ` զորանոցի շենք) մոտ

Հ

Քանդակները կերտվել և տեղադրվել են միջազգային սիմպոզիումների ընթացքում, կազմակերպիչ` Սարո Սարուխանյան

 

1.1.

 

 

Քանդակ «Աղջիկը` մողեսով»

1991 թ.

 

Հ

քանդ.` Գ. Նաջարյան (Երևան)

 

1.2.

 

 

Քանդակ «Հորինվածք»

1991 թ.

 

Հ

քանդ. Ա. Բադալյան (Երևան)

 

1.3.

 

 

Քանդակ «Վահագն»

1985 թ.

 

Հ

քանդ.`
Լ. Վարդանյան (Երևան)

 

1.4.

 

 

Քանդակ «Տիեզերք»

1991 թ.

 

Հ

քանդ.` Մ. Հակոբյան (Երևան)

2.

 

 

 

ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ

12-13 դդ.

գյուղից 3 կմ ամ, «Հին թալա» կամ «Գերեզմանի Պտատակ» վայրում

Տ

ավերված է

3.

 

 

 

ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ՄԻՋՆԱՇԵՆ»

12-13 դդ.

գյուղից 1.5 կմ հս-աե

Հ

 

 

3.1.

 

 

Գերեզմանոց

12-13 դդ.

եկեղեցու շուրջը

Հ

 

 

 

3.1.1.

 

Խաչքար

13 դ.

 

Հ

 

 

 

3.1.2.

 

Խաչքար

13 դ.

 

Հ

բեկոր 

 

 

3.1.3.

 

Խաչքար

13 դ.

 

Հ

 

 

3.2.

 

 

Եկեղեցի

12-13 դդ.

 

Հ

կիսավեր է

 

 

3.2.1.

 

Խաչքար

12 դ.

եկեղեցու հս պատի խորշում

Հ

 

 

 

3.2.2.

 

Խաչքար

12 դ.

խորանի հս խորշում

Հ

 

 

 

3.2.3.

 

Խաչքար

12 դ.

խորանի հս խորշում

Հ

 

 

 

3.2.4.

 

Խաչքար

12 դ.

խորանի հվ խորշում

Հ

 

 

 

3.2.5.

 

Խաչքար

12 դ.

խորանի հվ խորշում

Հ

 

 

 

3.2.6.

 

Խաչքար

12 դ.

խորանում

Հ

3 բեկոր 

4.

 

 

 

ԵԿԵՂԵՑԻ

12-13 դդ.

գյուղի աե մասում, գոմերի մոտ

Հ

 

5.

 

 

 

ԵԿԵՂԵՑԻ

12-13 դդ.

գյուղի աե մասում, գոմերից 150 մ հեռու

Հ

 

6.

 

 

 

ԵԿԵՂԵՑԻ

19 դ.

գյուղի ամ մասում

Տ

 

7.

 

 

 

ՀՈՒՇԱՂԲՅՈՒՐ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ

1980 թ.

գյուղի մեջ

Տ

 

10.23 ԳՈՇ  գյուղ

1

2

3

4

5

         6        

7

 8 

9

1.

 

 

 

ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ

10-13 դդ., 20 դ.

գյուղի հս-ամ մասում,
Գոշավանքից 150 մ հս-ամ, բլրալանջին

Հ

 

 

1.1.

 

 

Խաչքար սբ Գրիգոր

13 դ.

 

Հ

երկատված է, քարգործ` Հովհաննես

2.

 

 

 

ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ

10-20 դդ.

Գոշավանքից 250 մ հվ-ամ, բլրակի գագաթին

Հ

 

 

2.1.

 

 

Դամբարան Մխիթար Գոշի (Մատուռ-դամբարան սբ Համբարձման)

13 դ. սկիզբ

 

Հ

 

 

 

2.1.1.

 

Խաչքար

11-12 դդ.

ագուցված է դամբարանի հս պատին, արտաքուստ

Հ

 

 

2.2.

 

 

Խաչքար

12-13 դդ.

դամբարանի մոտ

Հ

կանգնեցված է պատանդանի վրա

 

2.3.

 

 

Խաչքար

1234 թ.

դամբարանի մուտքի մոտ

Հ

 

 

2.4.

 

 

Խաչքար

13 դ.

դամբարանի հվ կողմում

Հ

կանգնեցված է արձանագիր բարձր պատվանդանի վրա

 

2.5.

 

 

Խաչքար

13-14 դդ.

դամբարանի հվ-աե կողմում

Հ

երկատված է

 

2.6.

 

 

Խաչքար

13-14 դդ.

դամբարանից 5 մ հվ

Հ

կանգնեցված է գետնի վրա

 

2.7.

 

 

Խաչքար

13-14 դդ.

դամբարանից 5 մ հվ

Հ

կանգնեցված է գետնի վրա

 

2.8.

 

 

Խաչքար

13-14 դդ.

դամբարանից հվ-աե

Հ

 

 

2.9.

 

 

Խաչքար

13-14 դդ.

դամբարանից հվ-աե

Հ

կանգնեցված է ցածր պատվանդանի վրա

 

2.10.

 

 

Խաչքար

13-14 դդ.

դամբարանից հվ-աե

Հ

կանգնեցված է պատանդանի վրա

 

2.11.

 

 

Խաչքար

13-14 դդ.

դամբարանից հվ-աե

Հ

կանգնեցված է պատանդանի վրա

 

2.12.

 

 

Խաչքար

13-14 դդ.

դամբարանից հվ-աե

Հ

երկատված է

 

2.13.

 

 

Խաչքար

13-14 դդ.

դամբարանից հվ-աե

Հ

արձանագիր է,  երկատված 

 

2.14.

 

 

Խաչքար

13-14 դդ.

դամբարանից հվ-աե

Հ

երկատված է

 

2.15.

 

 

Հուշակոթող Մխիթար Գոշին

1958 թ.

դամբարանի մոտ

Հ

 

 

2.16.

 

 

Տապանաքար Աթանի

13 դ.

դամբարանի ամ մասում, մուտքի մոտ

Հ

հարթ

 

2.17.

 

 

Տապանաքար Գրիգոր քահանայի

13 դ.

դամբարանի ամ մասում, մուտքի մոտ

Հ

հարթ

3.

 

 

 

ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ 

12-15 դդ.

գյուղից 3 կմ ամ, անտառի «Չոբան-օղլի» բացատում

Հ

 

 

3.1.

 

 

Գերեզմանոց

12-15 դդ.

գյուղատեղիի հվ-աե մասում

Հ

 

 

 

3.1.1.

 

Խաչքար

12 դ.

 

Հ

 

4.

 

 

 

ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ԳԵՂԱՏԵՂ»

10-17 դդ.

գյուղից 2 կմ հվ-ամ, անտառի բացատում

Հ

 

 

4.1.

 

 

Գերեզմանոց

10-17 դդ.

 

Հ

ընկած է գետնին

 

 

4.1.1.

 

Խաչաքանդակներ ժայռակերտ

13-14 դդ.

 

Տ

Գեղարդավանքի օրինակով 

 

 

4.1.2.

     

Խաչքար

12 դ.

 

Հ

 

 

 

4.1.3.

 

Խաչքար

12-13 դդ.

 

Հ

 

 

 

4.1.4.

 

Խաչքար

14-15 դդ.

 

Տ

 

 

 

4.1.5.

 

Խաչքար

14-15 դդ.

 

Տ

 

5.

 

 

 

ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ԹԱԼՈՒ ԴԱՐ»

14-17 դդ.

գյուղից 1 կմ հվ-աե, անտառի բացատում

Տ

 

 

5.1.

 

 

Խաչքար

14-15 դդ.

 

Տ

 

6.

 

 

 

ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ԿԱՐՃ ՀՈՂԵՐ» («ԳՅՈԴԱԿ ՖՈՂԵՐ»)

12-14 դդ.

գյուղից 2 կմ հս, խոզաբուծարանի մոտ

Տ

 

 

6.1.

 

 

Գերեզմանոց

12-14 դդ.

գյուղատեղիի հվ եզրին, բլրի վրա

Տ

ավերված է

 

 

6.1.1.

 

Խաչքար

13-14 դդ.

 

Տ

 

 

 

6.1.2.

 

Մատուռ

12-13 դդ.

 

Տ

ավերված է

 

6.2.

 

 

Խաչքար

12-13 դդ.

 

Տ

արձանագիր է

7.

 

 

 

ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ՏԶՐԿԱԾՈՎ»

10-17 դդ.

գյուղից 2 կմ հվ-աե, «Գյոլի թալա» վայրում, անտառի մեջ

Հ

 

 

7.1.

 

 

Գերեզմանոց

10-17 դդ.

գյուղատեղիի կենտրոնում

Հ

 

 

 

7.1.1.

 

Եկեղեցի

16-17 դդ.

 

Հ

ավերված է

 

 

7.1.2.

 

Խաչքար

15 դ.

 

Հ

 

8.

 

 

 

ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ

Ք.ա. 2-1 հազ.

գյուղից 3 կմ ամ, Պարզ լիճ տանող ճանապարհի երկու կողմում

Հ

 

9.

 

 

 

ԵԿԵՂԵՑԻ ՍԲ ԳԵՎՈՐԳ

1251-1255 թթ.

Գոշավանքի հիմնական հուշարձանախմբից 150 մ հվ-ամ

Հ

գմբեթավոր, կառուցել են Խաչատուր վարդապետը և Բարսեղը  

 

9.1.

 

 

Գերեզմանոց

13-17 դդ.

եկեղեցու շուրջը

Տ

ավերված է

 

 

9.1.1.

 

Խաչքար

13 դ.

սբ Գևորգ եկեղեցու ամ մուտքի մոտ, արտաքուստ

Հ

կանգնեցված է պատանդանի վրա

 

 

9.1.2.

 

Խաչքար

13 դ.

սբ Գևորգ եկեղեցու ամ մուտքի մոտ, արտաքուստ

Հ

ստորին կես 

10.

 

 

 

ԽԱՉԱՔԱՆԴԱԿՆԵՐ
ԺԱՅՌԱԿԵՐՏ

13 դ.

գյուղից 2 կմ հս-աե, Ճանապարհի աջ եզրին, «Խաչ Քամանդ» վայրում

Տ

ծառայում է որպես սրբատեղի

11.

 

 

 

ԽԱՉՔԱՐ

13-14 դդ.

գյուղի մեջ, Մխիթար Գոշի դամբարան տանող շքասանդուղքից աջ

Հ

 

12.

 

 

 

ԽԱՉՔԱՐ

13-14 դդ.

գյուղից 2 կմ հվ-աե, «Գոմի դար» հանդամասում, բլրի վրա

Հ

 

13.

 

 

 

ՄԱՏՈՒՌ ՍԲ ՍԱՐԳԻՍ

14-15 դդ.

գյուղի հվ-աե մասում

Տ

ավերված է

 

13.1.

 

 

Խաչքար

14 դ.

մատուռի խորանում

Տ

 

14.

 

 

 

ՎԱՆԱԿԱՆ ՀԱՄԱԼԻՐ ՆՈՐ ԳԵՏԻԿ (ԳՈՇԱՎԱՆՔ)

12-13 դդ.

գյուղի հս մասում

Հ

հիմնադրել է Մխիթար Գոշը

 

14.1.

 

 

Գավիթ

1197-1203 թթ.

կից  սբ Աստվածածին եկեղեցուն ամ-ից

Հ

ճարտ.`
Մխիթար Հյուսն

 

 

14.1.1.

 

Խաչքար

12-13 դդ.

հենած է գավթի հվ պատին, ներքուստ

Տ

բեկորներ

 

14.2.

 

 

Գրատուն-զանգակատուն

13 դ.

գավթից հս

Հ

կառուցվել է մինչև 1241 թ., 1291 թ. որպես երկրորդ հարկ կառուցվել է սբ Հրեշտակապետաց եկեղեցի-զանգակատունը

 

14.3.

 

 

Եկեղեցի սբ Աստվածածին

1191-1196 թթ.

 

Հ

գմբեթավոր դահլիճ, ճարտ.` Մխիթար Հյուսն

 

 

14.3.1.

 

Խաչքար

12 դ.

ագուցված է  հվ ավանդատան մուտքից վեր

Հ

 

 

 

14.3.2.

 

Խաչքար

12 դ.

ագուցված է հս ավանդատան մուտքից վեր

Հ

 

 

 

14.3.3.

 

Խաչքար

13 դ.

հվ ավանդատան մուտքի մոտ

 

բեկոր

 

14.4.

 

 

Եկեղեցի սբ Գրիգոր

1231 թ.

սբ Աստվածածին եկեղեցու հվ կողմում

Հ

գմբեթավոր դահլիճ, կառուցել են Մարտիրոս և Գրիգոր եղբայրները 

 

 

14.4.1.

 

Խաչքար

13 դ.

ագուցված է հս ավանդատան մուտքից վեր

Հ

 

 

14.5.

 

 

Եկեղեցի սբ Գրիգոր Լուսավորիչ

1237-1241 թթ.

կից է գավթին հվ-ից

Հ

միանավ, թաղածածկ, կառուցել է Գրիգոր Տղա իշխանը  

 

14.6.

 

 

Ժամատուն

մինչև
1241 թ.

կից է գրատանը ամ-ից

Հ

ավերված է

 

14.7.

 

 

Խաչքար

12 դ.

գավթի մուտքի մոտ, արտաքուստ

Հ

կանգնեցված է պատանդանի վրա

 

14.8.

 

 

Խաչքար

12-13 դդ.

գավթի մուտքի մոտ, արտաքուստ

Հ

խաչքարը և պատվանդանը արձանագիր են

 

14.9.

 

 

Խաչքար

1242 թ.

գավթի ամ պատի մոտ, արտաքուստ

Հ

 

 

14.10.

 

 

Խաչքար

1291 թ.

սբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցու ամ պատի մոտ, արտաքուստ

Հ

արձանագիր  պատվանդանի վրա, կազմող` Պողոս

 

14.11.

 

 

Խաչքար

13 դ.

գավթի մուտքի մոտ, արտաքուստ

Հ

երկաստիճան պատվանդանի վրա

 

14.12.

 

 

Խաչքար

13 դ.

գավթի մուտքի մոտ, արտաքուստ

Հ

արձանագիր է

 

14.13.

 

 

Խաչքար

13 դ.

սբ Գրիգոր եկեղեցու ամ պատի մոտ, արտաքուստ

Հ

արձանագիր է

 

14.14.

 

 

Խաչքար

13 դ.

սբ Գրիգոր եկեղեցու մուտքի մոտ, արտաքուստ

Հ

կանգնեցված է պատանդանի վրա

 

14.15.

 

 

Խաչքար

13 դ.

սբ Գրիգոր եկեղեցու մուտքի մոտ, արտաքուստ

Հ

կանգնեցված է պատանդանի վրա

 

14.16.

 

 

Խաչքար

13 դ.

սբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցու աե պատի մոտ, արտաքուստ

Հ

 

 

14.17.

 

 

Մատուռ սբ Առաքելոց

13 դ. սկիզբ

հուշարձանախմբի աե կողմում

Հ

 

 

14.18.

 

 

Մատուռ սբ Հռիփսիմե

1208 թ.

կից է սբ Աստվածածին եկեղեցուն հվ-ից

Հ

 

 

 

14.18.1.

    

Խաչքար

13 դ.

կանգնեցված է մատուռի կտուրին

Հ

 

 

14.19.

 

 

Սեղանատուն

13 դ.

կից է գրատուն-զանգակատանը

Հ

կիսավեր է

10.26 ԴԻՏԱՎԱՆ  գյուղ

 1 

2

3

4

5

6

7

 8 

9

1.

   

 

      

ԱՄՐՈՑ «ՃԳՆԱՎՈՐԻ ՔԱՐ» («ԿԱԹՆՈՎ ՊԱՏԱԾ»)

Ք.ա. 2-1 հազ.

գյուղից 2-3 կմ հվ-ամ

Հ

 

2.

 

 

 

ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 

19 դ.

գյուղից 3 կմ ամ, Այգեհովիտ տանող ճանապարհյի աջ կողմում, «Շարջուտ» («Հին Ռևազլու») վայրում

Տ

ավերված է

3.

 

 

 

ԵԿԵՂԵՑԻ

19 դ.

գյուղի մեջ, գյուղապետարանի մոտ

Տ

այժմ` պահեստ

4.

 

 

 

ԵԿԵՂԵՑԻ «ՀԱՑՈՒՏԻ ԹԱԼԱ»

12-13
դդ.

գյուղից 2 կմ հվ-ամ, անտառում, բլրի վրա

Հ

կիսավեր է

 

4.1.

 

 

Գերեզմանոց

12-13 դդ.

 

Հ

ավերված է

 

 

4.1.1.

 

Խաչքար

13 դ.

եկեղեցուց ամ

Տ

երկատված է

5.

 

 

 

ՀՈՒՇԱՂԲՅՈՒՐ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ

1975 թ.

գյուղի մեջ, դպրոցի բակում

Տ

 

6.

 

 

 

ՋՐԱՂԱՑ

18-19 դդ.

գյուղից 1.5 կմ հվ-ամ, գետի ձախ  ափին

Տ

կիսավեր է

10.27 ԴՈՎԵՂ  գյուղ

 1 

2

3

4

5

6

7

 8 

9

1.

 

 

     

ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ՍՌԻ ԳԵՂ»

16-17
դդ.

գյուղից 6 կմ հվ-աե, ձորի ձախափնյա լանջին

Հ

տարածքի մեծ մասը վերածվել է վարելահողերի

 

1.1.

 

 

Գերեզմանոց

16-17
դդ.

գյուղատեղիի հս եզրին

Հ

կիսավեր է

 

 

1.1.1.

 

Խաչքար

1662 թ.

 

Հ

կանգնեցված է պատվանդանի վրա

2.

 

 

 

ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ

Ք.ա. 2-1 հազ.

գյուղից 1. 2 կմ հվ-ամ, «Ուխտատեղի-բլուր» վայրում

Հ

մի մասը վերածվել է խոտհարքի

3.

 

 

 

ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ

1970 թ.

գյուղի մեջ

Տ

 

4.

 

 

 

ՎԱՆԱԿԱՆ ՀԱՄԱԼԻՐ ՍԲ ՍԱՐԳԻՍ

16-19
դդ.

գյուղից 4 կմ հվ-աե, ձորալանջին

Հ

 

 

4.1.

 

 

Եկեղեցի

17 դ.

 

Հ

վերակառուցվել է 1845-1849 թթ., խորանում ագուցված են խաչքարերի բեկորներ

 

 

4.1.1.

 

Խաչքար

16-17 դդ.

խորանի ձախ կողմում

Հ

 

 

 

4.1.2.

 

Խաչքար

1652 թ.

ագուցված է եկեղեցու ամ ճակատի հս մասում

Հ

կազմող՝ Խաչատուր 

 

 

4.1.3.

 

Խաչքար

1652 թ.

ագուցված է եկեղեցու ամ ճակատի հվ մասում

Հ

կազմող՝ Խաչատուր 

 

 

4.1.4.

 

Տապանաքար Սարգիս Մարտիրոսյանի

1873 թ.

եկեղեցու հվ պատի տակ

Հ

վերակառուցման մեկենասի տապանաքարն է 

 

4.2.

 

 

Եկեղեցի

17 դ.

 

Հ

 

 

 

4.2.1.

 

Խաչքար

12-13
դդ.

ագուցված է եկեղեցու ամ ճակատին

Հ

 

 

4.3.

 

 

Զանգակատուն

17 դ.

 

Հ

 

 

4.4.

 

 

Շենք միաբանության

17-18
դդ.

համալիրի աե և հվ-աե մասերում

Հ

ավերված է

 

4.5.

 

 

Պարիսպ

17 դ.

համալիրի շուրջը

Հ

պահպանվել է հս, հվ և ամ կողմերում

10.28  ԵՆՈՔԱՎԱՆ  գյուղ

1

2

3

4

5

6

7

 8 

9

1.

 

 

       

ԱՄՐՈՑ

Ք.ա. 8-7 դդ.

գյուղից 16 կմ հվ-ամ, Գետահովիտ գետի աջ ափին, «Օկոն» ամրոցից 8 կմ հվ-ամ, գյուղի յայլայի մոտ, «Սանգյառ» վայրում

Հ

 

2.

 

 

 

ԱՄՐՈՑ «ԱՍՏՂԻ ԲԼՈՒՐ» («ԱՍՏՂԻ ՅԱԼ»)

Ք.ա.
1 հազ.

գյուղի հս-աե եզրին

Հ

 

 

2.1.

 

 

Դամբարանադաշտ

Ք.ա. 2-1 հազ.

 

Հ

 

3.

 

 

 

ԱՄՐՈՑ «ԲԵՐԴԱՏԵՂ»

Ք.ա. 6-4 դդ.

գյուղից 8 կմ հս-ամ

Հ

 

4.

 

 

 

ԱՄՐՈՑ «ԹԽԿՈՒՏ ՁՈՐ»

Ք.ա. 1 հազ.

գյուղից 4.5 կմ աե, Գետահովիտ գետի աջ ափին

Հ

 

5.

 

 

 

ԱՄՐՈՑ «ԿՈԹԱՔԱՐ»

Ք.ա. 2-1 հազ.

գյուղից 2 կմ ամ

Հ

 

6.

 

 

 

ԱՄՐՈՑ «ՕԿՈՆ»

Ք.ա. 2-1 հազ.

գյուղից 25 կմ ամ, Գետահովիտ գետի ձախ  ափին

Հ

 

7.

 

 

 

ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ

19-20 դդ.

գյուղի ամ եզրին

Տ

 

8.

 

 

 

ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ԲԱՂԻ ՁՈՐ»

12-13 դդ.

գյուղից 1.5 կմ հվ-ամ

Հ

 

 

8.1.

 

 

Եկեղեցի «Բաղի ձորի խաչ»

12-13 դդ.

 

Հ

կիսավեր է

9.

 

 

 

ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ԻՇԱՐԱԾ»

13-17 դդ.

գյուղից 4 կմ ամ,  ճանապարհից ձախ, անտառի բացատում

Հ

 

 

9.1.

 

 

Գերեզմանոց

13-17 դդ.

 

Հ

 

 

9.2.

 

 

Եկեղեցի

միջնադար

 

Տ

 

10.

 

 

 

ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ԿՌԱՆԱՏԱԽՏ»

10-13 դդ.

գյուղից 4-5 կմ ամ, Գետահովիտ գետի ձախ ափին, անտառում

Հ

 

 

10.1.

 

 

Եկեղեցի «Կռանատախտ»

12-13 դդ.

 

Հ

միանավ է, կիսավեր

 

10.2.

 

 

Խաչքար

13 դ.

 

Հ

 

11.

 

 

 

ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ՍԵՎ ՔԱՐ» («ՕԿՈՆ»)

միջնադար-
20 դ.

գյուղից 17 կմ հվ-ամ, «Օկոն» հանդամասում

Հ

 

 

11.1.

 

 

Աղբյուր («Օկոնի աղբյուր»)

19 դ.

 

Տ

կիսավեր է

 

11.2.

 

 

Գերեզմանոց

11-20 դդ.

եկեղեցու շուրջը

Հ

 

 

 

11.2.1.

 

Խաչքար

12-13 դդ.

 

Տ

բեկորոտված է

 

 

11.2.2.

 

Խաչքար

12-13 դդ.

 

Տ

բեկորոտված է

 

 

11.2.3.

 

Խաչքար

13-14 դդ.

 

Հ

 

 

 

11.2.4.

 

Խաչքար

13-14 դդ.

 

Հ

 

 

 

11.2.5.

 

Խաչքար

13-14 դդ.

 

Հ

 

 

 

11.2.6.

 

Խաչքար թևավոր

12-13 դդ.

 

Հ

 

 

 

11.2.7.

 

Տապանաքար

1831 թ.

 

Տ

ուղղանկյունաձև է

 

 

11.2.8.

 

Տապանաքար

1848 թ.

 

Տ

ուղղանկյունաձև է

 

 

11.2.9.

 

Տապանաքար

1848 թ.

 

Տ

ուղղանկյունաձև է

 

11.3.

 

 

Եկեղեցի «Օկոնախաչ»

1863 թ.

 

Հ

եռանավ

 

 

11.3.1.

 

Խաչքար

13-14 դդ.

եկեղեցու բեմին

Տ

 

 

 

11.3.2.

 

Խաչքար

13-14 դդ.

ագուցված է եկեղեցու  հվ պատի կամարաշարի ամ որմնամույթին

Տ

ստորին բեկոր

 

 

11.3.3.

 

Խաչքար

13-14 դդ.

ագուցված է եկեղեցու  հվ պատի կամարաշարի աե որմնամույթին

Տ

 

 

 

11.3.4.

 

Խաչքար

13-14 դդ.

ագուցված է եկեղեցու հս պատի կամարաշարի ամ որմնամույթին

Տ

ստորին բեկոր

 

 

11.3.5.

 

Խաչքար

13-14 դդ.

ագուցված է եկեղեցու ամ պատին, արտաքուստ

Տ

 

 

 

11.3.6.

 

Խաչքար

13-14 դդ.

ագուցված է եկեղեցու ամ պատին, մուտքից աջ

Տ

 

 

 

11.3.7.

 

Խաչքար

13-14 դդ.

եկեղեցու հս պատի տակ, ներքուստ

Տ

 

 

 

11.3.8.

 

Խաքար թևավոր

13 դ.

եկեղեցու բեմին

Հ

 

12.

 

 

 

ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ՍՐԲԱՆԵՍ»

7-13 դդ.

գյուղից 1.5-2 կմ ամ

Հ

 

 

12.1.

 

 

Եկեղեցի սբ Հովհաննես

7 դ.

 

Հ

խաչաձև է, քառախորան, ավերված

 

 

12.1.1.

 

Գերեզմանոց

7-13 դդ.

եկեղեցու շրջակայքում

Հ

 

13.

 

 

 

ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ

Ք.ա. 2-1 հազ.

գյուղի հս-ամ եզրին, գոմերի մոտ

Հ

ավերված է

14.

 

 

 

ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ

Ք.ա. 2-1 հազ.

գյուղից 4 կմ ամ, «Իշարած» հանդամասում

Հ

 

15.

 

 

 

ԵԿԵՂԵՑԻ ՍԲ ԱՍՏՎԱԾԱԾԻՆ

13 դ.

գյուղից 1 կմ հվ, Գետահովիտ գետի ձախ  ափին, անտառում

Հ

կիսավեր է

16.

 

 

 

ԵԿԵՂԵՑԻ «ԾԹՀԱՆՔ»

12-13 դդ.

գյուղից 2-3 կմ ամ, «Ծթհանք» («Ձիթհանք») վայրում, անտառի մեջ

Հ

կիսավեր է

 

16.1.

 

 

Գավիթ

12-13 դդ.

կից է եկեղեցուն հվ-ից

Հ

 ավերված է

 

16.2.

 

 

Գերեզմանոց

12-13 դդ.

եկեղեցու շրջակայքում

Հ

 

 

16.3.

 

 

Ձիթհան

12-13 դդ.

եկեղեցու մոտ, ժայռի տակ

Հ

ավերված է

17.

 

 

 

ԵԿԵՂԵՑԻ ՍԲ ՍԱՐԳԻՍ («ՄԱՏՈՒՌ»)

12-13 դդ.

գյուղի հվ-ամ եզրին, Գետահովիտ գետի ձախ  ափին, «Խաչի դոշ» վայրում, ձորի պռնկին

Հ

կիսավեր  է

 

17.1.

 

 

Գերեզմանոց

12-19 դդ.

եկեղեցու շրջակայքում

Հ

 

 

17.2.

 

 

Խաչքար

15-16 դդ.

ագուցված է եկեղեցու ամ ճակատին, մոտքից վեր

Հ

ծառայում է որպես ճակատակալ քար

18.

 

 

 

ԽԱՉՔԱՐ

12-13 դդ.

գյուղի մեջ, ագուցված է Գ. Գաբրիելյանի տան պատին

Տ

ստորին կես

19.

 

 

 

ԽԱՉՔԱՐ «ՍԲ ԿԻՐԱԿԻ ԿՌՆԱՎԱՐ»

13 դ.

գյուղի սկզբնամասում, ճանապարհի եզրին

Հ

 

20.

 

 

 

ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ

1972 թ.

գյուղի սկզբնամասում

Տ

 

21.

 

 

 

ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ

1990 թ.

գյուղի մեջ

Տ

 

22.

 

 

 

ՋՐԱՄԲԱՐ

12-13 դդ.

«Բաղի ձոր» գյուղատեղիից մոտ 1.5 կմ հս-ամ, անտառում

Հ

 

23.

 

 

 

ՔԱՐԱՅՐ-ԿԱՑԱՐԱՆՆԵՐԻ ՀԱՄԱԼԻՐ

միջնադար

Գետահովիտ  գետի ձորում

Հ

 

10.29  ԹԵՂՈՒՏ  գյուղ 

 1 

2

3

4

5

6

7

 8 

9

1.

 

 

     

ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ՀՆԴԶԱՆ»

10-14 դդ.

գյուղից 3 կմ հս-աե, համանուն

հանդամասում

Հ

 

 

1.1.

 

 

Գերեզմանոց

10-14 դդ.

գյուղատեղիի աե եզրին, անտառում

Հ

 

 

 

1.1.1.

 

Մատուռ

11-12 դդ.

 

Հ

 ավերված է

 

1.2.

 

 

Գերեզմանոց

10-14 դդ.

գյուղատեղիի ամ կողմում,

«Մորուտա ձորի» աջակողմում

Հ

 

 

 

1.2.1.

 

Մատուռ

11-12 դդ.

 

Հ

ավերված է

 

1.3.

 

 

Ձիթհան

12-14 դդ.

գյուղատեղիի հվ-ամ մասում,

«Մորուտա ձորի» ձախակողմում

Հ

ավերված է

2.

 

 

 

ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ

Ք.ա. 2-1 հազ.

գյուղից 3 կմ հս-աե, Մորուտա գետի

ձախ ափին, «Հնդզան» հանդամասում

Հ

 

10.30  ԹՈՎՈՒԶ  գյուղ 

1

2

3

4

5

6

7

 8 

9

1.

 

 

    

ԱՂԲՅՈՒՐ

1877 թ.

գյուղի կենտրոնում

Տ

 

2.

 

 

 

ԱՄՐՈՑ «ԿԱԾԱՐԵԹ»

10 դ.

գյուղի հվ-ամ մասում, ժայռի գլխին

Հ

ՊԳ-ում` գյուղի հս-ամ եզրին է

3.

 

 

 

ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ

19 դ. վերջ – 20 դ. սկիզբ

գյուղի կենտրոնում, սբ Աստվածածին եկեղեցուց 200 մ հս-աե

Տ

երկհարկ

4.

 

 

 

ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ

10-20 դդ.

գյուղի հվ մասում, «Կածարեթ» ամրոցի մերձակայքում

Հ

 

 

4.1.

 

 

Խաչքար

13 դ.

գերեզմանոցի աե եզրին

Տ

տեղահանված է

 

4.2.

 

 

Խաչքար

17 դ.

մատուռի մոտ

Հ

կանգնեցված է պատվանդանի վրա

 

4.3.

 

 

Խաչքար

17 դ.

մատուռից 10 մ հս

Տ

 

 

4.4.

 

 

Խաչքար տեր Վարդանի

17 դ.

 

Հ

 

 

4.5.

 

 

Մատուռ սբ Գևորգ

11 դ.

 

Հ

ավերված է, պահպանվել են աե և ամ պատերի որոշ հատվածներ 

5.

 

 

 

ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ

15-19 դդ.

գյուղի հս մասում

Տ

 

 

5.1.

 

 

Տապանաքար

16-17 դդ.

 

Տ

կենցաղային պատկերաքանդակներով

6.

 

 

 

ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ

միջնադար

գյուղից 1 կմ հվ, ջրամբարի մոտ

Տ

ավերված է, գերեզմանոցից 2 խաչքար տեղափոխել են զորամասի տարածք

7.

 

 

 

ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ

միջնադար

գյուղից 1.5 կմ հվ, «Շնհավորի թալա» վայրում

Տ

ավերված է

 

7.1.

 

 

Խաչքար

12-13 դդ.

 

Տ

 

8.

 

 

 

ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ

միջնադար

գյուղից 2 կմ հվ-ամ, «Արդամ» հանդամասում

Տ

ավերված է, պահպանվել են սալատապաններ և խաչքարի  3 պատվանդան

9.

 

 

 

ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ

19 դ.

գյուղի մեջ

Տ

կիսավեր է

10.

 

 

 

ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ «ՂԱՆԴՈՒՌԻ ԽԱՉ»

միջնադար

գյուղից 500 մ հս, «Խաչի աղբյուր» գյուղատեղի տանող ճանապարհի աջ կողմում

Տ

փոքր գերեզմանոց է

11.

 

 

 

ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ԽԱՉԻ ԱՂԲՅՈՒՐ»

միջնադար

գյուղից 0.7 կմ հս

Հ

ավերված է

 

11.1.

 

 

Գերեզմանոց

12-18 դդ.

գյուղատեղիի աե եզրին

Հ

ավերված է

 

 

11.1.1.

 

Խաչքար

12-13 դդ.

 

Տ

 

 

11.2.

 

 

Մատուռ

17-18 դդ.

գյուղատեղիից 100 մ աե

Տ

ավերված է

 

 

11.2.1.

 

Գերեզմանոց

միջնադար

մատուռի շուրջը

Տ

 

12.

 

 

 

ԵԿԵՂԵՑԻ ՍԲ ԱՍՏՎԱԾԱԾԻՆ

3-րդ անգամ վերակառ 1902 թ.

գյուղի մեջ

Հ

 

 

12.1.

 

 

Գերեզմանոց

16-19 դդ.

եկեղեցու շուրջը

Տ

ավերված է կառուցապատման հերևանքով

 

 

12.1.1.

 

Տապանաքար

1645 թ.

եկեղեցուց հս

Տ

ուղղանկյունաձև,
բարձր,
երկատված է

 

 

12.1.2.

 

Տապանաքար

19 դ.

եկեղեցու հվ պատի տակ

Տ

սեղանաձև է, վարպետ` Միսակ

 

12.2.

 

 

Խաչքար

16-17 դդ.

ագուցված է եկեղեցու հս-աե սյան ստորին մասում

Տ

արձանագիր է

 

12.3.

 

 

Խաչքար

16-17 դդ.

ագուցված է եկեղեցու հս-աե սյան ստորին մասում

Տ

 

 

12.4.

 

 

Խաչքար

17 դ.

եկեղեցու հս պատին,
մկրտության ավազանի խորշում

Տ

 

13.

 

 

 

ԽԱՉՔԱՐ

11-12 դդ.

գյուղի ամ եզրին, «Գյագնի յալ» վայրում

Տ

 

14.

 

 

 

ԽԱՉՔԱՐ

12-13 դդ.

գյուղի մեջ, Վարսենիկ Խաչատրյանի տնամերձ հողամասում

Տ

երկատված է, կողքին կա 12-13 դդ. խաչքարի բեկոր

15.

 

 

 

ԽԱՉՔԱՐ

12-13 դդ.

գյուղից 1 կմ հվ, զորամասի տարածքում

Տ

տեղափոխել են մոտակա գերեզմանոցից

16.

 

 

 

ԽԱՉՔԱՐ

12-13 դդ

գյուղից 1 կմ հվ, զորամասի տարածքում

Տ

տեղափոխել են մոտակա գերեզմանոցից

17.

 

 

 

ՀՈՒՇԱՂԲՅՈՒՐ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ

1963 թ.

գյուղի հվ մասում

Տ

 

18.

 

 

 

ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ

1975 թ.

գյուղի հվ-ամ եզրին

Հ

 

19.

 

 

      

ՍՐԲԱՏԵՂԻ «ՃԳՆԱՎՈՐԻ ՔԱՐ»

միջնադար

գյուղից 1.5 կմ հվ-ամ, ժայռի տակ

Տ

պահպանվել են խաչքարերի բեկորներ

10.31  ԻԾԱՔԱՐ  գյուղ

 1 

2

3

4

5

6

7

 8 

9

1.

                        

ԱՄՐՈՑ

Ք.ա. 2 հազ.

գյուղի հս եզրին, բլրագագաթին

Հ

 

2.

     

ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ

միջնադար

գյուղից 1.5 կմ ամ, «Իծաքարի թալա» բացատի աե մասում

Տ

մեծ գերեզմանոց է

3.

     

ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ

միջնադար

գյուղից 1.5 կմ ամ, «Իծաքարի թալա» բացատի կենտրոնում, մեծ գերեզմանոցից 200 մ ամ

Տ

 

4.

     

ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ

միջնադար-
20 դ.

գյուղից 300 մ հվ

Տ

 

5.

     

ԵԿԵՂԵՑԻ ՍԲ ԽԱՉ

1903 թ.

գյուղի մեջ

Տ

կիսավեր է, պատերը պահպանվել են 2.5-3 մ բարձրությամբ

6.

     

ՄԱՏՈՒՌ

17 դ.

գյուղից 2 կմ ամ, «Իծաքարի թալա» բացատի ամ եզրին

Տ

 
 

6.1.

   

Գերեզմանոց

12-17
դդ.

եկեղեցու շրջակայքում

Տ

մատուռի

7.

     

ՄԱՏՈՒՌ

միջնադար

գյուղի ամ եզրին, Իջևան տանող ճանապարհի աջ կողմում

Տ

ավերված է

 

7.1.

   

Խաչքար

10 դ.

 

Տ

 

10.32  ԼՃԿԱՁՈՐ  գյուղ

 1 

2

3

4

5

6

7

 8 

9

1.

        

        

        

ԱՄՐՈՑ

Ք.ա. 3 հազ.

գյուղի հս-ամ մասում, «Շահլամ» վայրում, սարի գագաթին

Հ

 

2.

 

 

 

ԱՄՐՈՑ

Ք.ա. 2-1 հազ.

գյուղից 2.5 կմ հս-աե, Այրում-Բագրատաշեն ճանապարհի աջակողմյան բարձունքի վրա, «Փոքր Շահլամ» վայրում

Հ

 

3.

 

 

 

ԱՄՐՈՑ

Ք.ա. 1 հազ.

գյուղից 1 կմ հս-աե

Հ

 

 

3.1.

 

 

Դամբարանադաշտ

Ք.ա. 1 հազ.

 

Հ

 

4.

 

 

 

ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ

18-20 դդ.

գյուղի հս-աե կողմում, սարալանջին

Տ

 

5.

 

 

 

ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ «ՍԻՍԿԵՐԻ»

Ք.ա. 2-1 հազ.

գյուղից 2 կմ հս-աե, «Փոքր Շահլամ» ամրոցի դեմ-հանդիման

Հ

 

 

5.1.

 

 

Գերեզմանոց «Սիսկերի»

18-19 դդ.

 

Տ

ավերված է

6.

 

 

 

ԵԿԵՂԵՑԻ

19 դ.

գյուղի մեջ

Հ

կիսավեր է, պահպանվել են պատերը 3 մ բարձրությամբ 

 

6.1.

 

 

Գերեզմանոց

19 դ.

եկեղեցուց հվ

Տ

կիսավեր Է

7.

 

 

 

ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ

1979 թ.

գյուղի հս մասում, Այրում-Լճկաձոր խճուղու եզրին

Հ

ճարտ.՝ Գ. Շախկյան 

8.

 

 

 

ՄԱՏՈՒՌ «ԽԵՉԻ ՁՈՐ»

18 դ.

գյուղից 3 կմ հս-աե, նույնանուն տեղամասում

Հ

փլված են տանիքը և պատերի վերնամասերը 

10.33  ԼՈՒՍԱՀՈՎԻՏ  գյուղ

 1 

2

3

4

5

6

7

 8 

9

1.

    

    

       

ԵԿԵՂԵՑԻ ՍԲ ԱՍՏՎԱԾԱԾԻՆ
(«ԾՌՎԻԶԻ ՎԱՆՔ», «ՄՈՐՈ ՁՈՐՈ ՎԱՆՔ»)

7 դ.

գյուղի մեջ

Հ

 

 

1.1.

 

 

Գերեզմանոց

13-20 դդ.

եկեղեցուց 10 մ ամ

Հ

 

 

 

1.1.1.

 

Խաչքար

13 դ.

 

Հ

ջարդոտված Է, ընկած Է գետնին

 

 

1.1.2.

 

Խաչքար

12-13 դդ.

եկեղեցու հս պատի մոտ, արտաքուստ

Հ

վերին բեկոր 

 

 

1.1.3.

 

Խաչքար

13 դ.

եկեղեցու հվ պատի մոտ, արտաքուստ

Հ

 

 

 

1.1.4.

 

Խաչքար

13 դ.

եկեղեցու բակի ամ մասում

Հ

վերին բեկոր

2.

 

 

 

ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ

ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ ԵՎ 1918 Թ.

ՍԱՐԴԱՐԱՊԱՏԻ ՀԵՐՈՍԱՄԱՐՏԻՆ

1994 թ.

գյուղի հվ-ամ մասում

Հ

 

10.34  ԼՈՒՍԱՁՈՐ  գյուղ

 1 

2

3

4

5

6

7

 8 

9

1.

    

    

       

ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ԽԱՎԱՐՁՈՐ»

(«ԽԱՉԻ ՏԱԽՏ»)

զարգ.

միջնադար-ուշ միջնադար

գյուղից 2 կմ հվ-ամ, անտառում, «Խաչի տախտ» վայրում, գետակի ափին

Հ

 

 

1.1.

 

 

Խաչքար

12-13 դդ.

 

Հ

 

2.

 

 

 

ԵԿԵՂԵՑԻ

19 դ.

գյուղի մեջ

Հ

 

 

2. 1.

 

 

Գերեզմանոց

12-20 դդ.

 

Հ

 

 

 

2.1.1.

 

Խաչքար

12-13 դդ.

եկեղեցու ամ պատի մոտ

Հ

 

 

2.2.

 

 

Խաչքար

12-13 դդ.

ագուցված է եկեղեցու հվ պատին, արտաքուստ

Տ

վերին բեկոր

 

2.3.

 

 

Խաչքար

12-13 դդ.

ագուցված է եկեղեցու հվ պատին, արտաքուստ

Հ

 

 

2.4.

 

 

Խաչքար

12-13 դդ.

 

Հ

երկատված է, վերին բեկորն ագուցված է եկեղեցու հվ պատին, ստորին բեկորը` աե

3.

 

 

 

ԵԿԵՂԵՑԻ ՍԲ ԳԵՎՈՐԳ

19 դ.

գյուղի ամ մասում, «Ագրիչայ» գետի աջ ափին, բարձրադիր վայրում

Հ

 

4.

 

 

 

ԽԱՉՔԱՐ

12-13 դդ.

գյուղի հս-ամ մասի ժամանակակից գերեզմանոցում, նորակառույց մատուռում

Հ

տեղափոխվել է գյուղամիջյան եկեղեցուց

5.

 

 

 

ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ

1980 թ.

գյուղի մեջ, փոստատան դիմաց

Տ

 

6.

 

 

 

ՔԱՐԱՅՐ-ԿԱՑԱՐԱՆՆԵՐԻ ՀԱՄԱԼԻՐ

օգտագործված 19 դ.-20 դ. սկզբին

գյուղից 2 կմ հվ-ամ, «Խավարաձոր» գյուղատեղիի դիմաց, ժայռի գահավեժ լանջին

Հ

բնական այրեր են

 

6.1.

 

 

Քարայր-կացարան  «Կաթնով պատած էր (այր)» («Եղունիկի էր»)

օգտագործված 19 դ.-20 դ. սկզբին

 

Հ

 

 

6.2.

 

 

Քարայր-կացարան  «Ղազարի էր»

օգտագործված 19 դ.-20 դ. սկզբին

 

Հ

 

 

6.3.

 

 

Քարայր-կացարան «Մութն էր»

օգտագործված 19 դ.-20 դ. սկզբին

 

Հ

 

 

6.4.

 

 

Քարայր-կացարան  «Սլուլիկի էր»

օգտագործված 19 դ.-20 դ. սկզբին

 

Հ

 

10.35  ԽԱՇԹԱՌԱԿ  գյուղ

 1 

2

3

4

5

6

7

 8 

9

1.

       

       

       

ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ

19-20 դդ.

գյուղի կենտրոնական  մասում, գյուղապետարանից 50 մ հս-աե

Տ

 

2.

 

 

 

ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ

19-20 դդ.

գյուղի աե եզրին

Տ

 

3.

 

 

 

ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ

19-20 դդ.

գյուղի սկզբնամասում, Ա. Մովսիսյանի տան մոտ

Տ

 

4.

 

 

 

ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ

10-15 դդ.

գյուղից 6-7 կմ աե, «Գլուլ» աղբյուրի մոտ

Հ

 

5.

 

 

 

ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ

Ք.ա. 2-1 հազ.

գյուղի հվ-ամ մասում, Լուսահովիտ տանող ճանապարհի աջ կողմում

Հ

ավերված է

6.

 

 

 

ԵԿԵՂԵՑԻ

5-7 դդ.

գյուղից 2 կմ հվ-աե, «Մանդռախաչ» («Ղմիշ գյոլ») վայրում

Հ

ավերված է

7.

 

 

 

ԵԿԵՂԵՑԻ ՍԲ ԱՍՏՎԱԾԱԾԻՆ

19 դ.

գյուղի մեջ

Տ

եղել է ակումբ, սեփականաշնորհված է (սեփականատեր` երևանաբնակ խաշթառակցի
Ս. Էվինյան)

8.

 

 

 

ԿԻՍԱՆԴՐԻ
Հ. ՃՈՒՂՈՒՐՅԱՆԻ

1975 թ.

դպրոցի բակում

Տ

գրող` Հարություն Ճուղուրյան

9.

 

 

 

ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ

1970- ական թթ.

գյուղի մեջ

Տ

 

 10.36 ԽԱՉԱՐՁԱՆ գյուղ

 1 

2

3

4

5

6

7

 8 

9

1.

 

 

       

ԲՆԱԿԱՏԵՂԻ

Ք.ա. 2-1 հազ.

գյուղից 2 կմ հս-աե, Դիլիջան-Կարմիր խճուղու ձախ  եզրին, Գետիկ գետի աջափնյա  լեռան գագաթին

Հ

 

2.

 

 

 

ԲՆԱԿԱՏԵՂԻ

Ք.ա.
1 հազ.

գյուղի աե կողմում, Աղավնավանք գյուղ տանող ճանապարհի աջ կողմում, Գետիկ գետի ձախ  ափին

Հ

 

 

2.1.

 

 

Դամբարանադաշտ

Ք.ա. 1 հազ.

 

Հ

 

3.

 

 

 

ԲՆԱԿԱՏԵՂԻ

Ք.ա. 1 հազ.

գյուղից 1.5 կմ հվ-ամ,
«Աղքիլիսա» տանող ճանապարհի ձախ կողմում

Հ

 

 

3.1.

 

 

Դամբարանադաշտ

Ք.ա. 1 հազ.

 

Հ

 

4.

 

 

 

ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ

10-14 դդ.

գյուղից 4 կմ ամ, «Աղքիլիսա» տանող ճանապարհին, անտառում

Հ

 

5.

 

 

 

ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ

12-15 դդ.

գյուղից 2 կմ ամ, «Աղքիլիսա» գյուղատեղի տանող ճանապարհից աջ, անտառում

Հ

 

 

5.1.

 

 

Գերեզմանոց

12-15 դդ.

մատուռի  շրջակայքում

Հ

 

 

 

5.1.1.

 

Խաչքար

13 դ.

 

Հ

երկատված է, արձանագիր

 

5.2.

 

 

Եկեղեցի

14-15 դդ.

 

Հ

ավերված է

 

 

5.2.1.

 

Խաչքար

13-14 դդ.

եկեղեցու ներսում

Հ

բեկորոտված է, արձանագիր

 

5.3.

 

 

Մատուռ

12-13 դդ.

գյուղատեղիի  աե եզրին

Հ

ավերված է

6.

 

 

 

ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ

Ք.ա. 2-1 հազ.

գյուղից 1 կմ հս, Դիլիջան-Կարմիր խճուղու ձախ  եզրին, Գետիկ գետի աջ ափին

Հ

ավերված է

7.

 

 

 

ԿԱՄՈՒՐՋ

12-13 դդ.

գյուղից 2 կմ հս, Գետիկ գետի վրա

Հ

ավերված է

ՃԵՐՄԱԿԱՎԱՆ գյուղ

 1 

2

3

4

5

6

7

 8 

9

1.

 

 

       

ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ՍՊԻՏԱԿ ԵՂՑԻ»

10-14 դդ.

գյուղի տարածքում

Հ

այլ անվանում` «Աղքիլիսա»

 

1.1.

 

 

Եկեղեցի «Սպիտակ եղցի»

10-12 դդ.

բլրի վրա

Հ

այլ անվանում` «Աղքիլիսա»

 

 

1.1.1.

 

Գերեզմանոց

10-14 դդ.

եկեղեցու շրջակայքում

Հ

 

10.37 ԾԱՂԿԱՎԱՆ  գյուղ (Իջևանի)

 1 

2

3

4

5

6

7

 8 

9

1.

 

       

        

ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ

13 դ.

գյուղից 1.2 կմ հվ, «Նահատակի յալ» («Ղռեր») բլրի գագաթին

Հ

 

 

1.1.

 

 

Խաչքար

13 դ.

 

Հ

տեղահանված է

 

1.2.

 

 

Խաչքար

13 դ.

 

Հ

տեղահանված է և  ջարդոտված

 

1.3.

 

 

Խաչքար

13 դ.

 

Հ

տեղահանված է

 

1.4.

 

 

Խաչքար

13 դ.

 

Հ

ջարդոտված է

2.