Համարը 
N 06-Ն
Տեսակը 
Ինկորպորացիա
Տիպը 
Հրաման
Կարգավիճակը 
Գործում է
Սկզբնաղբյուրը 
ՀՀԳՏ 2010.04.14/9(361).1 Հոդ.84.2
Ընդունման վայրը 
Երևան
Ընդունող մարմինը 
Առողջապահության նախարար
Ընդունման ամսաթիվը 
10.03.2010
Ստորագրող մարմինը 
Առողջապահության նախարար
Ստորագրման ամսաթիվը 
10.03.2010
Վավերացնող մարմինը 
Վավերացման ամսաթիվը 
Ուժի մեջ մտնելու ամսաթիվը 
24.04.2010
Ուժը կորցնելու ամսաթիվը 

Փոփոխողներ և ինկորպորացիաներ

ՀՀ ԱՌՈՂՋԱՊԱՀՈՒԹՅԱՆ ՆԱԽԱՐԱՐԻ ՀՐԱՄԱՆԸ «ՊԱՐԵՆԱՅԻՆ ՀՈՒՄՔԻ ԵՎ ՍՆՆԴԱՄԹԵՐՔԻ ԱՆՎՏԱՆԳՈՒԹՅԱՆԸ ԵՎ ՍՆՆԴԱՅԻՆ ԱՐԺԵՔԻՆ ՆԵՐԿԱՅԱՑՎՈՂ ՀԻԳԻԵՆԻԿ ՊԱՀԱՆՋՆԵՐ» N 2-III-4.9-01-2010 ՀԻԳԻԵՆԻԿ ՆՈՐՄԱՏԻՎՆԵՐԸ ՀԱՍՏԱՏԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ

 

«Գրանցված է»

ՀՀ արդարադատության

նախարարության կողմից

29 մարտի 2010 թ.

Պետական գրանցման թիվ 10010144

 

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

 

ԱՌՈՂՋԱՊԱՀՈՒԹՅԱՆ ՆԱԽԱՐԱՐ

 

10 մարտի 2010 թ.
ք. Երևան

 N 06-Ն

 

Հ Ր Ա Մ Ա Ն

 

«ՊԱՐԵՆԱՅԻՆ ՀՈՒՄՔԻ ԵՎ ՍՆՆԴԱՄԹԵՐՔԻ ԱՆՎՏԱՆԳՈՒԹՅԱՆԸ ԵՎ ՍՆՆԴԱՅԻՆ ԱՐԺԵՔԻՆ ՆԵՐԿԱՅԱՑՎՈՂ ՀԻԳԻԵՆԻԿ ՊԱՀԱՆՋՆԵՐ» N 2-III-4.9-01-2010 ՀԻԳԻԵՆԻԿ ՆՈՐՄԱՏԻՎՆԵՐԸ ՀԱՍՏԱՏԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ

 

Համաձայն «Հայաստանի Հանրապետության բնակչության սանիտարահամաճարակային անվտանգության ապահովման մասին» Հայաստանի Հանրապետության oրենքի 4-րդ հոդվածի, «Հայաստանի Հանրապետության առողջապահության նախարարության պետական հիգիենիկ և հակահամաճարակային ծառայությունը և դրա ենթակայության մարմինները վերակազմակերպելու և Հայաստանի Հանրապետության պետական հիգիենիկ և հակահամաճարակային տեսչության կանոնադրությունն ու կառուցվածքը հաստատելու մասին» Հայաստանի Հանրապետության կառավարության 2002 թվականի օգոստոսի 15-ի N 1316-Ն որոշման 2-րդ կետի ա) ենթակետով հաստատված` Հայաստանի Հանրապետության առողջապահության նախարարության պետական հիգիենիկ և հակահամաճարակային տեսչության կանոնադրության 7-րդ կետի «ե» ենթակետի, ելնելով բնակչության առողջության պահպանման շահերից` պարենային հումքի և սննդամթերքի անվտանգությանը և սննդային արժեքին ներկայացվող հիգիենիկ պահանջները սահմանելու նպատակով,

 

Հրամայում եմ`

 

1. Հաստատել «Պարենային հումքի և սննդամթերքի անվտանգությանը և սննդային արժեքին ներկայացվող հիգիենիկ պահանջներ» N 2-III-4.9-01-2010 հիգիենիկ նորմատիվները` համաձայն հավելվածի:

2. Ուժը կորցրած ճանաչել Հայաստանի Հանրապետության առողջապահության նախարարի 2003 թվականի մարտի 28-ի «Պարենային հումքի և սննդամթերքի անվտանգությանը և սննդային արժեքին ներկայացվող հիգիենիկ պահանջներ» N 2-III-4.9-01-2003 սանիտարական կանոնները և հիգիենիկ նորմերը հաստատելու մասին» N 181 հրամանը:

 

Նախարար՝

Հ. Քուշկյան

 

 

Հավելված

 

Հաստատված է

Հայաստանի Հանրապետության

առողջապահության նախարարի

2010 թվականի մարտի 10-ի

N 06-Ն հրամանով

 

ՊԱՐԵՆԱՅԻՆ ՀՈՒՄՔԻ ԵՎ ՍՆՆԴԱՄԹԵՐՔԻ ԱՆՎՏԱՆԳՈՒԹՅԱՆԸ ԵՎ ՍՆՆԴԱՅԻՆ ԱՐԺԵՔԻՆ ՆԵՐԿԱՅԱՑՎՈՂ ՀԻԳԻԵՆԻԿ ՊԱՀԱՆՋՆԵՐ

 

Հիգիենիկ նորմատիվներ

N 2-III-4.9-01-2010

I. ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԴՐՈՒՅԹՆԵՐ

1. Սույն հիգիենիկ նորմատիվները սահմանում են պարենային հումքի և սննդամթերքի անվտանգությանը և սննդային արժեքին ներկայացվող հիգիենիկ պահանջներ:

II. ՀԻԳԻԵՆԻԿ ՊԱՀԱՆՋՆԵՐ

1. Պարենային հումքի և սննդամթերքի անվտանգությանը ներկայացվող հիգիենիկ պահանջները սահմանվում են հավելված 1-ով:

2. Սննդամթերքի սննդային արժեքին ներկայացվող հիգիենիկ պահանջները սահմանվում են հավելված 2-ով:

3. Մանկական սննդամթերքի սննդային արժեքին և անվտանգությանը ներկայացվող հիգիենիկ պահանջները սահմանվում են հավելված 3-ով:

4. Սննդամթերք ստացված գենետիկորեն ձևափոխված աղբյուրներից սահմանվում են հավելված 4-ով:

5. Կենսաբանական ակտիվ նյութեր, դրանց աղբյուր հանդիսացող սննդամթերք և սննդի բաղադրիչներ, որոնք օգտագործելիս, սննդի կենսաբանական ակտիվ հավելումներ պատրաստելիս չեն թողնում վնասակար ազդեցություն մարդու առողջության վրա և կենսաբանական ակտիվ նյութեր, դրանց աղբյուր հանդիսացող սննդամթերք և սննդի բաղադրիչներ, որոնք օգտագործելիս, սննդի կենսաբանական ակտիվ հավելումներ պատրաստելիս կարող են վնասակար ազդեցություն թողնել մարդու առողջության վրա սահմանվում են հավելված 5-ով:

6. Ձկների, խեցգետնակերպերի, փափկամորթների, երկկենցաղների, սողունների և դրանց վերամշակման մթերքի մակաբուծաբանական ցուցանիշները սահմանվում են հավելված 6-ով:

7. Մարդու առողջության վրա վնասակար ազդեցություն չառաջացնող սննդային հավելումները, որոնք օգտագործվում են սննդամթերք պատրաստելիս սահմանվում են հավելված 7-ով:

8. Պահածոյացված սննդամթերքի անվտանգությանը ներկայացվող հիգիենիկ պահանջները սահմանվում են հավելված 8-ով:

9. Սույն սանիտարական կանոններում կիրառվում են հետևյալ հապավումները.

1) ՄԱՖԱՄՔ` մեզոֆիլային աերոբ և ֆակուլտատիվ անաերոբ մանրէների քանակ,

2) ԱՑԽՄ` Աղիքային ցուպիկների խմբի մանրէներ,

3) ԳԱՄ` գաղութ առաջացնող մանրէներ,

4) ՀՔՑՀ` հեքսաքլորցիկլոհեքսան,

5) ԴԴՏ` 1,1- դի-(4-քլորֆենիլ)-2,2,2-տրիքլորէթան,

6) ԲՐԻԿՍ (ԲRIX)` լուծվող սախարոզայի չափաբաժինը ջրի նկատմամբ հեղուկում,

7) Ջրածնային ցուցանիշ` pH:

 

 

Հավելված 1

Հայաստանի Հանրապետության

առողջապահության նախարարի

2010 թվականի մարտի 10-ի

N 06-Ն հրամանի

 

ՊԱՐԵՆԱՅԻՆ ՀՈՒՄՔԻ ԵՎ ՍՆՆԴԱՄԹԵՐՔԻ ԱՆՎՏԱՆԳՈՒԹՅԱՆԸ ՆԵՐԿԱՅԱՑՎՈՂ ՀԻԳԻԵՆԻԿ ՊԱՀԱՆՋՆԵՐ

 

 

Հավելված 2

Հայաստանի Հանրապետության

առողջապահության նախարարի

2010 թվականի մարտի 10-ի

N 06-Ն հրամանի

 

ՍՆՆԴԱՄԹԵՐՔԻ ՍՆՆԴԱՅԻՆ ԱՐԺԵՔԻՆ ՆԵՐԿԱՅԱՑՎՈՂ ՀԻԳԻԵՆԻԿ ՊԱՀԱՆՋՆԵՐ

 

 

Հավելված 3

Հայաստանի Հանրապետության

առողջապահության նախարարի

2010 թվականի մարտի 10-ի

N 06-Ն հրամանի

 

ՄԱՆԿԱԿԱՆ ՍՆՆԴԱՄԹԵՐՔԻ ՍՆՆԴԱՅԻՆ ԱՐԺԵՔԻՆ ԵՎ ԱՆՎՏԱՆԳՈՒԹՅԱՆԸ ՆԵՐԿԱՅԱՑՎՈՂ ՀԻԳԻԵՆԻԿ ՊԱՀԱՆՋՆԵՐԸ

 

 

Հավելված 4

Հայաստանի Հանրապետության

առողջապահության նախարարի

2010 թվականի մարտի 10-ի

N 06-Ն հրամանի

 

ԳԵՆԵՏԻԿՈՐԵՆ ՁԵՎԱՓՈԽՎԱԾ ՄԻԿՐՈՕՐԳԱՆԻԶՄՆԵՐԻՑ ԿԱՄ ԳԵՆԵՏԻԿՈՐԵՆ ՁԵՎԱՓՈԽՎԱԾ ՄԻԿՐՈՕՐԳԱՆԻԶՄՆԵՐԻ ԿԵՆՍԱԳՈՐԾՈՒՆԵՈՒԹՅԱՆ ԱՐԴՅՈՒՆՔՈՒՄ ՍՏԱՑՎԱԾ, ԿԱՄ ԱՅԴՊԻՍԻ ԱՐԴՅՈՒՆՔ ՊԱՐՈՒՆԱԿՈՂ ՍՆՆԴԱՄԹԵՐՔ

1. Գենետիկորեն ձևափոխված միկրոօրգանիզմների (այսուհետ` ԳՁՄ) և/կամ գենետիկորեն ձևափոխված նմանակ ունեցող միկրոօրգանիզմների (այսուհետ`ԳՁՄՆ) առկայության փորձաքննության ենթակա սննդամթերքը սահմանված է աղյուսակ 1-ով:

2. Սննդի արտադրությունում օգտագործման համար թույլատրված գենետիկորեն ձևափոխված միկրոօրգանիզմներ և սննդամթերք՝ գենետիկորեն ձևափոխված միկրոօրգանիզմների հիմքով սահմանված է աղյուսակ 2-ով:

3. Սննդի արտադրությունում օգտագործման համար թույլատրված և առաջարկվող միկրոօրգանիզմները սահմանված է աղյուսակ 3-ով:

4. Սննդամթերքի նմուշառման նորմերը գենետիկորեն ձևափոխված միկրոօրգանիզմների և/կամ գենետիկորեն ձևափոխված նմանակ ունեցող միկրոօրգանիզմների լաբորատոր հետազոտության համար սահմանված են աղյուսակ 4-ով:

5. ԳՁՄ-ի և ԳՁՄՆ-ի հիմքով սննդամթերքի լաբորատոր հետազոտությունների սխեման սահմանված է աղյուսակ 5-ով:

6. Հիգիենիկ փորձարկումների լրացուցիչ ձևերը գենետիկորեն ձևափոխված միկրոօրգանիզմների (գենետիկորեն ձևափոխված միկրոօրգանիզմների նմանակ) փորձաքննության ժամանակ սահմանված է աղյուսակ 6-ով:

7. Կենդանի ԳՁՄՆ պարունակող մթերքի լաբորատոր հետազոտությունների սխեման սահմանված է աղյուսակ 7-ով:

8. Սույն հավելվածում օգտագործվող հապավումներ.

1) ՀՏՄ- հետադարձ տրանսկրիպցիայի մեթոդ,

2) ՊՇՌ - պոլիմերիզացիոն շղթայական ռեակցիաներ,

3) ԷԲՄ-ՊԱԳ-էլեկտրոֆորետիկ բաժանման մեթոդ պոլիակրիլամիդային գելում:

 

Աղյուսակ 1

 

Գենետիկորեն ձԵՎափոխված միկրոօրգանիզմների ԵՎ/կամ գենետիկորեն ձեվափոխված նմանակ ունեցող միկրոօրգանիզմների առկայության փորձաքննության ենթակա սննդամթերք

 

Արտադրանքի խումբ, կախված նրանցում տեխնոլոգիական միկրոֆլորայի կամ միկրոօրգանիզմներ-պրոդուցենտների պարունակությունից

Կիրառման ոլորտ և մթերքի
հիմնական տեսակներ

1

2

1-ին խումբ - կենսունակ տեխնոլոգիական միկրոֆլորա պարունակող հումք, սննդամթերք և սննդային բաղադրամասեր

 

 Կաթնաթթվային, կաթնաճարպային արտադրություն և պանրագործություն

Մերաններ, բակխտանյութեր և կենսազանգվածներ` մաքուր կուլտուրաների և կաթնաթթվային բնական սիմբիոզների, պրոբիոտիկների, պրոպիոնաթթուների (բիֆիդոմանրէներ, լակտոբացիլներ), քացախաթթվայինների, լեուկոնոստոկների, թերմոֆիլ ստրեպտոկոկերի և այլ միկրոօրգանիզմների հիմքով, խմորիչների բորբոսասնկերի արտադրության մեջ:

Կաթնաթթվային մթերք և յոգուրտներ, այդ թվում դիետիկ և մանկական սննդի համար, պրոբիոտիկ, կաթնաշոռ, թթվասեր և այլն

Բոլոր տեսակի պանիրներ

Կարագ թթվասերուցքային և մթերք դրա հիմքով

 Մանկական չոր կաթնաթթվային խառնուրդներ, մթերք կաթնաթթվային` չոր համընդհանուր օգտագործման և դիետիկ

Մարգարին, մայոնեզ

Կենսաբանական ակտիվ սննդային հավելումների (ԿԱՀ) արտադրություն

ԿԱՀ սննդում պրոբիոտիկ միկրոօրգանիզմների, դրանց արտադրության համար կենսազանգվածների և բակխտանյութերի հիմքով

ԿԱՀ սննդում բուսական հիմքով, միկրոօրգանիզմներ պրոբիոտիկների հավելումով

Մսի և թռչնամսի վերամշակման արտադրություն

Ելակետային կուլտուրաներ մսի ֆերմենտացիայի համար, կաթնաթթվային, պրոպիոնաթթվային միկրոօրգանիզմների, միրոկոկկերի, ոչ պաթոգեն ստաֆիլոկոկերի, պեդիոկոկկերի, բորբոսասնկերի, խմորիչների և այլնի հիմքով

Հում ապխտած և հում ծխեցրած մսա- և թռչնամթերք

Ձկնավերամշակման արտադրություն

Ֆերմենտացված ձկնամթերք և պրեսերվներ

Հացաթխման արտադրություն, խմորման ըմպելիքների արտադրություն, գարեջրի, սպիրտի և օղու արտադրություն, օսլամաթային և շաքարի արտադրություն

Գարեջուր

Կվաս, ըմպելիք թեյի սնկի հիմքով և այլն

Խմորասնկեր

Մերաններ, խմոր պատրաստելու համար կաթնաթթվային և այլ միկրոօրգանիզմների հիմքով հացաբուլկեղենի պատրաստման համար

Միկրոօրգանիզմների և խմորիչների կուլտուրաներ-տեխնոլոգիական օժանդակ միջոցներ հումքի նպատակային խմորման` սպիրտի, շաքարի, քացախի և այլ արտադրության ժամանակ

Պտուղ-բանջարեղենային և բուսական մթերքի վերամշակում

Աղ դրած և թթվեցրած պտուղ-բանջարեղենային, սնկային և ձավարեղենային մթերք, մեկնարկային կուլտուրաներ նրանց արտադրության համար

Թթվեցրած, մարինացված և աղ դրած բանջարեղեն և մրգեր

Թթվեցրած մթերք բուսական սոյայի կաթի հիմքով

Ֆերմենտացված սոյայի և ձավարեղենային մթերք (սոուսներ, ազգային կերակրատեսակներ և այլ)

Այլ

Միկրոօրգանիզմների կուլտուրաներ, որպես տեխնոլոգիական օժանդակ միջոցներ օգտագործելու համար

Շտամ-պրոդուցենտներ ֆերմենտների, վիտամինների, կենսախտանյութերի և այլ արտադրության համար

2-րդ խումբ - ոչ կենսունակ տեխնոլոգիական միկրոֆլորա պարունակող մթերք

Հացաթխման արտադրություն

Հաց, խմորիչով և թթխմորով պատրաստված արտադրանք

Կաթնամթերքի արտադրություն

Թերմամշակված կաթնաթթվային մթերք

Կաթնային և կաթ պարունակող պահածոներ` կաթնաթթվային բաղադրամասերի հիմքով կամ կաթնաթթվային բաղադրամասերի ավելացմամբ, այդ թվում մանկական սննդի համար

Հյութերի և հյութ պարունակող ըմպելիքների արտադրություն, գինեգործություն

Պարզեցրած մրգային և ցիտրուսային հյութեր, խաղողի և հատապտղային գինիներ

ԿԱՀ-ի արտադրություն, հարստացված և մասնագիտացված արտադրանքի սննդային խտանյութերի արտադրություն

Էկստրակտներ, լիզատներ, սպիտակուցներ, սպիտակուցային մթերք, նուկլիդային խառնուրդներ խմորիչների և այլ ինակտիվացված մանրէների հիմքով

Օսլամաթային արտադրություն

Օսլա ձևափոխված` ստացված մանրէների ֆերմենտացիայի հետևանքով

3-րդ խումբ - սննդային բաղադրամասեր և նյութեր, սննդային հավելումներ և միկրոնուտրիենտներ, արտադրված շտամ-պրոդուցենտների մասնակցությամբ, սակայն ազատված տեխնոլոգիական գործընթացի ժամանակ

Ֆերմենտանյութեր սննդաարտադրության համար

Վիտամիններ (բետա-կարոտին, ռիբոֆլամին), ճարպաթթուներ, ամինաթթուներ

Քաղցրացուցիչներ, բուրավետիչներ

Կոնսերվանտներ (նիզին, կաթնաթթու և այլն)

Տեխնոլոգիական օժանդակ նյութեր սպիրտի արտադրության համար

Քացախ

Սննդային օրգանական թթուներ (կիտրոնաթթու, գինեթթու, խնձորաթթու և այլն)

Պրեբիոտիկ (մրգաօլիգոշաքարներ), դեկստրիններ և այլն, օսլամաթային արտադրության մթերք

Սպիտակուցային հիդրոլիզատներ կաթնային հումքի, մսա-թռչնային հումքի, ձկնային և ոչ ձկնային արտադրանքի, բուսական հումքի, այդ թվում սոյայի հիմքով

Գլյուկոզա-գալակտոզային օշարակներ

 

Աղյուսակ 2

 

Սննդի արտադրությունում օգտագործման համար թույլատրված գենետիկորեն ձԵՎափոխված միկրոօրգանիզմներ ԵՎ սննդամթերք՝ գենետիկորեն ձԵՎափոխված միկրոօրգանիզմների հիմքով

 

ՀՀ

Պարենային հումքի կամ սննդամթերքի տեսակ

Դրանց ստացման համար օգտագործվող միկրոօրգանիզմներ (խումբ, ցեղ, տեսակ)

Օգտագործման ոլորտ` արտադրություն

Ավանդական բնական շտամներ

Գենետիկորեն ձևափոխված շտամներ

1

2

3

4

5

1

Մերաններ, բակխտանյութեր, մեկնարկային կուլտուրաներ
ֆերմենտացված և խմորման մթերքի համար

 

Խմորասնկային կուլտուրաներ

Սախարոմիցես ցերեվիզե (Saccհaromyces cerevisiae)

Շտամներ պարունակող ամիլազայի գեն Սախարոմիցես դիաստատիկուսից (Saccհaromyces diastaticսs)

Գարեջրի, գինու, սպիրտի և օղու արտադրություն

2

Ֆերմենտային պրեպարատներ սննդարտադրության համար,
սննդային հավելումներ

 

Հեմիցելյուլոզա

Ասպերգիլլուս օրիզե (Aspergillսs oryzae)
Ասպերգիլլուս նիգեր (Aspergillսs niger)
Բացիլուս սուբտիլիս (Bacillսs sսbtilis)
Հումիկոլա ինսոլենս (Hսmicola insolens)
Տրիխոդերմա րիզեի (Tricհoderma reesei)

Ասպերգիլլուս օրիզե (Aspergillսs oryzae), հեմոցելյուլոզա և էնդո- -1,4 –ա-քսիլանազա պարունակող գեն Ասպերգիլլուս ակուլիտուսից (Aspergillսs acսleatսs)
Ասպերգիլլուս օրիզե (Aspergillսs oryzae) հեմոցելյուլոզ և էնդո-1,4 -ա-քսիլանազ Թերմոմիցես լանուգինոզուսի (Tհermomyces lanսginosսs) գեն պարունակող

Հատիկավորների և բանջարեղենի վերամշակման արտադրություն

  

Քսիլանազա

 

Ասպերգիլլուս նիգեր (Aspergillսs niger)
Ասպերգիլլուս օրիզե (Aspergillսs oryzae)
Բ. ամիլօլիկուֆացիենս (B.amyloliqսeefaciens) կամ սուբտիլիս (sսbtilis)
Բ. լիխենիֆորմիս (B. licհeniformis)
Տրիխոդերմա րիզեի (Tricհoderma reesei) կամ լոնգիբրախիատում (longibracհiatսm)
Բացիլուս սուբտիլիս (Bacillսs sսbtilis)

 

Ֆուզարիում վենետատում
(Fսsariսm venetatսm)
գենով Թերմոմիցես լանուգինոզում
(Tհermomyces lanսginosսm)
Ասպերգիլլուս օրիզե (Aspergillսs oryzae) դ- Թերմոմիցես լանուգինոզուս (d-Tհermomyces lanսginosսs)
Բացիլուս սուբտիլիս (Bacillսs sսbtilis)
քսիլանազա կոդավորող գենով
 Բացիլիուս սուբտիլիսից (Bacillսs sսbtilis)
Տրիխոդերմա րիզեի դ-
 (Tricհoderma reesei d-)
Տրիխոդերմա րիզեի
(Tricհoderma reesei)
Ասպերգիլլուս նիգեր վար. Ավամորի
(Aspergillսs niger var.
Awamori)
Դ-Ասպերգիլլուս նիգեր
վար. (d- Aspergillսs var.)
Ասպերգիլլուս նիգեր (Aspergillսs niger) կոդավորող գենով էնդո-1,4- քսիլանազա Դ-Ասպերգիլլուս նիգերից (Aspergillսs niger) Ասպերգիլլուս օրիզե (Aspergillսs oryzae)
 լիպազա տրիգլիցերոլ պարունակող գեն Հումիկոլա լանուգինոզեից
(Hսmicola lanսginose)
Ասպերգիլլուս օրիզե-դ
(Aspergillսs oryzae d-)
 Ասպերգիլլուս օրիզե (Aspergillսs oryzae)
Ասպերգիլլուս օրիզե-դ
(Aspergillսs oryzae d-)
Թերմոմիցես լանուգինոզուս (Tհermomyces lanսginosսs)

Հացաբուլկեղեն

 
 

Լիպազա մոնոցիլգլիցերոլ

Պենիցիլիում կամեմբերտի
(Penicilliսm camembertii)

--

Պանրի արտադրություն

 

Լիպազա տրիացիլգլի-ցերոլ

Ասպերգիլլուս օրիզե
(Aspergillսs oryzae)
Ասպերգիլլուս նիգեր
(Aspergillսs niger)
Ռիզոպուս արհիզուս
(Rհizopսs arrհizսs)
Ռիզոմուկոր միհեի
(Rհizomսcor mieհei)
Ռիզոպուս նիվեուս (Rհizopհսs niveսs)
Ռիզոպուս օրիզե
(Rհizopհսs oryzae)

Ասպերգիլլուս օրիզե (Aspergillսs oryzae)
 լիպազա տրիգլիցերոլ պարունակող գեն Հումիկոլա լանուգինոսից
(Hսmicola lanսginose)
Ասպերգիլլուս օրիզե-դ
(Aspergillսs oryzae d-) 
 Ասպերգիլլուս օրիզե (Aspergillսs oryzae)
Ասպերգիլլուս օրիզե-դ
(Aspergillսs oryzae d-)
Թերմոմիցես լանուգինոզուս (Tհermomyces lanսginosսs)

Հացաբուլկեղեն, ըմպելիքներ, օսլա

 

Լակտազա
(U-գալակտո-զիդազա)

Ասպերգիլլուս նիգեր
(Aspergillսs niger)
Ասպերգիլլուս օրիզե
(Aspergillսs oryzae)
Սախարոմիցես ֆրագիլիս (Saccհaromyces fragilis)
Սախարոմիցես լակտիս (Saccհaromyces lactis)

 

Հացաբուլկեղեն, ըմպելիքներ, օսլա

 

Ինվերտազա

Սախարոմիցես ցեռևիզիե (Saccհaromyces cerevisiae)

 

Օշարակներ, օսլաներ

 

Հեմիցելյուլոզա (բազմաբաղա-դրիչ ֆերմենտ)

Ասպերգիլլուս նիգեր
(Aspergillսs niger)
Բացիլուս սուբտիլիս (Bacillսs sսbtilis) Տրիխոդերմա րիզեի (Tricհoderma reesei)

 

Կաթնամթերքի, հրուշակեղենի, մսամթերքի արտադրություն

 

Ինուլինազա

Ասպերգիլլուս նիգեր (Aspergillսs niger)

 

Հացաբուլկեղեն, ըմպելիքներ, օսլա

 

Մալտոգենազա (մալտոգեն-ամիլազա)

Բ. սուբտիլիս (B.sսbtilis)

Բ. սուբտիլիս
(B. sսbtilis) գենով
ստեառոթեռմոֆիլուս
(stearotհermopհilսs)
Բ. սուբտիլիս
(B. sսbtilis) գենով
Բ. Բրեվիս (B.brevis)

Հացաբուլկեղեն, ըմպելիքներ, օսլա

 

Ալֆա-ամիլազա

 Բ. սուբտիլիս շտ. ֆ
(B. sսbtilis sհt.F)
 Ասպերգիլլուս օրիզե
վառ.
(Aspergillսs oryzae var.)
Բ. ստեառոթերմոֆիլուս
 (B. stearotհermopհilսs) 
 Բացիլուս լիխենիֆորմիս
(Bacillսs licհeniformis)
 Ասպերգիլլուս նիգեր
(Aspergillսs niger)
 Բացիլուս ամիլոլիքվեֆացիենս
(Bacillսs amyloliqսefaciens)
 Միկրոբակտերիում իմպերիալ
(Microbacteriսm imperial)
 Ռիզոպուս օրիզե
(Rհizopսs oryzae)
 Թերմոկոկալես
(Tհermococcales)
 Պսեվդոմոնաս ֆլուորեսցենս
(Pseսdomonas flսorescens)

Բ. սուբտիլիս
(B.sսbtilis)
ալֆա ամիլազաի գենով
Բ. մեգատերիում
(B.megateriսm)
պլազմիդայում ներկառուցված պՍՊՍ (pCPC) 800
Բ. սուբտիլիս
(B.sսbtilis)
 ալֆա-ամիլազաի գենով Բ. ստեարոթերմոֆիլիուսից
(B.stearotհermopհilսs)
ներկառուցված Պցպց 720 (Pcpc 720) պլազմիդայում
Բացիլուս լիխենիֆորմիս դ-
(Bacillսs licհeniformis d-)
Բացիլուս լիխենիֆորմիս
(Bacillսs licհeniformis)
Ասպերգիլլուս նիգեր
 դ-
(Aspergillսs niger d- )
Բ. ստեարոթերմոֆիլիուս (B.stearotհermopհilսs)
ալֆա-ամիլազա կոդավորող գենում
Բացիլուս ամիլոլիքվիֆացիենսից (Bacillսs amyloliqսefaciens) ալֆա-ամիլազա կոդավորող
Թերմոկոկահիզեից
(Tհermococcales)

Հացաբուլկեղեն, ըմպելիքներ, օսլա

 

Դեկստրանազա

Կետոմիում երատիկում
(Cհaetomiսm erraticսm) Կետոմիում գրացիլե
(Cհaetomiսm gracile)

   
 

Ֆրուկտոզիլ-տրանս
ֆերազա

Ասպերգիլլուս ջապոնիկաս
(Aspergillսs japonicas)

 

Կարագաճար-պային արտադրանք, Հացաբուլկեղեն, ալկոհոլ պարունակող ապրանքներ

 

Գլիկոգենազա

Բ.Ստեարոթերմոֆիլիուս
(B. stearotհermopհilսs)

--

Գարեջրի, սպիրտի, գինու արտադրություն

 

Ամիլոգլյուկո-զոիդազա

 Ասպերգիլլուս նիգեր
(Aspergillսs niger)

Ասպերգիլլուս նիգեր
(Aspergillսs niger)
ամիլոգլյուկոզոիդազա կոդավորում կրող գեն

Գարեջրի, սպիրտի, գինու արտադրություն

 

Կարբո-հիդրազա

Ասպերգիլլուս նիգեր վառ.
(Aspergillսs niger, var.)
Ասպերգիլլուս ավամորի վառ.
(Aspergillսs awamori, var)
Բացիլուս լիխենիֆորմիս
(Bacillսs licհeniformis)
Ռիզոպուս օրիզե վառ.
(Rհizopսs oryzae, var.) Սախարոմիցես սպպ.
(Saccհaromyces spp.)

--

Գարեջրի, սպիրտի, գինու արտադրություն

 

Կատալազա

Միկրոկոկկուս լիզոդեիկտիկուս
(Micrococcսs lysodeikticսs) Ասպերգիլլուս նիգեր
(Aspergillսs niger)

Ասպերգիլլուս նիգեր-
(Aspergillսs niger)
օրգանիզմ –դոնոր

Պանրի արտադրություն

 

Ցելյուլազա

Պենիցիլիում ֆունիկուլոզում
(Penicilliսm fսnicսlosսm)
Տրիխոդերմա րիզեիե (Tricհoderma reesei)
Տրիխոդերմա վիրիդե
(Tricհoderma viride)
Ասպերգիլլուս նիգեր
(Aspergillսs niger)
Ասպերգիլլուս ակուլեատուս
(Aspergillսs acսleatսs)

Տրիխոդերմա ռեզիե
(Tricհoderma reesei)
դ - Տրիխոդերմա ռեզիե
 (d-Tricհoderma reesei)

Պանրի արտադրություն

 

Խիմոզին Ա (ռենին) պանրագործու-թյան համար

Պենիցիլիում կամեմբերտի
(Penicilliսm camembertii)

Ա. Ցուպիկ Կ-12ԻԱ 198 (E. coli K-12 IA 198,)
Ա. Ցուպիկը պարունակում է սինթեզված քիմիական կոդավորող ԴՆԹ հաջորդականություն, որը նման է ցուլի պրոխիմոզին Ա գենի հերթականությանը ներմուծված ՊՊՖԶ-87Ա (PPFZ-87A) վեկտորում

Պանրի արտադրություն

 

Խիմոզին Ա պանրագործու-թյան համար

Ասպերգիլլուս օրիզե (Aspergillսs oryzae)
Ասպերգիլլուս նիգեր (Aspergillսs niger)
Ռիզոպուս արհիզուս
(Rհizopսs arrհizսs)
Ռիզոմուկոր միհեի
(Rհizomսcor mieհei)
Ռիզոպուս նիվեուս
(Rհizopհսs niveսs)
Ռիզոպուս օրիզե (Rհizopհսs oryzae)

Ասպերգիլլուս նիգեր վառ.
(Aspergillսs niger var.)
Ավամորի
(awamori)
ցլի պրոխիմոզին ՆՌՌԶ3112 (NRRZ3112) գեն պարունակող
վեկտոր – պգԱՄպՌ (pgAMpR)

Պանրի արտադրություն

 

Խիմոզին Բ պանրագործու-թյան համար

Ասպերգիլլուս նիգեր
(Aspergillսs niger)
Ասպերգիլլուս օրիզե (Aspergillսs oryzae)
Սախարոմիցես ֆրագիլիս (Saccհaromyces fragilis)
Սախարոմիցես լակտիս
(Saccհaromyces lactis)

Կլյուվերոմիցես լակտիս
(Klսyveromyces lactis)
Դոմբռ.Վան դել Վալտ (Dombr. Van del Walt)
 ցլի պրոխիմոզին գենով, ամպլիֆիկացված ՊՈՒՍ-18 (PUC18) պլազմիդի վրա

Պանրի արտադրություն

 

Խիմոզին Բ պանրագործու-թյան համար

Սախարոմիցես ցերևիզիե
(Saccհaromyces cerevisiae)

Տրիխոդերմա րիզեի (Tricհoderma reesei)
ցուլի խիմոզին Բ գեն պարունակող

Պանրի արտադրություն

 

Բ-գլյուկոնազա

Ասպերգիլլուս նիգեր (Aspergillսs niger)
Բացիլուս սուբտիլիս
(Bacillսs sսbtilis)
Տրիխոդերմա րիզեի
(Tricհoderma reesei)

 

Գարեջրի արտադրություն

 

Բ-գլյուկոնազա

Ասպերգիլլուս նիգեր
(Aspergillսs niger)

Դոնոր-օրգանիզմ
Տրիխոդերմա սպ.
(Tricհoderma sp.)
Բացիլուս սպ.
(Bacillսs sp.)
Բ.ամիլոլիքվեֆացիենցիս դ- Բ. Ամիլոլիքվեֆացիենցիս
(B. amyloliqսefaciencis
d- B. Amyloliqսefaciencis)

Գարեջրի արտադրություն

 

Քսիլոզոիզո-մերազա

Բ. սուբտիլիս
(B.sսbtilis)

 

Պանրի արտադրություն

 

Գլյուկոօքսի-դազաներ և կատալազաներ

Բ. սուբտիլիս շտ. Ֆ
(B.sսbtilis шт.F)
Ասպերգիլլուս օրիզե վառ.
(Aspergillսs oryzae var.)
Բ. ստեարոթերմոֆիլուս
(B. stearotհermopհilսs)
Բացիլուս լիխենիֆորմիս
(Bacillսs licհeniformis)
Ասպերգիլլուս նիգեր
(Aspergillսs niger)
Բացիլուս ամիլոլիքվեֆացիենս
(Bacillսs amyloliqսefaciens)
Միկրոբակտերիում իմպերիալե
(Microbacteriսm imperiale)
Ռիզոպուս օրիզե
(Rհizopսs oryzae)
Թերմոկոկկալես
(Tհermococcales)
Պսևդոմոնաս ֆլուորեսցենս
(Pseսdomonas flսorescens)

Ասպերգիլլուս նիգեր
(Aspergillսs niger)
դ- Ասպերգիլլուս նիգեր
(d- Aspergillսs niger)

Պանրի արտադրություն

 

Հեմիցելյու-
լազա

Խետոմիում երատիկում
(Cհaetomiսm erraticսm)
Խետոմիում գրացիլե
(Cհaetomiսm gracile)

_-

Հրուշակեղենի, կաթնամթերքի, մսամթերքի արտադրություն

 

Լիպազա

Ասպերգիլլուս ջապոնիկաս
(Aspergillսs japonicas)

Օրգանիզմ-դոնոր
Կանդիդա Անտարկտիկա
(Candida Antarctica)
Ռիզոմուկոր սպպ.
(Rհizomսcor spp.)
և Թերմոմիցես սպպ.
(Tհermomyces spp.)
Ասպերգիլլուս նիգեր
(Aspergillսs niger)
Կանդիդա Անտարկտիկաից

Տրիգլիցերիդ կարագաճար-պային արտադրանք, Հացաբուլկե-ղենում ալկոհոլ պարունակող ապրանքներ

     

(Candida Antarctica) լիպազաի գենով
Ասպերգիլուս օրիզե
(Aspergillսs oryzae)
Ռիզոմուկոր միհեյից (Rհizomսcor mieհei)
լիպազայի գենով

 
 

Կարբոամինհիդ-րազաների և պրոտեազների խառնուրդ

 Բ.Ստեարոթերմոֆիլիուս
(B. stearotհermopհilսs)

-

Պանիրների արտադրություն

 

Պեկտինազա

Ասպերգիլլուս նիգեր
(Aspergillսs niger)

Ասպերգիլլուս օրիզե (Aspergillսs oryzae) Ասպերգիլլուս ակուլիտուս
(d- Aspergillսs acսleatսs)
Ասպերգիլլուս նիգեր
(Aspergillսs niger)
դ-Ասպերգիլլուս նիգեր
(d- Aspergillսs niger)

Հացամթերքի, ալյուրի, ձկան և մսի արտադրություն

 

Պրոտեազա

Ասպերգիլլուս նիգեր
վառ.
(Aspergillսs niger, var.)
Ասպերգիլլուս ավամորի վառ.
(Aspergillսs awamori, var)
Բացիլուս լիխենիֆորմիս
(Bacillսs licհeniformis)
Ռիզոպուս օրիզե վառ.
(Rհizopսs oryzae, var.)
Սախարոմիցես սպպ.
(Saccհaromyces spp.)

Դոնոր օրգանիզմ
Ռիզոմուկոր (Rհizomսcor)
Բացիլիուս սուբտիլիս
(Bacillսs sսbtilis)
դ-Բ. ամիլոլիքվիֆացիենս
(d- B.amyloliqսefaciens)
Բացիլիուս ամիլոլիքվիֆացիենս
(Bacillսs amyloliqսefaciens)
դ-Բ. ամիլոլիքվիֆացիենս
(d-B.amyloliqսefaciens)
Ասպերգիլիուս օրիզե
(Aspergillսs oryzae)
դ- Ռիզոմուկոր միհեի
(d-Rհizomսcor mieհei)
Բացիլիուս ամիլոլիքվիֆացիենս
(Bacillսs amyloliqսefaciens)
պլազմիդի պՈՒԲնպռ2 (pUBnpr2), ԴՆԹ-ի վեկտորային գեն կրող չեզոք պրոտեազա
 պՈՒԲ10 (pUB110) из Բացիլիուս ամիլոլիքվիֆացիենս (Bacillսs amyloliqսefaciens)

Կաթնամթերքի արտադրություն

Ասպարտամի արտադրություն

 

Պուլլուլանազա

Միկրոկոկկուս լիզոդեկտիկուս
(Micrococcսs lysodeikticսs)
Ասպերգիլլուս նիգեր (Aspergillսs niger)

Բացիլուս լիխենիֆորմիս
(Bacillսs licհeniformis)
Բացիլուս դերամիֆիկանս
(d-Bacillսs deramificans)
Բացիլուս սուբտիլիս
Bacillսs sսbtilis
Բացիլուս նագանոենսիս
(d- Bacillսs naganoensis)
Կլեբսիելլա պլանտիկոլա
(Klebsiella planticola)
Կլեբսիելլա պլանտիկոլա
(d- Klebsiella planticola)

Պանրի, գարեջրի արտադրություն

 

Խիմոզին (ռենին պանրա-գործության համար

Պենիցիլիում ֆունիկուլոզում
(Penicilliսm fսnicսlosսm)
Տրիխոդերմա րիզեի
(Tricհoderma reesei)
Տրիխոդերմա վիրիդե
(Tricհoderma viride)
Ասպերգիլլուս նիգեր
(Aspergillսs niger)
Ասպերգիլլուս ակուլեատուս
(Aspergillսs acսleatսs)

Կրիֆոնեկտրիա պարազիտիկա)
(Crypհonectria parasitica)
Կրիֆոնեկտրիա պարազիտիկա
 (d- Crypհonectria parasitica)
 Ասպերգիլլուս օրիզե
 (Aspergillսs oryzae)
Ռիզոմուկոր միհեյի
(d- Rհizomսcor mieհei)

Պանիրներ

 

Ալֆա-ամիլա-զա+գլյուկոմի-լազա

Պենիցիլիում կամեմբերտի
(Penicilliսm camembertii)

-

 Օսլամաթային արտադրություն

 

Բետա գլյուկանազա

Ասպերգիլլուս օրիզե
(Aspergillսs oryzae)
Ասպերգիլլուս նիգեր
(Aspergillսs niger)
Ռիզոպուս արհիզուս (Rհizopսs arrհizսs)
Ռիզոմուկոր միհեի
(Rհizomսcor mieհei)
Ռիզոպուս նիվեուս
(Rհizopհսs niveսs)
Ռիզոպուս օրիզե
(Rհizopհսs oryzae)

--

Օսլամաթային արտադրություն

 

Ալֆա-ացետոլլակտա- դեկարբոկիս-լազա

Ասպերգիլլուս նիգեր
(Aspergillսs niger)
Ասպերգիլլուս օրիզե
(Aspergillսs oryzae)
Սախարոմիցես ֆրագիլիս
(Saccհaromyces fragilis)
Սախարոմիցես լակտիս
(Saccհaromyces lactis)

Բ. սուբտիլիս
(B.sսbtilսs)
ՈՒՎ-193 (UW-193) գենով- Բ. դեկարբոկսիլազայի ալֆա բռեվիսից ՊՈՒՎ
(PUW) 235 պլազմիդայի վրա

Օսլամաթային արտադրություն

 

Ալֆա-ացետո-ացետատ-դեկարբոքսի-լազա

Սախարոմիցես ցերևիզիե
(Saccհaromyces cerevisiae)

Բ. սուբտիլիս
(B.sսbtilis)
ալֆա-դեկարբոքսիլազայի գենով Բ.բռեվիսից
(B. brevis)

Օսլամաթային արտադրություն

 

Հեմիցելյուլազա

Ասպերգիլլուս նիգեր
(Aspergillսs niger)
Բացիլուս սուբտիլիս
(Bacillսs sսbtilis)
Տրիխոդերմա րիզեի
(Tricհoderma reesei)

Դոնոր օրգանիզմ Բացիլուս սպպ.
(Bacillսs spp.)

Օսլամաթային արտադրություն

 

Լակտազա

Ասպերգիլլուս նիգեր
(Aspergillսs niger)

Ասպերգիլլուս օրիզեի
(Aspergillսs oryzae)
գենով Միցելիոֆտորա թերմոֆիլուս
(Myceliopհtհora tհermopհilսs)
Կլուիվերոմիցես մարքսիա-նուս վառ. Լակտիս
(Klսyveromyces marxianսs var.Lactis) Ասպերգիլլուս օրիզե դ- Կլուիվերոմիցես մարքսիանուս վառ. լակտիս (Aspergillսs oryzae
d- Klսyveromyces marxianսs var.lactis)
 Ասպերգիլլուս օրիզե
(d- Aspergillսs oryzae)

Տրիգլիցերիդ կարագաճար-պային արտադրանք, Հացաբուլկեղե-նում ալկոհոլ պարունակող ապրանքներ, պանիրներ

 

Կսիլանազա

Բ. սուբտիլիս
(B.sսbtilis)

Ֆուզարիում վենետատում
(Fսsariսm venetatսm)
գենով Թերմոմիցես լանուգինոզում
(Tհermomyces lanսginosսm)
Ասպերգիլլուս օրիզե
(Aspergillսs oryzae)
դ-Թերմոմիցես լանուգինոզուս (d-Tհermomyces lanսginosսs)
Բացիլուս սուբտիլիս
(Bacillսs sսbtilis)
Բացիլլուս սուբտիլիս
(d- Bacillսs sսbtilis)
Տրիխոդերմա րիզեի
(Tricհoderma reesei)
դ-Տրիխոդերմա րիզեի 
 (d- Tricհoderma reesei)
Ասպերգիլլուս նիգեր
վար Ավամորի
(Aspergillսs niger var.
 Awamori)
դ-Ասպերգիլլուս
վար (d- Aspergillսs var.)
Ասպերգիլլուս նիգեր
(Aspergillսs niger)
դ-Ասպերգիլլուս նիգեր
( d-Aspergillսs niger)

Տրիգլիցերիդ կարագաճար-պային արտադրանք, Հացաբուլկեղե-նում ալկոհոլ պարունակող ապրանքներ, պանիրներ

 

Ինվերտազա

Բ. սուբտիլիս շտ. ֆ
(B.sսbtilis шт.F)
Ասպերգիլլուս օրիզե վառ.
(Aspergillսs oryzae var.)
Բ. ստեարոթերմոֆիլուս
B. stearotհermopհilսs Բացիլուս լիխենիֆորմիս
(Bacillսs licհeniformis)
Ասպերգիլլուս նիգեր
(Aspergillսs niger)
Բացիլուս ամիլոլիքվեֆացիենս
(Bacillսs amyloliqսefaciens)
Միկրոբակտերիում իմպերիալե
(Microbacteriսm imperial)
Ռիզոպուս օրիզե
(Rհizopսs oryzae)
Թերմոկոկկալես
 (Tհermococcales)
Պսևդոմոնաս ֆլուորեսցենս
(Pseսdomonas flսorescens)

--

Տրիգլիցերիդ կարագաճար-պային արտադրանք, Հացաբուլկեղե-նում ալկոհոլ պարունակող ապրանքներ, պանիրներ

 

Գլյուկոամի-լազա

Խետոմիում երատիկում
(Cհaetomiսm erraticսm)
Խետոմիում գրացիլե
(Cհaetomiսm gracile)

Ասպերգիլլուս նիգեր
(Aspergillսs niger)
դԱսպերգիլլուս նիգեր
(d- Aspergillսs niger)

Գարեջրի, սպիրտի, գինու արտադրություն

 

Ամինոպեպտի-դազա

Ասպերգիլլուս ջապոնիկաս
(Aspergillսs japonicas)

Դոնոր օրգանիզմ Ասպերգիլլուս սպպ. (Aspergillսs spp.)

Գարեջրի, սպիրտի, գինու արտադրություն

 

Արաբինոֆու-րանոզիդազա

Բ. Ստեարոթերմոֆիլիուս
(B. stearotհermopհilսs)

Դոնոր օրգանիզմ Ասպերգիլլուս նիգեր
(Aspergillսs niger)

Գարեջրի, սպիրտի, գինու արտադրություն

 

Ցիկլո-դեկստռին-գլյուկոզիլ-տրանսֆեռազա

Բ. Լիխենիֆորմիս
(B. licհeniformis)

Դոնոր օրգանիզմ Թերմոանաէրոբակտեր
(Tհermoanaerobacter)

Գարեջրի, սպիրտի, գինու արտադրություն

 

Գլյուկոա-միլազա

Ասպերգիլլուս նիգեր վառ.
(Aspergillսs niger, var.)
Ասպերգիլլուս ավամորի վառ.
(Aspergillսs awamori, var)
Բացիլուս լիխենիֆորմիս
(Bacillսs licհeniformis)
Ռիզոպուս օրիզե վառ.
(Rհizopսs oryzae, var.)
Սախարոմիցես սպպ.
(Saccհaromyces spp.)

Դոնոր օրգանիզմ Ասպերգիլլուս սպպ.
(Aspergillսs spp.)

Գարեջրի, սպիրտի, գինու արտադրություն

 

Գլյուկոզոիզո-մերազա

Միկրոկոկկուս լիզոդեկտիկուս
(Micrococcսs lysodeikticսs)
Ասպերգիլլուս նիգեր
(Aspergillսs niger)

Ստրեպտոմիցես ռուբիգինոզուս
(Streptomyces rսbiginosսs)
դ-Ստրեպտոմիցես ռուբիգինոզուս
 (d- Streptomyces rսbiginosսs)

Գարեջրի, սպիրտի, գինու արտադրություն

 

Հեմիցելյուլոզա

Պենիցիլիում ֆունիկուլոզում
(Penicilliսm fսnicսlosսm)
Տրիխոդերմա րիզեի
(Tricհoderma reesei)
Տրիխոդերմա վիրիդե
(Tricհoderma viride)
Ասպերգիլլուս նիգեր
(Aspergillսs niger)
Ասպերգիլլուս ակուլեատուս
(Aspergillսs acսleatսs)

Դոնոր օրգանիզմ
Բացիլուս սպպ.
(Bacillսs spp.)

Գարեջրի, սպիրտի, գինու արտադրություն

 

Ածիկային ամիլազա

Պենիցիլիում կամեմբերտի
(Penicilliսm camembertii)

Դոնոր օրգանիզմ
 Բացիլուս սպպ.
(Bacillսs spp.)

Հացաբուլկեղենի արտադրություն

 

Պեկտինլիազա

Ասպերգիլլուս օրիզե
(Aspergillսs oryzae)
Ասպերգիլլուս նիգեր
(Aspergillսs niger)
Ռիզոպուս արհիզուս
(Rհizopսs arrհizսs)
Ռիզոմուկոր միհեի
(Rհizomսcor mieհei)
Ռիզոպուս նիվեուս
(Rհizopհսs niveսs)
Ռիզոպուս օրիզե
(Rհizopհսs oryzae)

Դոնոր օրգանիզմ Ասպերգիլլուս սպպ.
(Aspergillսs spp)

Գարեջրի, սպիրտի, գինու արտադրություն

 

Պեկտին-էստերազա

Ասպերգիլլուս նիգեր
(Aspergillսs niger)
Ասպերգիլլուս օրիզե
(Aspergillսs oryzae)
Սախարոմիցես ֆրագիլիս
(Saccհaromyces fragilis)
Սախարոմիցես լակտիս
(Saccհaromyces lactis)

Դոնոր օրգանիզմ
Ասպերգիլլուս սպպ.
(Aspergillսs spp.)
Ասպերգիլլուս օրիզեի
(Aspergillսs oryzae)
գենով կոդավորող պեկտինէստերազա
Ասպերգիլլուս ակուլեատուսից
(Aspergillսs acսleatսs)

Գարեջրի, սպիրտի, գինու արտադրություն

 

Ֆոսֆոլիպազա Ա

Սախարոմիցես ցերևիզիե
(Saccհaromyces cerevisiae)

Դոնոր օրգանիզմ
Ասպերգիլլուս սպպ.
(Aspergillսs spp.)

Հատիկավորների մշակման արտադրություն

 

Ֆոսֆոլիպազա Բ

Ասպերգիլլուս նիգեր
(Aspergillսs niger)
Բացիլուս սուբտիլիս
(Bacillսs sսbtilis)
Տրիխոդերմա րիզեի
(Tricհoderma reesei)

Դոնոր օրգանիզմ
Ասպերգիլլուս սպպ.
(Aspergillսs spp.)

Հատիկավորների մշակման արտադրություն

 

Ֆոսֆոլիպազա Ա2

Ասպերգիլլուս նիգեր
(Aspergillսs niger)

Ստրեպտոմիցես վիոլացերուբեր
(Streptomyces violacerսber)
 ֆոսֆոլիպազայի գենով Ա2
 նույն տեսակից

Սոյայի և ձվի դեղնուցի լեկտինի հիդրոլիզ

 

Ֆոսֆոլիպազա Ա2

Բ. սուբտիքիս
(B.sսbtilis)

Ասպերգիլուս նիգեր ՊԼԱ-54 (Aspergillսs niger PLA-54)
 խոզի ենթաստամոքսային գեղձից ֆոսֆոլիպազա կոդավորող գենով Ասպերգիլուս նիգեր ԳԱՄ-53 (Aspergillսs niger GAM-53) և ԴՆԹ խոզի ենթաստամոքսային գեղձից
Ասպերգիլուս նիգեր ՊԼԱ-54 (Aspergillսs niger PLA-54)
գենով արտադրող ֆիսֆոլիպազա Ա2-ից
Ասպերգիլուս նիգեր ԳԱՄ-53 (Aspergillսs niger GAM-53) ՆՌՌԼ 3122 Ասպերգիլուս նիգեր (NRRL3122 Aspergillսs niger)

Հացաբուլկեղեն, ֆոսֆոլիպիդների հիդրոլիզ

 

Ֆոսֆոլիպազա Ց

Բ. սուբտիլիս շտ. ֆ
 (B.sսbtilis шт.F)
Ասպերգիլլուս օրիզե վառ.
(Aspergillսs oryzae var.)
Բ. ստեարոթերմոֆիլուս
(B. stearotհermopհilսs)
Բացիլուս լիխենիֆորմիս
(Bacillսs licհeniformis)
Ասպերգիլլուս նիգեր
 (Aspergillսs niger)
Բացիլուս ամիլոլիքվեֆացիենս
(Bacillսs amyloliqսefaciens)
Միկրոբակտերիում իմպերիալե
 (Microbacteriսm imperial)
Ռիզոպուս օրիզե
(Rհizopսs oryzae)
Տեռմոկոկալես (Tհermococcales)
Պսեվդոմոնաս ֆլուօտեսքենս
(Pseսdomonas flսorescens)

Պիխիա պաստորիս
 (Picհia pastoris) տարատեսակ ֆոսֆոլիպազա Ց գենով

Բուսական յուղեր

 

Պոլիգալակտո-ուրոնիդազա

Խետոմիում երատիկում
(Cհaetomiսm erraticսm)
Խետոմիում գրացիլե
(Cհaetomiսm gracile)

Ասպերգիլլուս նիգեր
ԵՊԳ-102 (Aspergillսs niger EPG-102) պոլիգալակտոուրոնիդազա առաջացնող գենով
Ասպերգիլլուս նիգեր
ԳԱՄ-ից
(Aspergillսs niger GAM-53)
Ասպերգիլլուս նիգեր
ՆՌՌԼ 3122-ից (NRRL3122 Aspergillսs niger)

Հացաբուլկեղեն

 

Պոլլուլանազա

Ասպերգիլլուս ջապոնիկաս
(Aspergillսs japonicas)

Դոնոր օրգանիզմ
Բացիլուս սպպ.
(Bacillսs spp.)
Կլեբսիելլա սպպ.
(Klebsiella spp)
Բ.սուբտիլիս
(B. sսbtilis)
պոլլուլանազաի գենով Բ. ացիդոպուլուլիտիկուս
(B. acidopսllսlyticսs)
(Բացիլուս սուբտիլիս)
Ա1645 (A1645 Bacillսs sսbtilis)
պոլլուլանազաի գենով Բացիլուս դերամիֆիկանս
(Bacillսs deramificans)

Գարեջուր

   

 Բ.Ստեարոթերմոֆիլիուս
(B. stearotհermopհilսs)

-

Գարեջուր

 

Ասպարագի-նազա

Ասպերգիլլուս նիգեր
(Aspergillսs niger)

Ասպերգիլիուս նիգեր
(Aspergillսs niger)
 Ասպերգիլիուս նիգեր
(d-Aspergillսs niger)

Հաց, հատիկավոր և կարտոֆիլից ստացված մթերքներ

 

Ասպարագի-նազա

Ասպերգիլլուս նիգեր վառ.
(Aspergillսs niger, var.)
Ասպերգիլլուս ավամորի վառ.
(Aspergillսs awamori, var)
Բացիլուս լիխենիֆորմիս
(Bacillսs licհeniformis)
Ռիզոպուս օրիզե վառ.
(Rհizopսs oryzae, var.)
Սախարոմիցես սպպ.
(Saccհaromyces spp.)

Ա. օրիզե (A. oryzae)
ասպարագինազաի գենով Ա. օրիզե-ից (A. oryzae)

Հաց, հատիկավոր և կարտոֆիլից ստացված մթերքներ

 

Միզանյութի ամիդոլիազա

Միկրոկոկկուս լիզոդեկտիկուս
(Micrococcսs lysodeikticսs)
Ասպերգիլլուս նիգեր
(Aspergillսs niger)

Սախարոմիցես ցերևիզիե
 (Saccհaromyces cerevisiae)
ԵՑՄ (ECMo) 01 բարձր էքսպրեսիայով միզանյութի ամիդոլիազա

Էթիլկարբոնատի քանակի նվազում ֆերմենտացված հյութերում

 

Գլյուտամի-
նազա

Պենիցիլիում ֆունիկուլոզում
(Penicilliսm fսnicսlosսm)
Տրիխոդերմա րիզեի
(Tricհoderma reesei)
Տրիխոդերմա վիրիդե
(Tricհoderma viride)
Ասպերգիլլուս նիգեր
(Aspergillսs niger)
Ասպերգիլլուս ակուլեատուս
(Aspergillսs acսleatսs)

-

Հաց, հատիկավոր և կարտոֆիլից ստացված մթերք

 

Բ-Դ գլյուկոզիդազա

Պենիցիլիում կամեմբերտի
(Penicilliսm camembertii)

-

Հաց, հատիկավոր և կարտոֆիլից ստացված մթերք

 

Ուրեազա

Ասպերգիլլուս օրիզե
(Aspergillսs oryzae)
Ասպերգիլլուս նիգեր
(Aspergillսs niger)
Ռիզոպուս արհիզուս
(Rհizopսs arrհizսs)
Ռիզոմուկոր միհե
(Rհizomսcor mieհe)
Ռիզոպուս նիվեուս (Rհizopհսs niveսs)
Ռիզոպուս օրիզե
(Rհizopսs oryzae)

-

Շաքարից և շաքարային ճակնդեղից

 

α-գալակտո-զիդազա

Ասպերգիլլուս նիգեր
(Aspergillսs niger)
Ասպերգիլլուս օրիզե
(Aspergillսs oryzae)
Սախարոմիցես ֆրագիլիս
(Saccհaromyces fragilis)
Սախարոմիցես լակտիս
(Saccհaromyces lactis)

-

Շաքարից և շաքարային ճակնդեղից

3

Սննդանյութեր, միկրոնուտրիենտներ և սննդային հավելումներ

 

Ռիբոֆլավին

Ասպերգիլլուս նիգեր
(Aspergillսs niger)
 Բացիլուս սուբտիլիս
(Bacillսs sսbtilis)
Տրիխոդերմա րիզեի (Tricհoderma reesei)

Բ. Սուբտիլուս (B.sսbtilսs) Ռիբոֆլավինի գերարտադրանք

ԿԱՀ սննդում, հարստացված արտադրանքում

 

Բետա կարոտին

Ասպերգիլլուս նիգեր
(Aspergillսs niger)

Բլակեսլեա տրիսպորա (Blakeslea trispora), ստացված երկու սնկի շտամների կոֆերմենտա-ցիայից (+) և (-)

ԿԱՀ սննդում, հարստացված արտադրանքում

 

Նիզին (Խտանյութ
E-234)

Բ. սուբտիլիս
(B.sսbtilis)

Լակտոկոկկուս լակտիս սուբս.Լակտիս (Lactococcսs lactis sսbs. Lactis) բակտե-րիոֆագերի հանդեպ կայու-նությունը կոդավորող գեն

Հալեցրած պանիրներ, Բանջարեղենային պահածոներ

 

Լիկոպին

Բ. սուբտիլիս շտ. ֆ
(B.sսbtilis F)
 Ասպերգիլլուս օրիզե վառ.
(A spergillսs oryzae var.)
Բ.Ստեարոթերմոֆիլուս
(B. stearotհermopհilսs)
Բացիլուս լիխենիֆորմիս
(Bacillսs licհeniformis)
Ասպերգիլլուս նիգեր
(Aspergillսs niger)
Բացիլուս ամիլոլիքվեֆացիենս
 (Bacillսs
amyloliqսefaciens)
Միկրոբակտերիում իմպերիալե
(Microbacteriսm imperial)
 Ռիզոպուս օրիզե
(Rհizopսs oryzae) Թերմոկոկկալես
(Tհermococcales)

Ռեկոմբինացիոն շտամ

ԿԱՀ սննդում, հարստացված արտադրանքում

   

Պսևդոմոնաս ֆլուորեսցենս
(Pseսdomonas flսorescens)

   
 

Կիտրոնաթթու

Խետոմիում երատիկում
(Cհaetomiսm erraticսm)
Խետոմիում գրացիլե
(Cհaetomiսm gracile)

Ռեկոմբինատ շտամ

ԿԱՀ սննդում, հարստացված արտադրանքում

 

9. ԳՁՄ հիմքով օգտագործվում են`

1) ֆերմենտային պատրաստուկների արտադրությունում,

2) պանրի, օսլամաթային, հացաթխման, ըմպելիքների, սպիրտի, օղու, ԳՁՄ շտամ-պրոդուցենտներ սննդանյութերի և սննդային հավելումների արտադրությունում,

3) խմորիչի, գարեջրի, գինու, սպիրտի, օղու արտադրությունում։

10. ԳՁՄՆ հիմքով`

1) մերաններ, մակարդ, մեկնարկային, պրոբիոտիկ, խմորիչ կուլտուրաներ՝ որպես հումք օգտագործվող,

2) պանիրներ, կաթնաթթվային և պրոբիոտիկ սննդամթերք, կենսաբանական ակտիվ հավելումներ ԿԱՀ, երշիկեղենի, ֆերմենտացված մսամթերքի արտադրությունում,

3) գարեջուր, կվաս և խմորիչներով ըմպելիքներ,

4) թթվասերուցքային կարագ, մարգարին, մայոնեզ,

5) ֆերմենտացված մթերք սոյայի հիմքով,

6) ֆերմենտացված մթերք հատապտղից և բանջարեղենից,

7) ֆերմենտային պատրաստուկներ,

8) սննդանյութի և սննդային հավելումների շտամ- պրոդուցենտներ,

9) թթխմորից և խմորով արտադրանք,

10) սպիտակուցային մթերքներ խմորիչների և այլ ինակտիվացված մանրէական կենսամասսաների հիմքով,

11) օսլա ձևափոխված՝ ստացված մանրէական ֆերմենտացիայի հետևանքով,

12) գունաբացված մրգային և ցիտրուսային հյութեր, խաղողի և հատապտղային գինիներ:

 

Աղյուսակ 3

 

Սննդի արտադրությունում օգտագործման համար թույլատրված ԵՎ առաջարկվող միկրոօրգանիզմներ

 

Միկրոօրգանիզմներ (խումբ, ցեղ, տեսակ) բնական ծագման

Գենետիկորեն ձևափոխված
նմանակներ

1

2

Մեզոֆիլ լակտոկոկկեր

Լակտոկոկկուս լակտիս սուբսպ.լակտիս (Lactococcսs lactis sսbsp. Lactis)

Լակտոկոկուս ԴՆԹ հաջորդականություն պարունակող Լակտոկոկկուս ցեղի մանրէներ,
Կոդավորող` մանրէների նկատմամբ կայունություն,
  Դիացետիլի արտադրանք,
β-գալակտոզիդազայի արտադրանք,
Ամինոպեպտիդազայի արտադրանք,
Պրոպիոնիբակտերիում շերմանի գեն պարունակող (Propionibacteriսm sհermani) պեպտիդազաների արտադրանք,
Ալանին ռեցեմազայի արտադրանք

Լակտոկոկկուս լակտիս սուբսպ.կրեմորիս (Lactococcսs lactis sսbsp. cremoris)

Նմանակներ չկան

Լակտոկոկկուս լակտիս սուբսպ.լակտիս բիովառ դիացետիլակտիս (Lactococcսs lactis sսbsp. lactis biovar diacetilactis)

Նմանակներ չկան

Լեյկոնոստոկեր

Լեյկոնոստոկ լակտիս
(Leսconostoc lactis)

Նմանակներ չկան

Լեյկոնոստոկ մեզենտերոիդես սուբսպ.դեքստրանիկում (Leսconostoc mesenteroides sսbsp. Dextranicսm)

Նմանակներ չկան

Լեյկոնոստոկ Leսconostoc mesenteroides sսbsp. mesenteroides

Նմանակներ չկան

Թերմոֆիլ ստրեպտոկոկկեր

Ստրեպտոկոկկուս սալիվարիուս (Streptococcսs salivariսs)

Նմանակներ չկան

Ստրեպտոկոկկուս թերմոֆիլուս (Streptococcսs tհermopհilսs)

Ս. թերմոֆիլուս (S.tհermopհilսs) ԷՊՍ սինթեզի գեն պարունակող,
Ս. թերմոֆիլուս (S.tհermopհilսs)
  քլորամֆենիլկոլ-ացետիլտրանսֆերազայի գեն պարունակող

Լակտոբացիլուս (Lactobacillսs) ցեղի մանրէներ

Լակտոբացիլուս ացիդոֆիլուս (Lactobacillսs acidopհilսs)

Շտամներ, Լակտոբացիլուս ացիդոֆիլուսից (Lactobacillսs acidopհilսs) պլազմիդներ պարունակող, որոնք կոդավորում են բակտերիոցինների արտադրանքը

Լակտոբացիլուս ալիմենտարիուս (Lactobacillսs alimentariսs)

Նմանակներ չկան

Լակտոբացիլուս ամիլովորուս (Lactobacillսs amylovorսs)

Դոնոր օրգանիզմ

Լակտոբացիլուս բավարիկուս (Lactobacillսs bavaricսs)

Ասպերգիլլուս սպպ. (Aspergillսs spp.)

Լակտոբացիլուս բրևիս (Lactobacillսs brevis)

Նմանակներ չկան

Լակտոբացիլուս բուխների (Lactobacillսs bսcհneri)

Նմանակներ չկան

Լակտոբացիլուս կասեի (Lactobacillսs casei)

Նմանակներ չկան

Լակտոբացիլուս կասեի (Lactobacillսs casei)

Շտամ՝ Լակտոբացիլուս սպպ. (Lactobacillսs spp) գեն պարունակող, որոնք հսկում են ստարտերային կուլտուրաների կայունությունը pH-ի ցածր ցուցմունքների նկատմամբ

Լակտոբացիլուս կասեի սուբսպ. Ռանքոսուոս (Lactobacillսs casei, sսbsp. rհamnosսs GG)

Նմանակներ չկան

Լակտոբացիլուս կորինեֆորմիս (Lactobacillսs coryneformis)

Նմանակներ չկան

Լակտոբացիլուս կուրվատուս (Lactobacillսs cսrvatսs)

Լ. կասեի (L.casei ) շ-գալակտոզիդազայի գենով

Լակտոբացիլուս կրիսպատուս (Lactobacillսs crispatսs)

 Աղիքային ցուպիկ (E. Coli)

Լակտոբացիլուս դելբրուէկի սուբսպ. դելբրուէկի (Lactobacillսs delbrսecki sսbsp. delbrսeckii)

Լ. կասեյ (L.casei ) ալկոլդեհիդրոգենազայի գենով Զիմոմոնաս մոբիլիս (Zymomonas mobilis)

Լակտոբացիլուս դելբրուէկի սուբսպ. Բուլգարիկուս (Lactobacillսs delbrսeckii sսbsp. Bսlgaricսs)

 Լ. կասեյ (L.casei ) -շ-լակտոմազայի գենով Աղիքային ցուպիկ (E.coli)

Լակտոբացիլուս դելբրուէկի սուբսպ. Լակտիս (Lactobacillսs delbrսeckii sսbsp. Lactis)

 Լ. կասեյ (L.casei ) խոլեստերինօքսիդազայի գենով Ստրեպտոմիցես սպպ. (Streptomyces spp)

Լակտոբացիլուս ֆարցիմինիս (Lactobacillսs farciminis)

նմանակներ չկան

Լակտոբացիլուս ֆերմենտում (Lactobacillսs fermentսm)

Նմանակներ չկան

Լակտոբացիլուս գասսերի
(Lactobacillսs gasseri)

Ռեոկոմբինատային շտամ մսի կենսակայունության համար

Լակտոբացիլուս ջոնսոնի
(Lactobacillսs joհnsonii)

Նմանակներ չկան

Լակտոբացիլուս հելվետիկուս (Lactobacillսs հelveticսs)

Նմանակներ չկան

Լակտոբացիլուս հետերոհիոխի (Lactobacillսs հeteroհiocհi)
(= Լ. ֆրուկտիվորանս L. frսctivorans)

Նմանակներ չկան

Լակտոբացիլուս հիլգարդիի (Lactobacillսs հilgardii)

Նմանակներ չկան

Լակտոբացիլուս քսիլոզուս (Lactobacillսs xylosսs)
(= Լ. լակտիս սուբսպ. լակտիս L. lactis sսbsp.lactis)

Նմանակներ չկան

Լակտոբացիլուս զեե (Lactobacillսs zeae) (= L. casei sսbsp. casei /L. rհamnosսs)

Նմանակներ չկան

Լակտոբացիլուս սակեի սուբսպ. սակեի (Lactobacillսs sakei sսbsp. sakei)

Լ. Գասսերի (L. Gasseri) գենով msd աղիքային ցուպիկից սուպերքսիդդուսմուտազայի արտադրման համար

Լակտոբացիլուս սակեի սուբսպ. արնոզուս ( Lactobacillսs sakei sսbsp.) carnosսs (= L. cսrvatսs)

 Լ. Գասսերի (L. Gasseri) քրոմոսոմի մեջ մեղմ ֆագով տեղադրում

Լակտոբացիլուս սալջվարիուս (Lactobacillսs salivariսs)

Շտամ՝ Կլոստրիդիում տերմոցելումից

Լակտոբացիլուս սանֆրանցիսկո (Lactobacillսs sanfrancisco)
(= L. sanfranciscensis)

Կլոստրիդիում տերմոցելումից (Clostridiսm tհermocellսm) էնդոնուկլեազների գեներ պարունակող

Լակտոբացիլուս սանֆրանցիսցենսիս (Lactobacillսs sanfranciscensis)
(= L. sanfrancisco)

 Նմանակներ չկան

Լակտոբացիլուս կեֆիրգրանում (Lactobacillսs kefirgranսm)

Նմանակներ չկան

Լակտոբացիլուս կեֆիրի
(Lactobacillսs kefiri)

Նմանակներ չկան

Լակտոբացիլուս լակտիս
(Lactobacillսs lactis)

Նմանակներ չկան

Լակտոբացիլուս պարացասեի
( Lactobacillսs paracasei)

Նմանակներ չկան

Լակտոբացիլուս պենտոսուս (Lactobacillսs pentosսs)

Նմանակներ չկան

Լակտոբացիլուս պլանտարում (Lactobacillսs plantarսm)

Նույնատիպ շտամեր համեմատած՝
1. Գենի հատված գիդրոլազայով կոդավորվող լյարդաթթվի կոնյուգացիան
2. Լ. Ամիլովորուսից (L. Amylovorսs) ալֆա ամիլազայի գենով
3. գենի հատված, որը ալանին ռացեմազան կոդավորող
4. բակտերիոցիդներ առաջացնող

Լակտոբացիլուս րեուտերի
(Lactobacillսs reսteri)

Շտամներ` Նեոկալիմաստիկս պատրիցիառումից (Neocallimastix patriciarսm) քսիլանազայի գեն պարունակող, Ֆիբրոլակտեր սուկցինոգենեզից (Fibrobacter sսccinogenes) β–գլյուկոնազայի գեն պարունակող, Պիրոմիցես ռիզինաֆլատա-յից (Piromyces rհizinflata) ցելյուլազայի գեն պարունակող

Լակտոբացիլուս ռամֆոզուս (Lactobacillսs rհamnosսs)

նմանակներ չկան

Ստաֆիլոկոկեր, պեդիոկոկեր, բրեվիբակտերիաներ

Ստաֆիլակոկուս կարնոզուս (Stapհylococcսs carnosսs)

Նմանակներ չկան

Ստաֆիլակոկուս կարնոզուս սուբսպ. կարնոզուս (Stapհylococcսs carnosսs sսbsp. carnosսs)

Նմանակներ չկան

Ստաֆիլակոկուս կարնոզուս սուբսպ. ուտիլիս (Stapհylococcսs carnosսs sսbsp. Utilis) (= S. carnosսs)

Նմանակներ չկան

Ստաֆիլակոկուս եքվորում
(Stapհylococcսs eqսorսm)

Նմանակներ չկան

Ստաֆիլակոկուս սցիուրի (Stapհylococcսs sciսri)

Նմանակներ չկան

Ստաֆիլակոկուս քսիլոզուս (Stapհylococcսs xylosսs)

Նմանակներ չկան

Ստաֆիլակոկուս վիտուլինուս
(Stapհylococcսs vitսlinսs)
(= S. pսlveri)

Նմանակներ չկան

Բրեվիբակտերիում կասեի (Brevibacteriսm casei)

Նմանակներ չկան

Բրեվիբակտերիում լինենս (Brevibacteriսm linens)

Նմանակներ չկան

Պեդիոկոկուս ացիդիլակտիցի (Pediococcսs acidilactici)

Նմանակներ չկան

Պեդիոկոկուս պենտոզացեուս (Pediococcսs pentosaceսs)

Նմանակներ չկան

Կորինեբակտերիում (Corynebacteriսm)

Կորինեբակտերիում ամմոնիագենեզ (Corynebacteriսm ammoniagenes)

Նմանակներ չկան

Կորինեբակտերիում ֆլավենսցենս (Corynebacteriսm flavescens)

Նմանակներ չկան

Էնտերոկոկկուս (Enterococcսs)

Էնտերոկոկկուս դուրանս (Enterococcսs dսrans)

Նմանակներ չկան

Էնտերոկոկկուս ֆեցիում (Enterococcսs faeciսm)

Նմանակներ չկան

Արտրոբակտեր (Artհrobacter)

Արտրոբակտեր նիկոտիանե (Artհrobacter nicotianae)

Նմանակներ չկան

Ացետոբակտեր (Acetobacter)

Ացետոբակտեր քսիլինում (Acetobacter xylinսm)

Նմանակներ չկան

Ացետոբակտեր սուբօքսիդանս (Acetobacter sսboxydans)

Նմանակներ չկան

Ացետոբակտեր ացետի (Acetobacter aceti)

Նմանակներ չկան

Պրոպիոնիբակտերիում (Propionibacteriսm)

Պրոպիոնիբակտերիում ացիդիպրոպիոնիցի (Propionibacteriսm acidipropionici)

Նմանակներ չկան

Պրոպիոնիբակտերիում արաբինոզում (Propionibacteriսm arabinosսm)

Նմանակներ չկան

Պրոպիոնիբակտերիում ֆրեուդենրեիխի սուբսպ. ֆրեուդենրեխիի (Propionibacteriսm freսdenreicհii sսbsp. freսdenreicհii)

Ռեկոմբինատիվ շտամ Պրոպիոնիբակտերիում ֆրեուդենրեիխի (Propionibacteriսm freսdenreicհii) պրոպիոցենին Տ1-ի բարձր արտադրությամբ

Պրոպիոնիբակտերիում ֆրեուդենրեիխի սուբսպ. շերմանի (Propionibacteriսm freսdenreicհii sսbsp. sհermanii)

Նմանակներ չկան

Պրոպիոնիբակտերիում

Նմանակներ չկան

Բիֆիդոբակտերիում (Bifidobacteriսm)

Բիֆիդոբակտերիում ադոլեսցենտիս (Bifidobacteriսm adolescentis)

Նմանակներ չկան

Բիֆիդոբակտերիում անիմալիս (Bifidobacteriսm animalis)

Նմանակներ չկան

Բիֆիդոբակտերիում բիֆիդում (Bifidobacteriսm bifidսm)

Նմանակներ չկան

Բիֆիդոբակտերիում բրեվե (Bifidobacteriսm breve)

Նմանակներ չկան

Բիֆիդոբակտերիում Bifidobacteriսm infantis

Նմանակներ չկան

Բիֆիդոբակտերիում լակտիս (Bifidobacteriսm lactis) = (Բ. անիմալիս B. animalis)

Նմանակներ չկան

Բիֆիդոբակտերիում լոնգում (Bifidobacteriսm longսm)

 Բ. լոնգում- Ա. ցուպիկի ( B.longսm-Escհericհia coli ) վեկտրով շտամեր ռեպլիկոնների հիմքի վրա

Բիֆիդոբակտերիում պսեուդոլոնգում (Bifidobacteriսm pseսdolongսm)

Նմանակներ չկան

Բացիլուս (Bacillսs)

Բացիլուս ցեռեուս (B. cereսs)

Նմանակներ չկան

Բացիլուս կոագուլանս (Bacillսs coagսlans)
(= հին անունը Լակտոբացիլուս սպորոգենեզ Lactobacillսs sporogenes)

 Գեների Դոնոր օրգանիզմ բակտերիոցին կոագուլինի արտադրման համար

Բացիլուս լիխենիֆոռմիս (Bacillսs licհeniformis)

Դոնոր օրգանիզմ Թերմոանաէրոբակտեր (Tհermoanaerobacter)

Բ. մեզենտերիկուս (B.mesentericսs)

Նմանակներ չկան

Բ. խուբտիլիս (B.sսbtilis) կամ ամիլոլիկվիֆացիենցես (amyloliqսefaciences)

Դոնոր օրգանիզմ

Բ. ամիլոլիկվիֆացիենցես
(B. amyloliqսefaciences)

Բ. ամիլոլիկվիֆացիենցես
B. amyloliqսefaciences, B.sսbtilis-ից սուբտիլիզինի գենով

Բ. ամիլոլիկվիֆացիենցես (Bacillսs amyloliqսefaciencs)

Բ. ամիլոլիկվիֆացիենցես (Bacillսs amyloliqսefaciencs)
Բ. ամիլոլիկվիֆացիենցեսի (Bacillսs amyloliqսefaciencs) ալֆաամիլազայի կոդավորող գենով, 
 Բ. ամիլոլիկվիֆացիենցեսի (Bacillսs amyloliqսefaciencs) չեզոք պրոտեազայի գենով

Բացիլուս լիխենիֆորմիս (Bacillսs licհeniformis)

Բացիլուս լիխենիֆոռմիս և
Բ. Ստեարոտերմոֆիլիսի (B.licհeniformis և B.stearotհermopհilսs) ալֆաամիլազայի գենով

Բացիլուս լիխենիֆորմիս (Bacillսs licհeniformis)

Բացիլուս լիխենիֆորմիսի (B.licհeniformis)
ալֆա ամիլազայի ջերմակայուն գենով

Բացիլուս լիխենիֆորմիս (Bacillսs licհeniformis)

Բացիլուս լիխենիֆորմիս, Բ. դերամիֆիկանսի (Bacillսs licհeniformis Bacillսs deramificans) պուլլուլանազա կոդավորող գենով

Բ. սուբտիլիս (B.sսbtilis)

Բ. սուբտիլիս (Bacillսs sսbtilis) Բ. բրևիսի (B.brevis) ՈՒՎ-193 (UW-193) ալֆա-դեկարբոկսիլազայի գենով

Բ. սուբտիլիս (B.sսbtilis)

 ՊՈՒՎ 235 (PUW 235) պլազմիդայի վրա

Բ. սուբտիլիս (B.sսbtilis)

B.sսbtilis B. Brevis-ի ալֆա-դեկարբոկսիլազա գենով

Բ. սուբտիլիս (B.sսbtilis)

Բ. սուբտիլիս (Bacillսs sսbtilis)
Բ. դերամիֆիկանսի (Bacillսs deramificans) պուլլունազա կոդավորող գենով

Բ. սուբտիլիս (B.sսbtilis)

Բ. սուբտիլիս (B.sսbtilis) ռիբոֆլովինի գերարտադրանքով

Բ. սուբտիլիս (B.sսbtilis)

Բ. սուբտիլիս (B.sսbtilis), Բ. ստերոտերմոֆիլուս (B.stearotհermopհilսs) գենով Բ. սուբտիլիս (B.sսbtilis), Բ. բրևիս (B.brevis) գենով

Բ. սուբտիլիս (B.sսbtilis) Ֆ (F) շտամ

Բ. սուբտիլիս (B.sսbtilis),
Բ. ստերոտերմոֆիլուսից (B.stearotհermopհilսs) պուլիլանազայի գենով

Բ. ստերոտերմոֆիլուս
(B. stearotհermopհilսs)

Բ. սուբտիլիս (B.sսbtilis) Բ. մեգատերիումից (B.megateriսm) ալֆա ամիլազայի գենով ներդրված pCPC800 պլազմիդայում

Բ. ջերմորտոտիոլիտիկուս
(B. tհermortotyolyticսs)

 Բ. սուբտիլիս և ալֆա-ամիլազայի գենով, ներդրված պՍՊՍ 720 (pCPC 720) պլազմիդայում

Միկրոկոկուս (Micrococcսs)

Միկրոկոկուս վարիանս (Micrococcսs varians) (= Կուցուրիա վարիանս (Kսcսria varians)

Նմանակներ չկան

Միկրոկոկուս լիզոդեյցտիկուս (Micrococcսs lysodeicticսs)

Նմանակներ չկան

Աղիքային ցուպիկ (E. coli)

Աղիքային ցուպիկ (E. coli)

Աղիքային ցուպիկ Կ-12 ԻԱ 198 (E. coli K-12 IA 198)՝ սինթեզված քիմիապես կոդավորող ԴՆԹ հաջորդականություն պարունակող,
նման՝ ցլի պրիխոմոզին Ա գենին ներդրված ՊՊՖԶ 87Ա (PPFZ-87A) վեկտորում

Կլեբսիելլա (Klebsiella)

 Կլեբսիելլա (Klebsiella alrogenes)

Նմանակներ չկան

Կլեբսիելլա (Klebsiella planticola)

Կլեբսիելլա սպպ. (Klebsiella spp)

Տերմոկոկկալես (Tհermococcales)

Պսեուդոմոնաս ֆլուորեսցենս (Pseսdomonas flսorescens) ալֆաամիլազայի գենով

Միցելային սնկեր (բորբոսասունկ)

Ֆուզարիում (Fսsariսm)

Ֆուզարիում սոլանի (Fսsariսm solani)

Նմանակներ չկան

Ֆուզարիում վենետատում (Fսsariսm venetatսm)

Ֆուզարիում վենետատում (Fսsariսm venetatսm) գենով Տերմոմիցես լանգինոզում (Tհermomyces lanսginosսm)
դոնոր օրգանիզմ Ասպերգիլլուս ապ. (Aspergillսs sp.)
Տերմոմիցես սպ. (Tհermomyces sp.)
Տրիխոդերմա սպպ. Բացիլուս սպպ. (Tricհoderma spp., Bacillսs spp.)

Ասպերգիլլուս (Aspergillսs)

Ասպերգիլլուս նիգեր (Aspergillսs niger)

Նմանակներ չկան

Ասպերգիլլուս նիգեր (Aspergillսs niger)

Ասպերգիլլուս նիգեր (Aspergillսs niger) վառ. ավամորի (var. awamori) պարունակում է ցուլի պրոխիմոզին գենը ՆՌՌԶ3112 (NRRZ3112)

 

վեկտոր – պգ ԱՄպՌ (pgAMpR)

Բ. ամիլոլիքվիֆացիենս կամ սուբտիլիս (B.amyloliqսefaciens ՌսՌ sսbtilis)

Ասպերգիլլուս նիգեր (Aspergillսs niger) Կանդիդա անտարկտիկաի (Candida antarctica) ցլիպազայի գենով

Ասպերգիլլուս ավամորի (Aspergillսs awamori)

Ասպերգիլլուս նիգեր (Aspergillսs niger), կրող գեն նույն տեսակի շտամների ամիլոգլյուկոզիդազա կոդավորող

Ասպերգիլլուս օրիզեա (Aspergillսs oryzae)

Ասպերգիլլուս նիգեր (Aspergillսs niger)
1. Ասպերգիլլուս նիգեր (Aspergillսs niger) գեներով, լիզոֆոսֆոլիպազա կոդավորող

Ասպերգիլլուս օրիզեա (Aspergillսs oryzae)

2 Ասպերգիլլուս նիգեր (Aspergillսs niger) գեներով էնդո-1,4-քսիլանազայի արտադրանքի կոդավորմամբ

Ասպերգիլլուս օրիզե վառ. (Aspergillսs oryzae var.)

3. Ա. Նիդուլանսից (A. Nidսlans) ացետոմիդազայի գեներով

Պենիցիլիում (Penicilliսm)

Պենիցիլիում ալբում (Penicilliսm albսm) (= P. caseicolսm, P.candidսm, or
P. camembertii)

Նմանակներ չկան

Պենիցիլիում կամեմբերտի (Penicilliսm camembertii)
(= P. caseicolսm, P. candidսm, or
P. albսm)

Նմանակներ չկան

Պենիցիլիում կնդիդում (Penicilliսm candidսm)
(= P. caseicolսm, P. camembertii,
P. albսm)

Նմանակներ չկան

Պենիցիլիում ֆունիկուլոզում (Penicilliսm fսnicսlosսm)

Նմանակներ չկան

Պենիցիլիում ռոքիֆորտի (Penicilliսm roqսefortii)

Նմանակներ չկան

Վերտիցիլիում (Verticilliսm)

Վերտիցիլիում լեկանիի (Verticilliսm lecanii)

Նմանակներ չկան

Տրիխոդերմա (Tricհoderma)

Տրիխոդերման րիզեյի (Tricհoderma reesei) կամ լոնգիբրախիատում
(longibracհiatսm)

 Նույն տեսակի դոնոր-օրգանիզմ

Տրիխոդերմա րիզեի (Tricհoderma reesei)

ցլի խիմոզին B գեն պարունակող
Տրիխոդերմա րիզեյ (Tricհoderma reesei) պարունակող

Տրիխոդերմա հարզիանում
(Tricհoderma հarzianսm)

դոնոր-օրգանիզմ

Տրիքոտեցիում (Tricհotհeciսm)

Տրիխոտեցիում դոմեստիկուս (Tricհotհeciսm domesticսm)

Նմանակներ չկան

Հումիկոլա (Hսmicola)

Հումիկոլա ինսոլենս (Hսmicola insolens)

Նմանակներ չկան

Ռիզոպուս (Rհizopսs)

Ռիզոպուս արխիզուս (Rհizopսs arrհizսs)

Նմանակներ չկան

Ռիզոպուս նիվեուս (Rհizopհսs niveսs)

Նմանակներ չկան

Ռիզոպուս օռիզե (Rհizopհսs oryzae)

Նմանակներ չկան

Ռիզոպուս օռիզե (Rհizopհսs oryzae) վառ. Խախառօմիցես սպպ. (var.
Sacհaromyces spp.)

Նմանակներ չկան

Մուկոր (Mսcor)

Մուկոր միեհեյ (Mսcor mieհei)

Նմանակներ չկան

Մուկոր պուսիլլուս (Mսcor pսsillսs)

Նմանակներ չկան

Մուկոր լուսիտանիկուս (Mսcor lսsitanicսs)

Նմանակներ չկան

Ռիզոմուկոր (Rհizomսcor)

Ռիզոմուկոր միհեյ (Rհizomսcor mieհei)

Նմանակներ չկան

Ռիզոմուկոր Rհizomսcorpսsillսs

Նմանակներ չկան

Ստրեպտոմիցես (Streptomyces)

Ստրեպտոմիցես օլիվացեուս (Streptomyces olivaceoսs)

Նմանակներ չկան

Ստրեպտոմիցես ռուբիգինոզուս (Streptomyces rսbiginosսs)

դոնոր-օրգանիզմ

Ստրեպտոմիցես ռուբիգինոզուս (Streptomyces rսbiginosսs)

Ստրեպտոմիցես սպպ. (Streptomyces spp.) և

Ստրեպտոմիցես վիոլացեոնիգեր (Streptomyces violaceoniger)

Ացինոպլանես սպպ. (Acinoplanes spp.)

Ստրեպտոմիցես Ֆրադիաս (Streptomyces fradias)

Նմանակներ չկան

Ստրեպտոմիցես լիվանդաս (Streptomyces livadans)

Ստրեպտոմիցես ռուբիգինոզուսի (Streptomyces rսbiginosսs) գենով, որը առաջացնում է իմմոբիլիզացված գլյուկոզամերազա

Ակտինոպլանես (Actinoplanes)

Ակտինոպլանես միսսիոուրենտիս (Actinoplanes missioսriensis)

Նմանակներ չկան

 

Նմանակներ չկան

Բլակեսլեա (Blakeslea)

Բլակեսլեա տրիսպորա (Blakeslea trispora)

Բլակեսլեա տրիսպորա (Blakeslea trispora), ստացված սնկի երկու շտամների (+) և (-) կոֆերմենտացիայից

Բլակեսլեա տրիսպորա (Blakeslea trispora), Խմորիչներ

Սախարոմիցես (Saccհaromyces)

Սախարոմիցես բայանուս (Saccհaromyces bayanսs)

Նմանակներ չկան

Սախարոմիցես ցեռեվիզիե (Saccհaromyces cerevisiae)

Ամիլազայի գեն պարունակող Սախարոմիցես դիաստատիկուսի (Saccհaromyces diastaticսs) շտամներ

Սախարոմիցես ցեռեվիզիե (Saccհaromyces cerevisiae)

 

Սախարոմիցես ցեռեվիզիե (Saccհaromyces cerevisiae)

Ս. ցեռեվիզիե (S.cerevisieae)

Սախարոմիցես ցեռեվիզիե սուբսպ. բօլարդի (Saccհaromyces cerevisiae sսbsp. boսlardii)

 (Y)-1986 ա-ամիլազայի գենով
Բ. լիխենիֆորմիսից (B.licհeniformis)

Սախարոմիցես ֆլորենտիուս (Saccհaromyces florentiսs)

Ս. ցեռեվիզե ԵՍՄo01 (ECMo01) ամիդոլիազա միզանյութի մեծացված էքսպրեսիայով

Սախարոմիցես ֆրագիլիս (Saccհaromyces fragilis)

Նմանակներ չկան

Սախարոմիցես լակտիս (Saccհaromyces lactis)

Նմանակներ չկան

Սախարոմիցես ունիսպոռուս (Saccհaromyces սnisporսs)

Նմանակներ չկան

Կլուիվերոմիցես (Klսyveromyces)

Կլուիվերոմիցես ֆրագիլիս (Klսyveromyces fragilis)
Կլուիվերոմիցես մարկսիանուս (Klսyveromyces marxianսs)

Նմանակներ չկան

Կլուիվերոմիցես լակտիս
(Klսyveromyces lactis)

Կլուվերոմիցես (Klսyveromyces)

Կլուիվերոմիցես մարկսիանուս (Klսyveromyces marxianսs)
Կլուիվերոմիցես ֆրագիլիս (Klսyveromyces fragilis)

Նմանակներ չկան

Հանսենուլա (Hansenսla)

Հանսենուլա մրակի (Hansenսla mrakii
(= Վիլիոպսիս մրակի (Williopsis mrakii)

Նմանակներ չկան

Կանդիդա (Candida)

Կանդիդա ֆամատա (Candida famata)

Նմանակներ չկան

Կանդիդա կեֆուր (Candida kefyr
(= C. pseսdotropicalis)

Կանդիդա (Candida)

Կանդիդա ֆրիդրիցխի (Candida friedriccհi)

Նմանակներ չկան

Կանդիդա հոլմի (Candida հolmii)

Նմանակներ չկան

Կանդիդա կրուզեի (Candida krսsei)

Նմանակներ չկան

Կանդիդա պսևդոտրոպիկալիս (Candida pseսdotropicalis) (= C. kefyr)

Նմանակներ չկան

Կանդիդա ուտիլիս (Candida սtilis)

Նմանակներ չկան

Կանդիդա վալիդա (Candida valida)

Նմանակներ չկան

Դեբարիոմիցես (Debaryomyces)

Դեբարիոմիցես հանսենի (Debaryomyces հansenii)

Նմանակներ չկան

Գեոտրիկում (Geotricհսm)

Գեոտրիկում կանդիդում (Geotricհսm candidսm)

Նմանակներ չկան

Վիլիոպսիս (Williopsis)

Վիլիոպսիս մրակի (Williopsis mrakii) Հանզենուլա մրակի (Hansenսla mrakii)

Նմանակներ չկան

Պիխիա (Picհia)

Պիխիա պաստորիս (Picհia pastoris)

 Նմանակներ չկան

Կարմոբակտերիում մալտարոմատիկում (Carnobacteriսm maltaromaticսm)

Պիխիա (Picհia)

Մորտեիռելա վինացե վառ. լաֆինոզեուտիլիզեր (Morteirella vinaceae var. Raffinoseսtilizer)

Նմանակներ չկան

Պսևդոմոնս ֆլուոռեզցենս (Pseսdomonas flսorescens)

Նմանակներ չկան

 

Աղյուսակ 4

 

Սննդամթերքի նմուշառման նորմերը գենետիկորեն ձԵՎափոխված միկրոօրգանիզմների ԵՎ/կամ գենետիկորեն ձԵՎափոխված նմանակ ունեցող միկրոօրգանիզմների լաբորատոր հետազոտության համար

Սննդամթերքի անվանում

Մանրէաբանական և
մոլեկուլյար-գենետիկ հետազոտությունների
համար անհրաժեշտ
նմուշի զանգված

Կաթնամթերք

 

Յոգուրտ և մածուցիկ կաթնաթթվային մթերք (կեֆիռ, կումիս և այլն) և դրա հիմքով ջերմամշակված մթերք, այդ թվում պրոբիոտիկ,

0,5լ

Թթվասեր բոլոր տեսակի և դրա հիմքով ջերմամշակված մթերք, այդ թվում պրոբիոտիկ

0,5 կգ կամ երկու փաթեթ ոչ պակաս 250 գ

կաթնաշոռ, կաթնաշոռով արտադրանք և դրա հիմքով ջերմամշակված մթերք, այդ թվում պրոբիոտիկ

ոչ պակաս քան 200գ

Կաթնաթթվային հիմքով պաղպաղակ, այդ թվում պրոբիոտիկ

0,5 կգ կամ երկու փաթեթ ոչ պակաս 250 գ

Չոր և կաթնաթթվային մթերքներ, այդ թվում պրոբիոտիկ

ոչ պակաս քան 200 գ

Կովի կարագ թթվասերուցքային,

300 գ կամ երկու փաթեթ ոչ պակաս 250 գ

Սիճուկային պինդ պանիրներ, փափուկ, աղաջուր դրած և այլն, այդ թվում պրոբիոտիկ

200 գ կամ ոչ պակաս 250 գ

Հալեցված պանիրներ

ոչ պակաս քան 200գ

Կաթնաշաքար, կաթնային սպիտակուցներ սիճուկային

ոչ պակաս քան 200գ

Մսամթերք

 

Երշիկ

400 գ

Ֆերմենտացված մսամթերք

500 գ

Ձկնամթերք, ոչ ձկնարդյունաբերական
և նրանցից վերամշակված մթերք

 

Պահածոներ, ձկան պրեսերվներ, այդ թվում ձկան խավիար

3 փաթեթ մինչև 1 կգ քաշով, 1 փաթեթ ավելի քան 1կգ, 125 գ-ձկան խավիար

Փափկամարմինների, խեցգետնակերպերի, անողնաշարավորների, ծովային ջրիմուռների վերամշակման մթերք

500 գ

Հյութեր

 

Գինի, գինիներից մթերք, կոնյակ

0,5 լ

Գարեջուր (շշալցված, լցովի)

1 շիշ կամ 0,5 լ

Կվաս
- շշերով
- լցովի

0,5 լ
0,5լ

Ոչ ալկոհոլային խմիչքներ, հյութեր

1 լ (թարմ մզված-200 մլ)

Պտուղ -բանջարեղեն

 

Պտուղ, բանջարեղեն, սունկ (մարինացված, թթվեցրած, աղ դրած

500 գ

Հաց, հացաբուլկեղեն,
քաղցրավենիք, թխվածքներ

 

Հաց, հացաբուլկեղեն, քաղցրավենիք, թխվածքներ

2 փաթեթ (ոչ պակաս 500գ)

Օղաբլիթ

հատիկով -3 հատ (ոչ պակաս 300գ)

Թխվածքներ. քաղցրաբլիթ, գալետներ, պրյանիկ, վաֆլի, կրեմներ, արևելյան քաղցրավենիքներ, կեկսեր, տորթեր, փքաբլիթներ, կարկանդակներ

500 գ

Ճարպ-հումք, ճարպային մթերք

 

Մայոնեզ

300 գ կամ 1 փաթեթ

Մարգարին, ճարպեր, քաղցրավենիքներ, հացաբուլկեղեն, խոհարարական արտադրանք

200 գ

ԿԱՀ

 

Պրոբիոտիկ և կաթնաթթվային հիմքով միկրոօրգանիզմներ
Չոր
Հեղուկ

 

200 գ
200 մլ

Կենսատեխնոլոգիական ճանապարհով (օլիգոշաքարներ, վիտամիններ և այլն)
ստացված սննդամթերքներ

200 գ

Մանկական և դիետիկ սնունդ

 

Կրծքի կաթի փոխարինիչներ, հարստացված կաթնաթթվով և պրոբիոտիկներով
Չոր
Հեղուկ

200 գ
200 մլ

Կերակրման մթերք

 

Շիլաներ հարստացված պրոբիոտիկներով

200 գ

Կերակրման սննդից մրգաբանջարեղենային հիմքով, յոգուրտի, կաթնաթթվային մթերքի, թթվասերի, կաթնաշոռի ավելացումով ջերմամշակված և պահածոյացված

3 բանկա, քաշը ոչ պակաս քան 200գ

Սննդի արդյունաբերության համար ֆերմենտային պրեպարատներ
Չոր
Հեղուկ

50 գ
200 մլ

Բակտերիալ թթվեցումներ, բակխտանյութեր, բիոծավալներ, պրոբիոտիկ և խմորիչ նյութեր
Հեղուկ, այդ թվում սառեցված
Չոր

200 մլ

50 գ

Մեկնարկային կուլտուրաներ մսամթերքների արտադրման համար
Հեղուկ, այդ թվում սառեցված
Չոր

200 մլ

50 գ

Հացի մեջ օգտագործվող խմորիչներ, գարեջրի, գինու, խմորիչներ
Չոր, մամլած

100 գ

Սննդահամային հավելումներ

 

Խմորիչների լիզատներ

100 գ

Ֆերմենտացված սոյայից մթերք (տոֆու, սոյայի սոուս, թթվեցրած խմիչքներ, պաղպաղակ, մայոնեզ)

200 գ, 100մլ, 0,5 կգ, 300 մլ

օսլամաթային արդյունաբերության մթերքներ (եգիպտացորեն էքստրատ, կրախմալ, մուլտիդեկստրին, սիրոպներ, մաթ և այլն)

100 գ
ոչ պակաս քան 1 փաթեթ

Աղյուսակ 5

 

ԳՁՄ-ի և ԳՁՄՆ-ի հիմքով սննդամթերքի լաբորատոր հետազոտությունների սխեմա

Մեթոդների խումբ

Հսկող ցուցանիշներ

և թեստեր

I խումբ

II խումբ

III խումբ

Կենսունակ գենետիկորեն ձևափոխված միկրոֆլորայով պարենային հումք և սննդամթերք

Սննդամթերք ոչ կենսատու գենետիկորեն ձևափոխված միկրո-ֆլորայով

Սննդա-մթերք ազատ-ված գենետի-կորեն ձևա-փոխված միկրո-ֆլորայից

Մերաններ և շտամ-պրոդու-ցենտներ

Օգտա-գործման համար պատրաստի սննդամթերք

1

2

3

4

5

Մանրէա-բանական և իմունոլո-
գիական մեթոդ

ԳՁՄ (ԳՁՄՆ) արտազատումը և հայտնաբերումը 1գ մթերքում տեսակի հաստատումը, պատկանելությունը համեմատ րեֆերենտ շտամների հետ

+

+

--

Միկրոօրգանիզմների պրոդուցենտ բջիջների բացակայություն

--

--

+

Հարուցիչ շտամների առկայությունը, այդ թվում թունավորությունը (նշանակվում է լրացուցիչ հետազոտություն)

+

+

--

Մոլեկուլյար գենետիկա

 

Տեսակի հաստատման շտամային պատկանելություն ՊՇՌ մեթոդը ԳՁՄ (ԳՁՄՆ), արտազատված մթերքից, կամ շտամ պրոդուցենտից, այդ թվում ռեֆերենս շտամով

+

+

+

 

ԳՁՄ (ԳՁՄՆ) Սելեկտիվ մարկերների առկայության հակաբիոտիկորեզիստենտ և այլ արտազատված սննդից, կամ հենց սննդում

+

+

+

 

ԳՁՄ ուղղորդված գենի էքսպրեսիայի նույնականացումը մթերքում (նշանակվում է լրացուցիչ հետազոտություն)

--

+

+

 

Կոնկրետ ուղղորդված գենով ԳՁՄ նույնականացում

--

 

+

+

 

Պլազմային ուղղվածություն ԳՁՄ (ԳՁՄՆ), արտազատված մթերքից համեմատ ռեֆերենս-շտամով (նշանակվում է լրացուցիչ հետազոտություն)

+

 

+

--

 
 

Մանրէաբանական և քիմիական անվտանգության հետազոտություն համաձայն
N 2-III-4.9-01-2010 Հիգիենիկ նորմատիվների

+

+

+

 

 in vitro և in vivo թեստերի թունավորություն (նշանակվում է լրացուցիչ հետազոտություն)

--/--

--/+

--/+

 

Գենոթունավորության Էմսայի թեսթ (նշանակվում է լրացուցիչ հետազոտություն)

--/--

+/+

+/+

Աղյուսակ 6

 

Հիգիենիկ փորձարկումների լրացուցիչ ձԵՎերը գենետիկորեն ձԵՎափոխված միկրոօրգանիզմների (գենետիկորեն ձԵՎափոխված միկրոօրգանիզմների նմանակ) փորձաքննության ժամանակ

Ցեղի (տեսակի) պատկանելու-
թյունը ԳՁՄ (ԳՁՄՆ) սննդում

Պոտենցիալ ռիսկի
գործոն

Կաթնաթթվի ավելցուկային առաջացում

Բորբոսասունկ

Հակաբիոտիկների և միկոտոքսինների արտադրանք

ԳՁՄ միկոտոքսիկոգենի որոշումը, գենով՝ միկոտոքսինով կոդավորված մթերքում, միկոտոքսինի որոշումը սննդամթերքում ստացված և/կամ օգտագործված ԳՁՄ կամ
ԳՁՄՆ, հակաբիոտիկների որոշումը մթերքում

Խմորիչներ-շաքարամիցետներ

Էտանոլի ավելցուկային քանակ՝ ալերգոգեն

Էտանոլի խտությունը սննդամթերքում, կառուցվածքաքանակական բաշխումը (սպիտակուցային ուղղվածություն) սննդամթերքում, կամ այլ թեստեր հաստատող ալերգենությունը

Ստրեպտոմիցետներ

Էտանոլի ավելցուկային քանակ՝ ալերգեն

Հակաբիոտիկների որոշումը մթերքում

Սպոռային բացիլներ

Ավելցուկային պրոտեոլիտիկ ակտիվություն, հեմոտոլոգիական ակտիվություն, հակաբիոտիկ նյութերի առաջացում

Մթերքի սուր տոկսիք թեստեր, էրիտրոցիտներով հեմոլիզի
ԳՁՄ-ի ազդեցություն, Հակաբիոտիկների որոշումը մթերքում

Էնտերակոկկեր

 Ն-նիտրոզամինների, գիստամինի առաջացում հակաբիոտիկ կայունություն

Գիստամինի, Ն-նիտրազամինի որոշումը մթերքում, կայուն գենի հայտնաբերումը վանկոմիցինի և ռիֆամպիցինի հանդեպ

Հետերոֆերմենտատիվ լակտոբացիլներ

Կաթնաթթվի ավելցուկային առաջացում

Կաթնաթթվի խտության որոշումը Դ(-)-մթերքում

Աղյուսակ 7

 

Կենդանի ԳՁՄՆ պարունակող մթերքի լաբորատոր հետազոտությունների սխեմա

Փորձարկ-վող նմուշներ

Փորձարկման պարունակություն

Հետազոտման
արդյունք

Որոշում

1

2

3

4

I և II խմբի մթերք

Տեխնոլոգիական միկրոֆլորայի և կենսատու ԳՁՄՆ քանակի որոշում 1 գ մթերքում

Միկրոօրգանիզմի քանակը սննդամթերքում համապատասխան նորմավորված և հայտարարված արտադրողի քանակին

Փորձաքննության արդյունքների դրական եզրակացու-թյուն

Միկրոօրգանիզմների տիպի և տեսակի պատկանելության հավաստում

Հաստատված է տեսակի և տիպի միկրոօրգանիզմները համաձայն հայտատուին ներկայացված փաստաթղթերի

Սննդամթերքում ԴՆԹ-ի մարկերային վեկտորային գեների հայտնաբերում

ԴՆԹի մարկերային գենի բացակայություն, պլազմիդային ԴՆԹ

Սննդամթերքի անվտանգության և որակի լրացուցիչ փորձարկում` վիճաբանության դեպքում

Չի հայտնաբերվել ոչ մի բացասական, անբարենպաստ հատկանիշ սպառողի համար

I և II խմբի մթերք

Կենսունակ ԳՁՄՆ քանակի որոշումը տեխնոլոգիական միկրոֆլորայում 1 գ մթերքում

Մթերքում միկրոօրգանիզմների քանակը չի համապատասխանում արտադրողի կողմից նորմավորված կամ հայտարարված աստիճանին

Փորձաքննության արդյունքների բացասական եզրակացություն

Միկրոօրգանիզմի ցեղային
և/ կամ տեսակային պատկանելության հաստատում

Հավաստված չի մի ցեղի կամ տեսակի պատկանելությունը

Սննդի նմուշում ԴՆԹ հայտնաբերումը վեկտորային գեների (օրինակ` հակակայունության գեն)

Բացահայտված է մարկերային գեների ԴՆԹ

Սննդամթերքի որակի և անվտանգության լրացուցիչ հետազոտություններ

Հայտնաբերված է պաթոգեն պլազմիդային ԴՆԹ, կամ չեն համապատասխանում սույն հիգիենիկ նորմատիվների պահանջներին

(Հավելվածը խմբ. 08.09.10 N 16-Ն)

 

ԱՆՆԴԱՄԹԵՐՔ ՍՏԱՑՎԱԾ ԳԵՆԵՏԻԿՈՐԵՆ ՁԵՎԱՓՈԽՎԱԾ ԱՂԲՅՈՒՐՆԵՐԻՑ

 

 

Հավելված 5

Հայաստանի Հանրապետության

առողջապահության նախարարի

2010 թվականի մարտի 10-ի

N 06-Ն հրամանի

 

ԿԵՆՍԱԲԱՆԱԿԱՆ ԱԿՏԻՎ ՆՅՈՒԹԵՐ, ԴՐԱՆՑ ԱՂԲՅՈՒՐ ՀԱՆԴԻՍԱՑՈՂ ՍՆՆԴԱՄԹԵՐՔ ԵՎ ՍՆՆԴԻ ԲԱՂԱԴՐԻՉՆԵՐ, ՈՐՈՆՔ ՕԳՏԱԳՈՐԾԵԼԻՍ, ՍՆՆԴԻ ԿԵՆՍԱԲԱՆԱԿԱՆ ԱԿՏԻՎ ՀԱՎԵԼՈՒՄՆԵՐ ՊԱՏՐԱՍՏԵԼԻՍ ՉԵՆ ԹՈՂՆՈՒՄ ՎՆԱՍԱԿԱՐ ԱԶԴԵՑՈՒԹՅՈՒՆ ՄԱՐԴՈՒ ԱՌՈՂՋՈՒԹՅԱՆ ՎՐԱ ԵՎ ԿԵՆՍԱԲԱՆԱԿԱՆ ԱԿՏԻՎ ՆՅՈՒԹԵՐ, ԴՐԱՆՑ ԱՂԲՅՈՒՐ ՀԱՆԴԻՍԱՑՈՂ ՍՆՆԴԱՄԹԵՐՔ ԵՎ ՍՆՆԴԻ ԲԱՂԱԴՐԻՉՆԵՐ, ՈՐՈՆՔ ՕԳՏԱԳՈՐԾԵԼԻՍ, ՍՆՆԴԻ ԿԵՆՍԱԲԱՆԱԿԱՆ ԱԿՏԻՎ ՀԱՎԵԼՈՒՄՆԵՐ ՊԱՏՐԱՍՏԵԼԻՍ ԿԱՐՈՂ ԵՆ ՎՆԱՍԱԿԱՐ ԱԶԴԵՑՈՒԹՅՈՒՆ ԹՈՂՆԵԼ ՄԱՐԴՈՒ ԱՌՈՂՋՈՒԹՅԱՆ ՎՐԱ

 

 

Հավելված 6

Հայաստանի Հանրապետության

առողջապահության նախարարի

2010 թվականի մարտի 10-ի

N 06-Ն հրամանի

 

ՁԿՆԵՐԻ, ԽԵՑԳԵՏՆԱԿԵՐՊԵՐԻ, ՓԱՓԿԱՄՈՐԹԵՐԻ, ԵՐԿԿԵՆՑԱՂՆԵՐԻ, ՍՈՂՈՒՆՆԵՐԻ ԵՎ ԴՐԱՆՑ ՎԵՐԱՄՇԱԿՄԱՆ ՄԹԵՐՔԻ ՄԱԿԱԲՈՒԾԱԲԱՆԱԿԱՆ ՑՈՒՑԱՆԻՇՆԵՐ

 

 

Հավելված 7

Հայաստանի Հանրապետության

առողջապահության նախարարի

2010 թվականի մարտի 10-ի

N 06-Ն հրամանի

 

ՍՆՆԴԱՅԻՆ ՀԱՎԵԼՈՒՄՆԵՐ, ՈՐՈՆՔ ՕԳՏԱԳՈՐԾԵԼԻՍ, ՍՆՆԴԱՄԹԵՐՔ ՊԱՏՐԱՍՏԵԼԻՍ ՉԵՆ ԱՌԱՋԱՑՆՈՒՄ ՎՆԱՍԱԿԱՐ ԱԶԴԵՑՈՒԹՅՈՒՆ ՄԱՐԴՈՒ ԱՌՈՂՋՈՒԹՅԱՆ ՎՐԱ

 

 

Հավելված 8

Հայաստանի Հանրապետության

առողջապահության նախարարի

2010 թվականի մարտի 10-ի

N 06-Ն հրամանի

 

ՊԱՀԱԾՈՅԱՑՎԱԾ ՍՆՆԴԱՄԹԵՐՔԻ ԱՆՎՏԱՆԳՈՒԹՅԱՆԸ ՆԵՐԿԱՅԱՑՎՈՂ ՀԻԳԻԵՆԻԿ ՊԱՀԱՆՋՆԵՐ